Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do Internetu. Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

Wyniki Internetowego Badania Wynagrodzeń 2007 roku pokazują, że w Polsce zarobki mężczyzn i kobiet nadal różnią się w stopniu istotnym. W tabeli 1 widać, że mediana wynagrodzenia całkowitego mężczyzn jest wyższa o 39% od mediany wynagrodzenia kobiet. Najniżej wynagradzani mężczyźni zarabiają o 23% lepiej niż odpowiadająca im grupa badanych kobiet, ale największa dysproporcja występuje w grupie 10% najlepiej zarabiających, gdzie różnica wynosi 3 500 PLN, co daje panom przewagę aż 53%.





Na wykresie 1 widzimy dokładniej różnicę w dochodach - zdecydowanie więcej kobiet niż mężczyzn zarabia w najniższych przedziałach płac - aż 35% kobiet zarabia poniżej 2 000 PLN, w tych granicach wynagradzanych jest tylko 20% panów. Różnica zanika na poziomie wynagrodzenia 3 000 - 4 000 PLN, tu wynosi najwyżej 1%, pojawia się ponownie w grupie najlepiej zarabiających - aż 15% mężczyzn zarabia powyżej 8 000 PLN, takimi zarobkami może pochwalić się jedynie 8% kobiet. Największa dysproporcja występują przy najwyższych zarobkach, gdzie 2% panów a tylko 0,8% pań zarabia powyżej 20 000 PLN.





Wynagrodzenia w zależności od stanowiska

Spójrzmy, jak kształtują się wynagrodzenia na poszczególnych stanowiskach. Na wykresie 2 widać, że niezależnie od szczebla organizacji, mediana wynagrodzeń mężczyzn jest zawsze wyższa niż w przypadku kobiet. Najmniejsza różnica występuje wśród pracowników szeregowych i wynosi 430 PLN (mężczyźni zarabiają o 17% więcej). Im wyższy szczebel, tym wyraźniej widać różnicę, przy czym zaskakujący może być fakt, że mediana wynagrodzenia dyrektora oddziału jest niższa od mediany wynagrodzenia dyrektora działu, zarówno dla mężczyzn jak i dla kobiet wynosi około 10%. W przypadku mężczyzn zarobki rosną wraz z poziomem stanowiska, natomiast mediana wynagrodzeń kobiet na stanowiskach kierowniczych nie rośnie, a nawet drastycznie spada - na stanowisku dyrektora generalnego mediana wynagrodzenia kobiet wynosi 5 000 PLN i jest dwukrotnie niższa od mediany wynagrodzenia mężczyzn na tym samym stanowisku. Na najwyższym szczeblu zarządzania panowie mają też niebagatelną przewagę - zarabiają o 67% więcej.





Premie i świadczenia dodatkowe

Coraz częściej na wynagrodzenie całkowite mają wpływ dodatki płacowe, spójrzmy na tabelę 2 przedstawiającą procentowy udział premii pieniężnych w wynagrodzeniu całkowitym. Średnia wysokość premii wszystkich badanych w 2007 roku zwiększyła się o 1,6% w porównaniu z poprzednim rokiem. Średnia wysokość premii mężczyzn wzrosła o 1,6%, premie kobiet wzrosły średnio o 1,7%. Nadal utrzymuje się różnica w wysokości premii na niekorzyść pań - w 2006 roku średnia wysokość premii kobiet była niższa o 3,3% niż premie panów, w 2007 roku mężczyźni są średnio lepiej premiowani o 3,2% niż kobiety.





Tabela 3 przedstawia w procentach ilość badanych otrzymujących określone dodatkowe świadczenia. Łatwo zauważyć, że wszystkie wymienione świadczenia częściej przysługują mężczyznom niż kobietom. W przypadku obu płci najczęstszymi dodatkami nadal jest telefon komórkowy - odpowiednio 37,2% dla mężczyzn i 22% dla kobiet, różnica na korzyść panów wynosi aż 15,3%. Następnym popularnym dodatkiem jest laptop/komputer do osobistego użytku, mężczyźni otrzymują go ponad dwa razy częściej. Względnie niedużą różnicę widać w przypadku dodatkowej bezpłatnej opieki medycznej, 2,7%, natomiast już dodatkowe ubezpieczenie i bezpłatne zajęcia sportowo-rekreacyjne otrzymuje prawie o połowę większa liczba mężczyzn niż kobiet.

Panowie trzykrotnie częściej otrzymują samochód służbowy - 15,9% , fundusz reprezentacyjny - 3,4% i mieszkanie służbowe - 2% . Dwukrotnie częściej otrzymują prywatną emeryturę - 2,7% i ryczałt na paliwo - 9,2% . Kobietom najrzadziej przysługuje zapewnienie prywatnego przedszkola/szkoły dla dzieci - 0,1% , członkostwo w prywatnych klubach - 0,4% , prywatne mieszkanie/dom - 0,6% i opcje na akcje - 0,9%. Dodatki, które oferowane były w podobnym stopniu niezależnie od płci to kredyty preferencyjne, szkolenia wybierane według własnego uznania i dofinansowanie nauki.





Wynagrodzenia w zależności od poziomu wykształcenia

Przy analizie danych przedstawionych w tabeli 4 i na wykresie 3 zauważyć można znaczną różnicę w wynagrodzeniach mężczyzn i kobiet, niezależnie od poziomu wykształcenia. Największa dysproporcja w wartości mediany występuje w przypadkach skrajnych - przy wykształceniu podstawowym i zawodowym mężczyźni są wynagradzani o 57% wyżej niż kobiety (mediana 2 200 PLN), przy wykształceniu wyższym - o 48% wyżej (mediana 4 300 PLN). W przypadku wykształcenia średniego różnica wynosi 33% - mediana dla kobiet wynosi 1 915 PLN. Mediana wynagrodzenia mężczyzn posiadających licencjat lub wykształcenie wyższe niepełne jest wyższa o prawie 35% niż dla kobiet z takim samym wykształceniem. Poza tym zmiana poziomu wykształcenia daje panom atrakcyjniejszy wzrost wynagrodzenia - 350 PLN - 550 PLN - 1 200 PLN, gdy dla pań te wartości wynoszą odpowiednio - 515 PLN - 385 PLN - 600 PLN.








Różnice w wynagradzaniu osób z wyższym wykształceniem

Najlepiej wynagradzani pracownicy to ludzie z wyższym wykształceniem, przyjrzyjmy się trochę bliżej tej grupie, uwzględniając także ich płeć. Dane przedstawia wykres 4. Nietrudno zauważyć, że niezależnie od rodzaju studiów mężczyźni zarabiają więcej niż kobiety. Mediana wynagrodzeń po ukończeniu studiów ekonomicznych, technicznych lub związanych z naukami ścisłymi dla mężczyzn waha się od 4 250 do 4 992 PLN, dla kobiet odpowiednie wartości wynoszą 2 700 do 3 200 PLN. Panowie mają tu przewagę nawet do 58% . W pozostałych przypadkach dysproporcja także jest zauważalna i wynosi od 18% do 40%. Niezależnie od płci, najmniej zarabiają absolwenci kierunków pedagogicznych, rolniczych oraz medycznych. Dla kobiet mediany wynoszą odpowiednio 2 090 PLN, 2 500 PLN i 2 500 PLN, dla mężczyzn są oczywiście wyższe i wynoszą - 2 698 PLN, 3 500 PLN i 3 075 PLN. Zarobki mężczyzn są bardziej zróżnicowane, wahania mediany to 2 300 PLN, dla kobiet wahanie to wynosi zaledwie 1 110 PLN.





Wynagrodzenia w odniesieniu do znajomości języków obcych

Spójrzmy jak znajomość języków obcych wpływa na wysokość wynagrodzeń zarówno kobiet jak i mężczyzn. Wykres 5 przedstawia zależność wartości mediany wynagrodzeń od ilości znanych języków w stopniu co najmniej dobrym. W każdym przypadku lepiej wynagradzani są mężczyźni, różnica między wartościami mediany rośnie wraz ze wzrostem liczby znanych języków. Przy całkowitej nieznajomości języków obcych panowie zarabiają o 30% więcej niż panie, największa różnica występuje przy znajomości co najmniej 4 języków.

Mediana dla kobiet wynosi 5 500 PLN, dla mężczyzn wynosi 8 200 PLN i jest o 49% wyższa. Znajomość 3 języków daje paniom płacę w kwocie 3 200 PLN (mediana), wyższą zaledwie o 900 PLN niż dla pań nieznających żadnych języków obcych. Dla mężczyzn znających 3 języki obce mediana wynagrodzenia ma wartość 6 100 PLN i jest aż o 3 000 PLN wyższa niż dla tych, którzy żadnego języka obcego w stopniu dobrym nie znają. Tutaj także zarobki mężczyzn są bardziej zróżnicowane, znajomość kolejnego języka obcego daje skok wynagrodzenia o co najmniej 800 PLN (paniom podnosi pensję zaledwie o 200 PLN). Także rozpiętość mediany wynagrodzeń u kobiet jest mniejsza niż u mężczyzn i wynosi 3 200 PLN, wahanie mediany dla mężczyzn wynosi aż 5 200 PLN.





Różnice w wynagrodzeniach w zależności od działu zatrudnienia

Przyjrzyjmy się teraz jak wyglądają zarobki kobiet i mężczyzn w poszczególnych działach, prezentują je dane pokazane w tabeli 5. Łatwo zauważyć, że niezależnie w jakim dziale pracują, mężczyźni otrzymują wynagrodzenie wyższe. Najlepiej zarabiają pracownicy działu finansów i controllingu, niezależnie od płci. Ale także tutaj i w dziale sprzedaży widać największą różnicę między wysokością zarobków, w dziale finansów i controllingu mężczyźni zarabiają o 62% więcej niż kobiety, w dziale sprzedaży nawet o 64% więcej. Najmniejsze różnice w wynagrodzeniach widać natomiast w działach public relations - tam mężczyźni zarabiają o 6,3% więcej niż kobiety - oraz w dziale logistyki i transportu - tam ich zarobki są wyższe jedynie o 3,3% niż zarobki kobiet.





Zróżnicowanie wynagrodzeń w zależności od stażu pracy

W tabeli 6 zaprezentowano wysokość wynagrodzeń całkowitych według stażu pracy na zajmowanym stanowisku. Małe różnice w wysokości wynagrodzeń widać dla grupy zarabiającej najmniej, jednak zawsze zarobki mężczyzn są wyższe niż kobiet. Uderzające różnice zauważyć można dla 10% zarabiających najwięcej - tutaj panowie zarabiają co najmniej o połowę więcej niż panie, najwięcej bo ponad 62% przy stażu od 4 do 8 lat.





Na wykresie 6 przedstawione są zarobki pracowników w zależności od stażu na danym stanowisku. Widać, że najwyższe wynagrodzenie mężczyzn wynosi 3 832 PLN i osiągnięte zostało przy stażu 2-letnim, choć przy stażu do 8 lat nie zmienia się znacząco, spada jedynie do wysokości 3 700 PLN. Kobiety wynagradzano najlepiej przy stażu 4-8 lat, mediana wynosi 2 700 PLN, jednak wysokości zarobków kobiet nie zmieniają się znacząco, w przeciwieństwie do zarobków panów.





Wynagrodzenia w zależności od rodzaju firmy i pochodzenia kapitału

Gdy pod uwagę bierzemy rodzaj kapitału firmy, to z analizy danych wykresu 7 wynika, że zdecydowanie, bo o 61% lepiej, zarabiają mężczyźni w firmach z kapitałem zagranicznym. Kobiety w takich firmach zarabiają o 57% lepiej niż w firmach polskich. W obu rodzajach firm mężczyźni zarabiają od 33% do 37% więcej niż kobiety.





Na wykresie 8 widzimy, że zarówno kobiety jak i mężczyźni najlepiej zarabiają, gdy prowadzą własną działalność gospodarczą, jednak tutaj także występuje największa różnica w wysokości wynagrodzeń między kobietami i mężczyznami. Mediana dla pań wynosi 3 500 PLN, dla panów wynosi 5 000 PLN czyli o 43% więcej. Wykres pokazuje także, że najniższe wynagrodzenia otrzymują pracownicy sfery budżetowej lub komunalnej - odpowiednio 2 600 PLN i 2 100 PLN dla mężczyzn i kobiet. W pozostałych przypadkach mężczyźni zarabiają przeciętnie o 35% więcej niż kobiety.





Podsumowanie

Z przedstawionych danych wynika, że nadal istnieją widoczne różnice w zarobkach kobiet i mężczyzn. Mediana wynagrodzeń mężczyzn wynosi 3 500 PLN i jest wyższa o 39% od mediany płacy kobiet. Panie zarabiają mniej na każdym szczeblu organizacji, przy czym największe różnice widoczne są na stanowiskach kierowniczych. Zdecydowanie więcej kobiet niż mężczyzn zarabia w najniższych przedziałach płacowych - do 2 000 PLN. Nie zanotowano różnic w dochodach obu płci w dziale public relations oraz transportu i logistyki, także pewne dodatki płacowe oferowane są obu płciom równie często. Mężczyźni mają wyższe dochody niezależnie od wykształcenia, stażu pracy, wielkości i rodzaju firmy, mają także wyższe premie.

Beata Sosnówka,
wynagrodzenia.pl



Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.8 regulaminu portalu wynagrodzenia.pl kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule: wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in. Mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN. pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN. dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.