Firmy branży leasingowej, z których 35 jest zarejestrowanych w Związku Przedsiębiorstw Leasingowych, niemal od początku XXI wieku odnotowują stały wzrost. I zdaniem przedstawicieli sektora leasingowego ta wzrostowa tendencja będzie się w kolejnych latach utrzymywała. Lokomotywą wzrostu rynku od blisko 10 lat jest leasing pojazdów. Już ponad 60 proc. firmowych samochodów osobowych jest finansowane leasingiem. Przedsiębiorstwa z tego sektora odnotowały po III kwartałach 2007 roku wzrost na poziomie 67 proc.

- Polski rynek leasingu jest bezpośrednio skorelowany z rozwojem gospodarczym, a właściwie z rozwojem inwestycji - twierdzi Andrzej Sugajski, dyrektor Związku Przedsiębiorstw Leasingowych. - W 2006 roku inwestycje w polskiej gospodarce wzrosły o ok. 17 proc, a na rynku leasingu - o 33 proc. Za rok ubiegły spodziewany jest wzrost poziomu inwestycji przekraczający 20 proc., przy wzroście na rynku leasingu na poziomie ok. 53 proc. Doskonale rozwija się także branża budowlana, w której nastąpił wzrost produkcji o ok. 20 proc.

Tutaj również swój udział w finansowaniu inwestycji ma branża leasingowa. Leasing maszyn i urządzeń budowlanych to dzisiaj jedna trzecia całego rynku maszyn i urządzeń przemysłowych - podkreśla Sugajski. Jego zdaniem wszystko wskazuje na to, iż w kolejnych latach te silne zależności będą ulegały dalszemu umacnianiu, głównie z uwagi na coraz większą popularność leasingu w finansowaniu inwestycji.

Statystyczny rzut oka

Według danych ZPL na koniec ubiegłego roku na rynku dominowały: Europejski Fundusz Leasingowy SA (EFL) z udziałem 11,32 proc., Raiffeisen Leasing Polska (10,27 proc.), BRE Leasing (9,31 proc.), ING Lease (7,07 proc.) oraz Millenium Leasing (6,38 proc.). Statystyki ZPL wskazują, że środki transportu drogowego (z wyłączeniem samochodów osobowych) stanowią obecnie około 39,7 proc. wartości całego sektora leasingu ruchomości w Polsce.

W dalszej kolejności plasują się maszyny i urządzenia - 32,5 proc., samochody osobowe - 22,3 proc., komputery i sprzęt biurowy - 1,9 proc., zaś łączny udział środków transportu kolejowego, samolotów i statków mieści się w granicach 3 proc. Warto podkreślić, że od kilku lat sukcesywnie wzrasta udział segmentu maszyn i urządzeń, natomiast stosunkowo mało rozwinięty jest w porównaniu z innymi krajami europejskim segment IT. Z kolei segment nieruchomości stanowi w naszym kraju około 10 proc. portfela polskiego rynku leasingu ogółem (przy średniej europejskiej na poziomie 16 proc.).

Leasing nieruchomości

W opinii Andrzeja Sugajskiego polski rynek leasingu nieruchomości nie jest do końca przewidywalny. Dlaczego? - Jest on stosunkowo płytki. Łączna liczba wszystkich transakcji w skali roku to nieco więcej niż sto umów, często o wysokich wartościach jednostkowych, których zawarcie może wpłynąć nawet na 10-procentową zmianę wielkości rynku. Wielomiesięczny proces przygotowania umowy leasingu o wysokiej wartości może spowodować spadek w jednym roku i nagły wzrost wolumenu w kolejnym - mówi Sugajski.

- Krótka historia gospodarki wolnorynkowej sprawia, że najczęściej przy zawieraniu transakcji firma leasingowa dokonuje oceny ryzyka kredytowego w dłuższej perspektywie niż okres dotychczasowej działalności klienta (w leasingu operacyjnym minimalny okres leasingu to 10 lat). Podstawowe bariery w rozwoju to długi, 40-letni okres amortyzacji, bez względu na rodzaj nieruchomości, brak możliwości leasingu wieczystego użytkowania czy też skomplikowane i często nieuregulowane do końca stosunki własnościowe nieruchomości na polskim rynku - twierdzi Sugajski.

Samochody w leasing

Zdaniem dyrektora ZPL duży potencjał rozwoju przedstawia segment leasingu samochodów osobowych. - Mamy nadzieję, że zapowiadane zmiany w ustawie VAT umożliwią pełne odliczenia podatku przy leasingu samochodów osobowych. W Niemczech, gdzie takie odliczenia są możliwe, udział tego segmentu w rynku wynosi 49 proc., a w Polsce - jedynie 22 proc. Liczymy na to, iż zostaną w końcu stworzone sprzyjające warunki także dla rozwoju leasingu konsumenckiego, którego udział w rynku leasingu w Polsce wyniósł w 2006 roku 2 proc. Dla przykładu: w Niemczech - ok. 10 proc, a w Austrii czy Szwajcarii - ponad 20 proc.

Oczywiście coraz większe znaczenie będą tu miały również transakcje CFM, które już dziś charakteryzują się szerokim zakresem usług. Dobre perspektywy dla rozwoju budownictwa w najbliższych latach (inwestycje związane z Euro 2012 oraz funduszami unijnymi) są również dobrym prognostykiem dla branży w tym segmencie rynku. Szacujemy zatem, że w kolejnych latach to leasing pojazdów oraz maszyn i urządzeń, szczególnie tych "żółtych", będzie motorem napędowym polskiego rynku leasingu ruchomości - mówi Andrzej Sugajski.

Ewolucja

Na początku lat dziewięćdziesiątych ubiegłego stulecia przedmiotem leasingu były przeważnie środki transportu drogowego, a głównymi odbiorcami przedsiębiorstw leasingowych były małe i średnie firmy. Jednak rozwój gospodarczy sprawił, że rynek ewoluował. Zmieniła się przede wszystkim struktura własnościowa firm leasingowych. W 2006 roku przedsiębiorstwa leasingowe należące do banków stanowiły około 74 proc. wszystkich firm funkcjonujących na rynku, podczas gdy jeszcze w 2002 roku ich udział był na poziomie 46 proc. Firmy producenckie oscylowały na progu 15 proc. (w 2002 roku - 11 proc.), zaś udział tzw. niezależnych sięgał 11 proc. (w 2002 roku - 43 proc.).

Od końca lat dziewięćdziesiątych zmienił się także profil klientów przedsiębiorstw leasingowych. Wprawdzie cały czas największą ich grupę stanowią firmy z sektora MSP, jednak coraz częściej na leasing decydują się duże przedsiębiorstwa, chociażby w celu sfinansowania zakupu flot samochodowych czy też specjalistycznej linii technologicznej. Zdaniem Andrzeja Krzemińskiego, prezesa zarządu Europejskiego Funduszu Leasingowego, duże przedsiębiorstwa są również zainteresowane leasingiem nieruchomości, w tym głównie leasingiem zwrotnym. W związku z tym firmy leasingowe musiały zmodyfikować swoją ofertę.

Na przykład EFL oferuje obecnie przedsiębiorcom zarówno leasing maszyn i urządzeń, samochodów osobowych, dostawczych, ciężarowych, jak i nieruchomości, systemów komputerowych, oprogramowania i nowoczesnego sprzętu biurowego. Przedstawiciele branży planują w kolejnych latach bić następne sprzedażowe rekordy. Liczą na dobrą kondycję polskiej gospodarki, napływ środków z funduszy unijnych, na inwestycje związane z organizacją w Polsce mistrzostw Europy w piłce nożnej i łączącą się z tym rozbudowę infrastruktury drogowej (także kolejowej i lotniczej) czy infrastruktury branży hotelarsko-usługowej.

W oczekiwaniu na wielki boom przedsiębiorstwa leasingowe powiększają swoje zaplecze finansowe. Na przykład EFL podpisał pod koniec listopada ubiegłego roku umowę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym, w ramach której bank udzielił EFL pożyczki w wysokości 80 milionów euro, przeznaczonej na wsparcie w Polsce projektów małych, średnich, a przede wszystkim mikroprzedsiębiorców, których głównym celem jest wzrost konkurencyjności.

Elżbieta Łapińska-Berling