Spektrum poruszanych zagadnień było oczywiście bardzo szerokie, toteż nie sposób omówić ich w jednym liście. Mam jednak dla Ciebie dobrą wiadomość. Wszystkie najczęściej spotykane błędy w rozliczaniu VAT nasi eksperci omówili w najnowszym numerze mojego poradnika "VAT w praktyce". Już teraz zapraszam Cię do jego lektury! Z pewnością wiesz, iż w dzisiejszych czasach coraz częściej przedsiębiorcy zabezpieczają swoje interesy poprzez ustanawianie w umowach zawieranych z kontrahentami odszkodowań lub kar umownych.

Ten prosty zabieg powoduje, iż mają oni szansę na względnie szybkie rozliczenie się z nierzetelnym kontrahentem. Dlatego też, jeśli Twoja firma zawiera umowy bez opcji kary umownej (lub odszkodowania), powinieneś dokładnie zastanowić się nad jej stosowaniem. Jeśli już zdecydujesz się na zawarcie w swoich umowach opcji kary umownej bądź odszkodowania to musisz wiedzieć, że w praktyce wielu księgowych ma wciąż wątpliwości, jak poprawnie rozliczyć otrzymane z tego tytułu środki.

Pamiętaj, że zgodnie z art. 5 ust. 1 uptu opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów powinieneś rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej i prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie jest dostawą towarów - w tym również m.in.:

Przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych - bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Z kolei w myśl art. 2 pkt 6 uptu towarami są rzeczy ruchome, a także wszelkie postacie energii, budynki i budowle (lub ich części) będące przedmiotem czynności podlegających VAT - wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej oraz grunty. Jak więc widzisz, pieniądz nie jest towarem (w rozumieniu uptu), a to oznacza, że przekazanie prawa do rozporządzania pieniędzmi nie jest dostawą towarów. Zwróć uwagę, iż instytucja kary umownej uregulowana jest w art. 483 kc. Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że zapłata kary umownej jest formą naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania umowy.

Zapłata kary umownej za powstałą szkodę nie wiąże się z jakimkolwiek Twoim zobowiązaniem na rzecz przedsiębiorcy wypłacającego Ci karę umowną. Dlatego też nie możesz jej uznać za usługę w rozumieniu uptu. Oznacza to, iż wypłata lub otrzymanie kary umownej nie jest czynnością wymienioną w art. 5 ust. 1 uptu, a więc podlegającą VAT. Podobne stanowisko prezentuje większość organów skarbowych. Przykładowo w piśmie z 18 kwietnia 2006 r. (nr 1471/NUR2/443-35/7/06/AK) Naczelnik Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego stwierdził, iż "otrzymanie przez podatnika kary umownej nie jest związane z żadną z czynności wymienionych w art. 5 uptu.

Kwota kary umownej nie jest zatem obrotem w rozumieniu art. 29 uptu, dlatego też nie podlega opodatkowaniu VAT". Także ETS wypowiadał się wielokrotnie na temat opodatkowania VAT odszkodowań (w świetle uptu wywołują one taki sam skutek, jak kary umowne). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem ETS (np. sprawa C-215/94 i C-384/95) wypłata odszkodowania nie jest świadczeniem usług w zamian za wynagrodzenie.

Poradnik "VAT w praktyce" to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje, porady. www.vatwpraktyce.pl