Umowa o dzieło zawarta z własnym pracownikiem

Przychód osiągnięty przez osobę wykonującą umowę o dzieło dla własnego pracodawcy, albo na jego rzecz (za pośrednictwem innej firmy) w zakresie ubezpieczeń społecznych traktowany jest jak przychód ze stosunku pracy. Dlatego przychód z umowy o dzieło i z tytułu stosunku pracy podlega oskładkowaniu i wykazaniu w jednym imiennym raporcie miesięcznym za danego ubezpieczonego.

Umowa o dzieło zawarta z innym podmiotem niż pracodawca

Umowa o dzieło nie jest samoistnym tytułem do ubezpieczeń społecznych. Dlatego też zawarcie takiej umowy z osobą niemająca innych tytułów do ubezpieczeń, albo pracownikiem zatrudnionym przez inny podmiot - w zakresie ubezpieczeń - nie rodzi żadnych skutków finansowych dla zamawiającego.

Umowa o dzieło zawarta z emerytem

Do 30 czerwca 2004 r. zawarcie przez emeryta lub rencistę umowy o dzieło w żadnym przypadku nie powodowało obowiązku opłacania składek ani na ubezpieczenia społeczne, ani na ubezpieczenie zdrowotne. Sytuacja taka zresztą bardzo korzystna dla zamawiającego dotyczyła tylko tej grupy ubezpieczonych. Od 1 lipca 2004 r. także za emerytów i rencistów, którzy zawierają umowy z własnym pracodawcą należy opłacać składki na ubezpieczenia społeczne.

Obowiązek opłacania składek nie dotyczy umów o dzieło zawartych przez emeryta lub rencistę z własnym pracodawcą albo wykonywanych na jego rzecz zawartych przez 1 lipca 2004 r. Nie ma przy tym znaczenia na jak długi okres została zawarta taka umowa. Ważne jest to dla osób, które przed tą datą zawarły wskazane umowy.

Przykład

Barbara N. rozwiązała umowę o pracę i pobiera świadczenie emerytalne. Po roku pobierania emerytury zawarła umowę o dzieło z tym samym pracodawcą.

W przedstawionej sytuacji nie należy opłacać składek na ubezpieczenia społeczne.

Przykład

Pracodawca ma do wyboru zawarcie umowy o dzieło z emerytem, który jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę z innym pracodawcą i emerytem, dla którego zawarta umowa o dzieło byłaby jedyną umową (jeden tytuł do ewentualnych ubezpieczeń).

Zarówno w pierwszym, jak i w drugim przypadku na płatniku nie będzie ciążył obowiązek opłacania składek.

Dla pracodawcy korzystniej będzie zawrzeć umowę o dzieło z emerytem bądź rencistą niepozostającym z nim w stosunku pracy lub z pracownikiem zatrudnionym w innej firmie niż z własnym pracownikiem, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty.

Podstawa prawna:

• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz.U.z 2007 r. nr 11, poz. 74 ze zm.);
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (Dz.U. nr 161, poz. 1106 ze zm.).

Barbara Zabieglińska
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

Poradnik "Ubezpieczenia społeczne w praktyce" Zastanawiasz się, czy dobrze oskładkowałeś nietypową umowę cywilnoprawną? Dzięki "Ubezpieczenia społeczne w praktyce" zyskasz pewność, że prowadzisz rozliczenia zgodnie z wytycznymi ZUS. www.ubezpieczeniaspoleczne.pl