Polskie firmy będą mogły zatrudniać pracowników zza wschodniej granicy nawet na 6 miesięcy. Minister Pracy i Polityki Społecznej podpisała bowiem 29 stycznia 2008 r. kolejne rozporządzenie, zmieniające rozporządzenie  w sprawie wykonywania pracy przez cudzoziemców, bez konieczności uzyskania zezwolenia na pracę. Warto zaznaczyć, iż dotychczas obywatele Białorusi, Rosji i Ukrainy mogli pracować w Polsce przez okres 3 miesięcy w ciągu kolejnych 6 miesięcy bez potrzeby dodatkowego uzyskiwania jakichś dokumentów.

Nowe przepisy pozwalają cudzoziemcom pochodzącym  z państw graniczących z Polską - tj. Ukrainy, Białorusi i Federacji Rosyjskiej na wykonywanie pracy bez obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę, w okresie do sześciu miesięcy w ciągu kolejnych dwunastu miesięcy licząc od pierwszego wjazdu do Polski. Rozporządzenie wejdzie w życie na początku lutego.

Pracodawcy będą mieli jedynie obowiązek zarejestrowania oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy cudzoziemcowi w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla siedziby lub miejsca zamieszkania wnioskodawcy.

Warunkiem więc korzystania z tej możliwości będzie:

• posiadania obywatelstwa jednego z wymienionych 3 państw, oraz
• uzyskanie oświadczenia w tym zakresie od pracodawcy w Polsce i zarejestrowanie go w odpowiednim urzędzie.

Należy zauważyć, iż w chwili obecnej w zakresie obywateli Państw wskazanych powyżej, pracodawca może zadecydować, czy skorzystać z nowych przepisów dopuszczających pracę bez zezwolenia, czy też wystąpić o legalizację pracy na starych zasadach. Będzie to bowiem konieczne w przypadku, gdy praca będzie wykonywana dłużej niż 6 miesięcy.

W takim przypadku są możliwe dwie sytuacje. Pierwsza z nich to taka, w której pracodawca zatrudni pracownika na okres do sześciu miesięcy traktując ten czas jako okres swego rodzaju próby, a jeżeli pracownik się sprawdzi - uzyska dla niego zezwolenie na pracę.

Druga sytuacja to taka, w której pracodawca od razu wie, że cudzoziemiec będzie wykonywał pracę ponad 6 miesięcy. W takim przypadku zasadne będzie od razu wystąpić o uzyskania zezwolenia na pracę na cały okres, z pominięciem procedury  dopuszczającej pracę przez 6 miesiące w ciągu kolejnych 12 miesięcy.

Możliwość zatrudnienia pracownika na okres do trzech miesięcy na zasadzie złożenia oświadczenia można traktować w tym ostatnim przykładzie jako ostateczność np. z uwagi na przedłużenie się procedury uzyskania zezwolenia na pracę.

Warto wskazać, iż nowe przepisy już powodują kłopoty interpretacyjne. W okresie obejmującym 12 kolejnych miesięcy łączny okres wykonywania pracy przez pracownika - cudzoziemca nie będzie mógł przekroczyć 6 miesięcy. Należy zauważyć, że przepis ten wskazuje, iż chodzi o konkretnego pracodawcę i konkretnego pracownika, natomiast nie precyzuje, czy okres 6 miesięcy dotyczy pracy w tej konkretnej firmie, czy też ogólnie w Polsce.

W zależności więc od przyjętej interpretacji tego przepisu pracownik mógłby pracować w Polsce jedynie przez okres 6 miesięcy niezależnie od tego, z pracodawcami łączył go stosunek pracy, lub też w przypadku przyjęcia, że chodzi tu o konkretnego pracodawcę, pracownik mógłby pracować o wiele dłużej, pod warunkiem, że po 6 miesiącach zatrudniałby się w innej firmie.

Po tym czasie upłynęłoby 6 miesięcy podczas których "rozliczany jest okres pracy cudzoziemca", a ten mógłby na kolejne 3 miesiące zatrudnić się u pierwszego pracodawcy.

Oczywiście to rozwiązanie jest znacznie korzystniejsze dla pracodawców. Jednocześnie jest to korzystne dla cudzoziemca, który może pracować dłużej. Moim zdaniem, przyjęcie takiego stanowiska jest uzasadnione i nie może zostać zakwestionowane bez uprzedniej zmiany omawianego przepisu.

Przemysław Ciszek - wykładowca prawa pracy na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, jest wspólnikiem i wykładowcą w C&C Chakowski & Ciszek

Dla Competitive Skills Sp. z o.o.