Nie chodzi tylko o formalne zebranie załączników, lecz przede wszystkim o merytoryczne opracowanie koncepcji inwestycji i jej cech szczególnych. Poniżej przedstawiamy kroki, które przedsiębiorca może przedsięwziąć już dziś, aby zwiększyć swoje szanse na uzyskanie dofinansowania.
Źródłem dofinansowania inwestycji o wartości powyżej 8 mln zł będzie Program Operacyjny Innowacyjna Gospodarka (PO IG), działanie 4.4 "Nowe inwestycje o wysokim potencjale innowacyjnym". Mniejsze inwestycje będą wspierane w ramach regionalnych programów operacyjnych, gdzie dla poszczególnych województw obowiązywać będą indywidualne zasady udzielania wsparcia i oceny projektów. Poniżej skupimy się na PO IG, niemniej jednak generalne zasady dotyczące dopuszczalnych poziomów pomocy, czy też zasad przygotowania się do realizacji inwestycji będą analogiczne dla wszystkich typów projektów.
W zależności od wybranego programu wsparcia i działania różne będą kryteria oceny inwestycji. Przedsiębiorca wybierając projekty, na które będzie chciał pozyskać dofinansowanie powinien najpierw zweryfikować kryteria formalne, a następnie merytoryczne danego działania. Projekt musi spełniać kryteria formalne w 100 proc., inaczej jego wniosek w ogóle nie będzie rozpatrzony. Weryfikacja kryteriów merytorycznych pozwala na ocenę szans projektu i daje nadzieję na zajęcie zadowalającego miejsca na liście rankingowej, skutkującego otrzymaniem dotacji.
Poziomy dofinansowania
Ponieważ w Polsce we wszystkich województwach dostępna jest pomoc regionalna na nowe inwestycje, przedsiębiorca może dowolnie wybrać lokalizację swojego przedsięwzięcia. Należy jednak pamiętać, że każde województwo ma własny dopuszczalny poziom dofinansowania, którego zestawienie przedstawia zamieszczona w artykule tabela. Niniejsze poziomy podstawowe są zwiększane o 10 proc. dla średnich i o 20 proc. dla małych przedsiębiorstw.
W ramach PO IG wnioski mogą składać wszystkie przedsiębiorstwa, bez względu na wielkość oraz strukturę właścicielską. Wartość inwestycji powinna zamykać się w przedziale pomiędzy 8 a 160 mln zł. Przedmiotem inwestycji musi być wdrożenie innowacyjnej technologii, stosowanej na świecie nie dłużej niż 3 lata, prowadzącej do powstania nowego produktu lub usługi. Dodatkowo, po stronie przedsiębiorstwa leży obowiązek wykazania, że na produkty będące wynikiem inwestycji istnieje popyt, np. poprzez badania rynku.
Etapem oceny formalnej będzie także weryfikacja sytuacji finansowej wnioskodawcy. Jeżeli do wniosku przedsiębiorca załączy umowę lub promesę kredytową kryterium będzie uznane za spełnione, jeśli nie - wnioskodawca będzie podlegał indywidualnej ocenie. Generalną zasadą, dla wszystkich programów i działań dofinansowujących nowe inwestycje przedsiębiorstw, jest zasada, że przed złożeniem wniosku (lub formularza prekwalifikacyjnego) i otrzymaniem potwierdzenia kwalifikowalności projektu nie wolno rozpocząć żadnych działań związanych z inwestycją.
Dotyczy to zarówno rozpoczęcia prac budowlanych, jak i wyboru dostawców nabywanych środków trwałych. Należy wiedzieć, iż najważniejszą kwestią będzie poziom innowacyjności. Dodatkowe punkty można zdobyć za wdrożenie technologii znanej na świecie w okresie krótszym niż 1 rok. To przedsiębiorca decyduje, w jaki sposób udowodni wiek technologii. Można wykorzystać w tym celu opinie niezależnych jednostek naukowych, dostępną dokumentację techniczną lub badawczą, czy przeprowadzoną analizę rynku światowego.
Opracowując wniosek o dofinansowanie należy pamiętać, żeby wykazać formalną i techniczną zdolność do realizacji projektu. Oznacza to, że należy posiadać licencje, pozwolenia lub koncesje niezbędne do realizacji inwestycji. Korzystne z tego punktu widzenia może też być posiadanie pozwolenia na budowę, chociaż na etapie składania wniosku nie jest to dokument konieczny.
Ochrona własności przemysłowej
Kolejny element zwiększający punktację to posiadanie przez wnioskodawcę lub głównego udziałowca praw własności przemysłowej wykorzystywanych w nowej inwestycji takich jak: patent na wynalazek, prawo z rejestracji topografii układów scalonych, prawo ochronne na wzór użytkowy, czy prawo z rejestracji wzoru przemysłowego. Namawiamy czytelnikow szczególnie do zweryfikowania szans na pozyskanie praw do wzorów użytkowych lub przemysłowych. Wzorem użytkowym jest nowe i użyteczne rozwiązanie o charakterze technicznym, dotyczące kształtu, budowy lub zestawienia przedmiotu o trwałej postaci (np. szczoteczka elektryczna).
Wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wyrobu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał (np. kształt telefonu komórkowego). Procedura udzielania prawa ochronnego na wzór użytkowy trwa około trzech lat, jednakże procedura dla prawa z rejestracji wzoru przemysłowego może się zamknąć nawet w okresie 6 miesięcy.
Badania i rozwój
Obszarem powiązanym ściśle z innowacyjnością technologii jest działalność badawczo - rozwojowa. Jeżeli więc w wyniku realizacji projektu nastąpi nawiązanie trwałej współpracy z jednostką badawczo-rozwojową to przedsiębiorca pozyska dodatkowe punkty. Należy zastanowić się, w jaki sposób wykazać we wniosku planowaną współpracę. Możliwy jest w tym względzie list intencyjny od jednostki badawczej.
Proponujemy także spojrzeć na rezultaty planowanej inwestycji nieco szerzej, niż tylko na wzrost wydajności i mocy przerobowych. Chodzi tu przede wszystkim o nowe rozwiązania organizacyjne prowadzące do wzrostu produktywności i efektywności. Jeśli przedsiębiorca będzie w stanie je wykazać, zdobędzie tym samym dodatkowe punkty. Istnieje także możliwość uwzględnienia w projekcie niezbędnych do jego realizacji szkoleń, jako oddzielnego komponentu. Warto zweryfikować możliwość wykorzystania tej opcji.
Jak widać przedsiębiorca może już dzisiaj rozpocząć wiele działań, które w momencie składania wniosku wpłyną pozytywnie na jego ostateczną ocenę. Należy przy tym pamiętać, że dokumentacja aplikacyjna - wniosek oraz wszystkie załączniki - stanowić będzie załącznik do umowy o dofinansowanie, a więc zapisy w nich poczynione będą zobowiązaniem przedsiębiorstwa.
Podpisanie umowy o dofinansowanie oznacza, że beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z zapisami umowy a instytucja wdrażająca zrefunduje poniesione wydatki w sposób określony w umowie.
Treść umowy w ramach działania jest jednakowa dla wszystkich beneficjentów. Nie jest zatem możliwa zmiana o charakterze systemowym treści zapisów umowy dla jednego czy kilku beneficjentów. W chwili obecnej dokumenty określające szczegółowe zasady ubiegania się o dotacje w poszczególnych działaniach nie są jeszcze ostateczne. Warto zatem śledzić ich status i dokonywane w nich zmiany. Szczególną uwagę należy zwrócić na kryteria formalne oraz merytoryczne, które ostatecznie zdecydują o naszych szansach na unijną dotację.
Beata Tylman
Magdalena Michalska
Zespół Dotacji i Ulg Inwestycyjnych Deloitte
Tabela: Nowe inwestycje. Poziom dofinansowania w województwach
Przedsiębiorco, przygotuj się do funduszy
Działania podstawowe
1. Wytypuj inwestycję do objęcia wnioskiem i opracować jej koncepcję szczegółową
2. Opracuj biznesplan
3. Wybierz lokalizację do realizacji inwestycji
4. Pozyskaj pozwolenie na budowę
5. Pozyskaj umowę lub promesę kredytową
6. Określ, czy częścią projektu będzie komponent szkoleniowy
Działania dodatkowe
1. Przeprowadź badania popytu na nowy produkt będący wynikiem inwestycji
2. Pozyskaj opinię o innowacyjności wdrażanej technologii
3. Pozyskaj licencje, pozwolenia lub koncesje, o ile są niezbędne do realizacji projektu
4. Zweryfikuj posiadanie przez spółkę oraz jej głównego udziałowca praw własności przemysłowej lub możliwości ich pozyskania przed złożeniem wniosku
5. Pozyskaj list intencyjny od jednostki badawczej, z którą zostanie nawiązana trwała współpraca - jeśli dotyczy inwestycji spółki
6. Zweryfikuj nowe rozwiązania organizacyjne, które będą wynikiem projektu