Drogi Czytelniku!

Wiadomo nie od dziś, że poprawne stosowanie przepisów ustawy o VAT jest nie lada sztuką. Szeroki zakres tej regulacji w połączeniu z niejasnymi (a niekiedy i sprzecznymi ze sobą) przepisami nie ułatwia nam zadania. Pomyłki natomiast bywają kosztowne. Właśnie dlatego współczesny księgowy musi wciąż pogłębiać swoją podatkową wiedzę. Jak wiadomo, doskonałym sposobem jej przyswajania jest nauka na błędach. Najlepiej jednak nie na własnych.

Pytanie1: Otrzymaliśmy z Hiszpanii towar, który nie został odpowiednio oznakowany (oklejony). W związku z tym musieliśmy ponieść w kraju koszty związane z oklejeniem tego towaru. Tym kosztem chcemy obciążyć sprzedawcę towaru na podstawie refaktury. Czy jednak możemy w ten sposób przenieść nasze koszty na hiszpańskiego dostawcę?

Odpowiedź eksperta: Musisz wiedzieć, iż zasady refakturowania nie są w uptu uregulowane. Jednak możliwość refakturowania wynika z praktyki potwierdzonej orzecznictwem sądów administracyjnych. Pamiętaj, że z refakturowaniem masz do czynienia wówczas, gdy:

- przedmiotem refakturowania są usługi;
- Z usług tych nie korzysta podmiot, na którego wystawiana jest pierwotna faktura;
- Odsprzedaż jest dokonywana po cenie zakupu;
- Podmiot, który dokonuje refakturowania, wystawia na rzecz nabywcy fakturę, z uwzględnieniem tej samej stawki VAT, która widnieje na fakturze pierwotnej wystawionej przez usługodawcę;
- W umowie między kontrahentami znajduje się zastrzeżenie o odrębnym rozliczaniu danego rodzaju czynności

Do kwestii refakturowania odnosi się również art. 28 Dyrektywy VAT z 28 listopada 2006 r. Przepis ten określa zasadę, zgodnie z którą w przypadku, gdy podatnik działając we własnym imieniu lecz na rachunek osoby trzeciej bierze udział w świadczeniu usług, uznaje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi.

W Twojej sytuacji masz do czynienia z zakupem towarów i usług, a podmiotem faktycznie z nich korzystającym jest Twoja firma. Dlatego też refakturowanie zakupionych towarów i usług na hiszpańskiego dostawcę nie jest możliwe. Ponieważ jednak firma hiszpańska zobowiązana była do poniesienia kosztów właściwego oznaczenia towaru, to z pewnością uwzględniła ona te koszty w cenie towaru (kwocie należnej). Dlatego też skoro sprzedawca nie wywiązał się ze swojego zobowiązania i to Ty poniosłeś koszty oznaczenia towaru - powinieneś zwrócić się do dostawcy o zmniejszenie ceny poprzez wystawienie Ci faktury korygującej.

Pytanie2: Kilka miesięcy temu moja firma dostarczyła kontrahentowi partię zamówionych wcześniej towarów. Po dokonanej dostawie okazało się, że część materiałów jest złej jakości i klient odmówił zapłaty należności (w części odpowiadającej uszkodzonemu towarowi). Zawarliśmy ugodę, w której kontrahent zobowiązał się do zapłaty części zaległej należności, a moja firma zrzekła się pozostałej niezapłaconej sumy. Zupełnie nie wiem, w jaki sposób powinienem rozliczyć taką czynność.

Odpowiedź eksperta: Pamiętaj, iż zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o cenach będąc przedsiębiorcą (producentem lub sprzedawcą towaru) - masz obowiązek obniżyć cenę w przypadkach, gdy towar nie posiada wymaganych cech określonych w charakterystyce jakościowej bądź posiada wady polegające na zmniejszeniu ilości, masy lub objętości towaru albo uszkodzenia. Nie musisz jednak tego robić, jeśli dokładając wszelkiej staranności wymaganej w stosunkach sprzedaży tego rodzaju towarów nie mogłeś wiedzieć o wadzie towaru. Z Twojego pytania wynika jednak, iż zawierając ugodę nie kwestionowałeś tego, że towar był złej jakości.

W takiej sytuacji masz obowiązek obniżyć cenę towaru i udokumentować to fakturą korygującą. Pamiętaj, że fakturę korygującą możesz wystawić w przypadku, gdy udzieliłeś rabatu po wystawieniu faktury pierwotnej, otrzymałeś zwrócony towar, zwróciłeś nabywcy kwoty nienależne czy zaliczki (przedpłaty, zadatki lub raty podlegające opodatkowaniu), podwyższyłeś cenę (po wystawieniu faktury pierwotnej) lub gdy stwierdziłeś pomyłki w cenie, stawce lub w kwocie VAT. Korektę wystawiasz także wtedy, gdy stwierdzisz pomyłkę w jakiejkolwiek innej pozycji faktury.

Wartość towarów niespełniających norm jakościowych, wykazana w fakturze korygującej, pomniejsza przychód Twojej firmy do opodatkowania, gdyż zgodnie z art. 14 ust. 1 updof za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane - po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (u podatników VAT jest to zawsze kwota netto). Oznacza to, że niezapłacona część faktury nie będzie stanowić kosztu uzyskania przychodu Twojej firmy. Z kolei po wystawieniu faktury korygującej możesz pomniejszyć swój przychód oraz (dla bezpieczeństwa po uzyskaniu potwierdzenia odbioru korekty przez nabywcę) pomniejszyć swój VAT należny.

Poradnik "VAT w praktyce" to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje, porady. www.vatwpraktyce.pl