Oczywiście da się założyć, że określony czas używania samochodu powoduje pewien przeciętny stopień zużycia, ale stopień ten może wykazywać odstępstwa, i to w obu kierunkach. Może się bowiem okazać, iż samochód jest bardzo zużyty i tu tkwi ryzyko kupującego, lub też zużycie samochodu jest mniejsze od przewidywanego, w czym można się dopatrzyć szkody sprzedawcy. W przypadku pierwszej z wymienionych ewentualności sprzedawca jest zawsze zwolniony od odpowiedzialności, jeżeli kupujący wiedział o wadzie w chwili zawarcia umowy.
Sprzedający informuje o wadach
Niektóre usterki są następstwem wypadków czy kolizji, źle wykonanych napraw, zaniedbań w okresowych przeglądach i innych grzeszków poprzedniego właściciela. Bywa i tak, że sprzedający zapewnia nabywcę o właściwościach auta, których ten nie może się potem dopatrzyć. Niby wszystko jest w porządku: auto jeździ, nie trzeba nic naprawiać, ale miał być ABS, a po pierwszym ostrym hamowaniu okazało się, że nie ma, miała być klimatyzacja, ale nie działa.
Aby sprzedawca był zwolniony od odpowiedzialności z tytułu rękojmi, kupujący musi wiedzieć o wadzie w chwili zawarcia umowy. Tę wiedzę może czerpać z oględzin pojazdu, z informacji od zbywcy lub dokumentów przedstawionych przed zawarciem umowy.
Kto korzysta z rękojmi
Nie do każdej transakcji można zastosować rękojmię. Nie skorzystają z niej osoby fizyczne kupujące pojazd na własne potrzeby od firmy albo od kogoś, kto zawodowo zajmuje się sprzedażą używanych aut. Tak się dzieje, gdy samochód kupowany jest np. w komisie. Tam nabywcy mają inny rodzaj ochrony swoich interesów: roszczenia z tytułu niezgodności towaru z umową. To nie to samo co rękojmia. Różni się od niej m.in. zakresem odpowiedzialności sprzedawcy i terminami zgłaszania roszczeń.
Na rękojmię można się powoływać w trzech przypadkach:
- zarówno sprzedający jak i nabywca to osoby fizyczne
- sprzedający to osoba fizyczna, a nabywca to firma
- obie strony transakcji to firmy
Podstawa prawna:
Art. 556 - 576 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.)
Janusz Kalita, Federacja konsumentów
Rękojmia za wady fizyczne i prawne, to odpowiedzialność sprzedawcy względem kupującego, która wynika z ustawy, a nie z umowy stron i dotyczy zarówno nowych pojazdów, jak i używanych.
Odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady sprzedanego samochodu, nie zależy od winy sprzedawcy, gdyż oparta jest na zasadzie ryzyka i ma charakter absolutny. Sprzedawca nie może więc się z niej zwolnić, nie może jej także ograniczyć. Wyjątek stanowi przypadek kiedy klient jest świadom że pojazd ma określoną wadę, a mimo to decyduje się na jego zakup.
Anna Jorgas