Chociaż dostawa towaru ma nastąpić dopiero za 3 miesiące, to jednak nabywca na poczet tej transakcji wpłacił już zaliczkę. W tej sytuacji Pani Marta miała jednak wątpliwości, czy może wystawić nabywcy fakturę zaliczkową z 0% stawką VAT, gdyż przed złożeniem deklaracji z pewnością nie będzie miała jeszcze dowodu wywiezienia towaru za granicę.

Ponieważ wiem, że w dzisiejszych czasach otwarcie się na zagraniczne rynki jest dla większości firm jedynie kwestią czasu, to jestem przekonany, że odpowiedź udzielona Pani Marcie przez naszego eksperta może być ciekawa także dla Ciebie.

Analizując możliwość stosowania 0% stawki VAT do zaliczek otrzymanych z tytułu WDT musisz przede wszystkim pamiętać, iż uzależnione jest to jedynie od stwierdzenia, czy w momencie otrzymania zaliczki od kontrahenta będącego rezydentem któregoś z państw członkowskich istnieją warunki formalne co do dostawy oraz nabywcy, których stwierdzenie niezbędne jest do uznania, że masz do czynienia z transakcję wewnątrzwspólnotową.

Zasadniczo więc Ty - jako dostawca - musisz być zarejestrowany na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych (lub przynajmniej złożyć przed otrzymaniem zaliczki zgłoszenie rejestracyjne VAT-UE), a Twój kontrahent - nabywca - musi podać Ci swój numer VAT-UE dla tej transakcji (w wyjątkami dotyczącymi dostawy wyrobów akcyzowych zharmonizowanych oraz nowych środków transportu).

Zauważ, iż istotą zaliczki jest to, że dostawa towarów czy świadczenie usługi następuje po jej otrzymaniu. Z oczywistych powodów odpada zatem w tym przypadku (do zastosowania 0% stawki VAT) wymóg posiadania potwierdzenia wywozu towarów w chwili otrzymania zaliczki. Wymóg ten musi być jednak spełniony w przyszłości. Inaczej będziesz musiał skorygować zarówno samą fakturę, jak i złożoną deklarację. W przypadku WDT nie jest wymagany dla powstania obowiązku podatkowego wywóz towarów w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania zaliczki (jak ma to miejsce w eksporcie). Wywóz towarów może nastąpić więc w dowolnym momencie.

Reasumując, jeśli w momencie otrzymania zaliczki od kontrahenta z innego kraju unijnego spełniasz wszystkie przesłanki podmiotowe niezbędne do uznania danej transakcji za WDT - masz prawo do zastosowania 0% stawki VAT dla tej części obrotu. Niezbędne jest jednak uzyskanie w terminie późniejszym potwierdzenia wywozu tych towarów - czyli spełnienie wszystkich niezbędnych przesłanek, o których mowa w art. 42 uptu. Wszystkiego na temat poprawnego stosowania preferencyjnej 0% stawki VAT w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, dowiesz się z marcowego numeru mojego poradnika "VAT w praktyce".

W praktyce zdarza się często, że przed wpłatą części należności kontrahenci żądają uprzednio wystawienia im faktury. Tak wystawiona faktura nie dokumentuje powstania obowiązku podatkowego i przez organy skarbowej jest traktowana jako faktura wystawiona przed terminem lub jako faktura pro forma.

Rafał Kuciński
prawnik, redaktor poradnika "VAT w praktyce"