Już po raz czwarty portal wynagrodzenia.pl przy współpracy z pracuj.pl, gazeta.pl, wp.pl, infopraca.pl, jobpilot.pl, bankier.pl przeprowadził Internetowe Badanie Wynagrodzeń (IBW). Jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Uczestniczyła w nim rekordowa liczba 80008 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 72111 osób. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem najważniejszych wyników.
Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do internetu.
Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.
Dane podstawowe
Tabela 1 przedstawia dane dotyczące wynagrodzeń całkowitych w działach badań, rozwoju i planowania. Najwięcej osób zatrudnionych w omawianych działach to specjaliści. Połowa z nich otrzymuje wynagrodzenie z przedziału od 2 700 PLN do 5 200 PLN. Mediana ich wynagrodzenia kształtuje się na poziomie 3 680 PLN. O 38 % więcej zarabia się na stanowisku starszego specjalisty (mediana 5 000 PLN). Co dziesiąty starszy specjalista może liczyć na płacę powyżej 10 700 PLN. Pracownicy szeregowi zarabiają 2 500 PLN, czyli tylko 26% stawki otrzymywanej przez dyrektorów. Dochód 25% osób piastujących najwyższe stanowiska przekracza 18 000 PLN, zaś 10% - 32 500 PLN.

Spójrzmy na wykres 1 prezentujący mediany i średnie wynagrodzeń całkowitych w działach badań, rozwoju i planowania. Mediana zarobków wynosi 4 100 PLN. Połowa osób otrzymuje wynagrodzenie z przedziału od 2 800 PLN do 6 500 PLN. Na każdym szczeblu zarządzania mediana płac jest niższa od średniej. Największa różnica występuje w przypadku dyrektorów. Średnia wynosi 13 907 PLN i jest wyższa od mediany o 4 407 PLN, czyli o 46%. Oznacza to, że występują znaczne rozpiętości wynagrodzeń na tym stanowisku. W przypadku kierowników różnica między średnią a medianą wynosi 1 710 PLN, starszego specjalisty - 1 140 PLN, specjalisty - 814 PLN, zaś pracownika szeregowego - 525 PLN. Im niższe stanowisko, tym mniejsze rozpiętości płac.

Wykres 2 przedstawia udział premii w wynagrodzeniu całkowitym na poszczególnych stanowiskach. W działach badań, rozwoju i planowania premia stanowi 15,5% całkowitych dochodów. Udział premii rośnie wraz z zajmowanym stanowiskiem. W przypadku dyrektorów odsetek ten jest największy i wynosi 20,8%. Wśród pracowników szeregowych i specjalistów premia nie przekracza 15% całkowitej płacy (14,2% oraz 14,8%). Dla starszych specjalistów premia stanowi 15,8% całkowitych wynagrodzeń, zaś dla kierowników 16,6%.

Wykres 3 prezentuje rozkład wynagrodzeń w działach badań, rozwoju i planowania. Płace do 1 500 PLN dostaje 5% badanych, do 2 000 PLN - 11%, zaś do 2 500 PLN - 21%. W przedziale od 2 501 PLN a 5 000 PLN plasuje się 40% osób. Płace powyżej 5 000 PLN otrzymuje 37% badanych. W działach badań, rozwoju i planowania 9,5% zarabia między 10 000 a 20 000 PLN, zaś próg 20 000 PLN przekracza jedynie 2% osób.

Spójrzmy teraz jak kształtują się rozkłady płac na poszczególnych stanowiskach (wykres 4, wykres 5 oraz wykres 6). W działach badań, rozwoju i planowania 19% pracowników szeregowych otrzymuje wynagrodzenie do 1 500 PLN, 33% - do 2 000 PLN, zaś 52% - 2 500 PLN. Jedynie 10% pracowników szeregowych otrzymuje miesięczne wynagrodzenie wyższe niż 5 000 PLN.

Dochody do 2 500 PLN osiąga 22,5% specjalistów i 13% starszych specjalistów, zaś do 3 000 PLN - 36% specjalistów i 19,5% starszych specjalistów .Co trzeci specjalista dostaje ponad 4 500 PLN, zaś co drugi starszy specjalista już ponad 5 000 PLN. Zarobkami powyżej 10 000 PLN może pochwalić się jedynie 4% specjalistów oraz 12% starszych specjalistów.

Według danych większość dyrektorów plasuje się w najwyższych przedziałach płacowych. 46% z nich osiąga dochody powyżej 10 000 PLN, zaś 23% - powyżej 20 000 PLN. Żaden z nich nie zarabia poniżej 2 500 PLN. W przypadku kierowników zaledwie 6 % otrzymuje płace do 2 500 PLN. Dochód prawie co czwartego kierownika przekracza 9 000 PLN. Zarobki powyżej 10 000 PLN ma 18% kierowników, zaś powyżej 20 000 PLN - prawie 3%. Płaca znaczącej większości dyrektorów i kierowników (80% i 61 %) wynosi co najmniej 5 001 PLN.
Wynagrodzenia w zależności od rodzaju, wielkości i kapitału firmy
Mediana płac osób zatrudnionych w firmach prywatnych wynosi 4 750 PLN. 25% najlepiej zarabiających otrzymuje ponad 7 300 PLN, zaś 10% tych którzy otrzymują najwyższe wynagrodzenie zarabia ponad 11 000 PLN. W firmach ze sfery budżetowej lub komunalnej płaca kształtuje się na poziomie 2 800 PLN (mediana). O 20% więcej zarabia się w firmach państwowych - spółkach skarbu państwa (mediana to 3 350 PLN). Co czwarta osoba dostaje tutaj więcej niż 5 000 PLN, zaś w firmach ze sfery budżetowej więcej niż 4 000 PLN.

Spójrzmy, jak wyglądają wynagrodzenia w działach badań rozwoju i planowania w firmach o różnej wielkości (wykres 7). Najlepiej zarabiają pracownicy największych przedsiębiorstw (>1 000). Mediana wynosi tu 4 529 PLN i jest ona tylko o 6% wyższa od mediany płac w dużych przedsiębiorstwach (250-999). W mikro przedsiębiorstwach mediana zarobków wynosi 4 000 PLN, czyli jest o 14% wyższa niż w małych przedsiębiorstwach i 7% niż w średnich przedsiębiorstwach. Wynagrodzenia 10% najlepiej zarabiających osób kształtują się na podobnym poziomie w małych, średnich i dużych przedsiębiorstwach (250-249) i przekraczają 9 500 PLN. Dla porównania co dziesiąta osoba w mikro przedsiębiorstwach dostaje przynajmniej 8 000 PLN, zaś w największych firmach (>1000) - co najmniej 11 500 PLN.

Spójrzmy teraz, jak kształtują się zarobki w firmach z różnym kapitałem. W firmach z przewagą kapitału polskiego płaca stanowi 65% wynagrodzenia otrzymywanego w firmach z przewagą kapitału zagranicznego. Dochód powyżej 8 000 PLN osiąga co dziesiąta osoba w firmach z kapitałem polskim i co czwarta osoba w firmach z kapitałem zagranicznym. Tutaj 10% najlepiej zarabiających osób otrzymuje ponad 13 000 PLN.
Wynagrodzenia w regionach
W regionie mazowieckim pracownicy otrzymują najwyższe wynagrodzenia - 5 200 PLN (mediana). Są one wyższe o 86% od zarobków w regionie wschodnim, o 41% od zarobków w regionie północno - zachodnim i o 33% w południowo - zachodnim. Płaca 10% najlepiej zarabiających osób w regionie wschodnim przekracza 6 700 PLN. Stanowi ono jedynie 54% stawki, którą otrzymuje 10% osób o najwyższych miesięcznych dochodach regionu mazowieckiego.

Wykres 9 przedstawia mediany i dziewiąte decyle wynagrodzeń w wybranych miastach. Na najlepsze zarobki mogą liczyć osoby zatrudnione w Warszawie. Na tle całego województwa płace są wyższe o 200 PLN i kształtują się na poziomie 5 400 PLN. Drugie miejsce w rankingu zajmuje Wrocław, gdzie zarobki są niższe o 11% od warszawskich i wynoszą 4 800 PLN. O kolejne 6% mniej zarabia się w Krakowie - mediana to 4 500 PLN. Osoby zatrudnione w Gdańsku dostają 4 000 PLN, zaś w Poznaniu 3 500 PLN. W Warszawie i Gdańsku co dziesiąta osoba zarabia ponad 13 000 PLN, zaś w Krakowie i Wrocławiu przekracza granicę 10 600 PLN. W Poznaniu 10% najlepiej zarabiających nie otrzymuje nawet połowy wynagrodzenia 10% najlepiej opłacanych osób z Warszawy i Gdańska.
Wynagrodzenia w zależności od stażu pracy
Dane zawarte w tabeli 4 pokazują, że staż pracy istotnie wpływa na wysokość wynagrodzenia w działach badań, rozwoju i planowania. Na pierwszym etapie kariery otrzymuje się 3 000 PLN. Wśród osób ze stażem 2-3 lata wynagrodzenie wzrasta o 24% do poziomu 3 730 PLN, zaś przy 4-5 latach doświadczenia o 38% do poziomu 4 149 PLN. Najlepsze zarobki osiągają osoby ze stażem 11-15 lat - 6 000 PLN, czyli dwukrotnie wyższe od osób rozpoczynających karierę. 10% najlepiej zarabiających pracowników z rocznym stażem dostaje 5 800 PLN, zaś ze stażem 11-15 lat - ponad 15 500 PLN, czyli niemal trzy razy więcej. Wśród osób z ponad szesnastoletnim stażem mediana wynagrodzenia spadła o 30% w stosunku do tych, którzy pracują 11- 15 lat.
Wynagrodzenia w zależności od wykształcenia
Ponad 88% osób zatrudnionych w działach badań, rozwoju i planowania to osoby mogące pochwalić się wyższym wykształceniem (tabela 5). Zarabiają oni 4 200 PLN, czyli o 17% więcej od osób z licencjatem i wykształceniem niepełnym wyższym oraz o 40% więcej od osób z wykształceniem średnim. Połowa osób z wykształceniem wyższym osiąga dochód w przedziale od 2 900 PLN do 6 650 PLN. Co dziesiąta z nich otrzymuje ponad 10 000 PLN. Dla porównania co dziesiąta osoba z wykształceniem średnim zarabia ponad 7 250 PLN.

Z wykresu 10 wynika, że na wysokość wynagrodzeń wpływa poziom znajomości języka angielskiego. Osoby nie znające tego języka zarabiają 3 000 PLN. Znajomość języka angielskiego w stopniu dobrym pozwala zarobić 40% więcej, zaś w stopniu bardzo dobrym - 67% więcej. Zauważmy, że już słaba znajomość języka angielskiego podnosi płace o 9%, czyli do poziomu 3 275 PLN.
Wynagrodzenia w zależności od płci
W działach badań, rozwoju i planowania kobiety zarabiają mniej (tabela 6). Największe dysproporcje w zarobkach obu płci występują na stanowisku starszego specjalisty (prawie 44%), najmniejsze - na stanowisku kierownika (16%). Kobiety piastujące stanowisko starszego specjalisty zarabiają o 30 PLN mniej od mężczyzn na niższym stanowisku - specjalisty. Jeszcze większa różnica występuje pomiędzy kobietami będącymi kierownikami a podlegającymi im mężczyznami na stanowisku starszego specjalisty. Dostają oni o 408 PLN więcej.
Podsumowanie
W działach badań, rozwoju i planowania mediana zarobków wynosi 4 100 PLN. Dochód prawie co czwartego kierownika przekracza 9 000 PLN. Co trzeci specjalista dostaje ponad 4 500 PLN. W przypadku dyrektorów i prezesów średnia wynosi 13 907 PLN - jest wyższa od mediany o 4 407 PLN, czyli o 46%. Oznacza to, że występują znaczne rozpiętości wynagrodzeń na tym stanowisku. W działach badań, rozwoju i planowania premia stanowi 15,5% całkowitych dochodów. Mediana płac osób zatrudnionych w firmach prywatnych wynosi 4 750 PLN. W regionie mazowieckim wynagrodzenie jest wyższe o 86% niż w regionie wschodnim. Kobiety piastujące stanowisko starszego specjalisty zarabiają mniej niż mężczyźni na niższym stanowisku - specjalisty. Najwyższe płace mają osoby ze stażem 11-15 lat - 6 000 PLN
Sabina Kulpińska
wynagrodzenia.pl
Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:
Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.8 regulaminu portalu wynagrodzenia.pl kopiowanie, przetwarzanie
i wykorzystywanie tekstów portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.
Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:
wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy
wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in.
Mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN
górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN
dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN.
pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN.
dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.
|