Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do internetu.

Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 Polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

Dane podstawowe

W Internetowym Badaniu Wynagrodzeń 2007 wzięło udział 10 515 osób pracujących w działach sprzedaży. Jak wynika z tabeli 1 mediana wynagrodzeń tychże osób kształtuje się na poziomie 3 280 PLN miesięcznie. Połowa spośród nich osiąga dochody od 1 980 do 5 900 PLN. 10% ankietowanych zarabia poniżej 1 350 PLN, natomiast 10% - powyżej 10 300 PLN miesięcznie.


Tabela 1 przedstawia wysokość wynagrodzeń w działach sprzedaży w zależności od płci. Patrząc na dane można zauważyć ogromną różnicę pomiędzy wynagrodzeniem kobiet i mężczyzn. Mężczyzna pracujący w dziale sprzedaży zarabia 4 100 PLN miesięcznie, czyli aż o 64% więcej niż kobieta. Dysproporcja ta uwidacznia się również w innym aspekcie. Aż 25% mężczyzn zarabia powyżej 7 400 PLN, podczas gdy zaledwie 10% kobiet osiąga wynagrodzenie przekraczające 7 200 PLN miesięcznie.


Aby poznać szczegółowy rozkład wynagrodzeń w analizowanym dziale, należy przyjrzeć się wykresowi 1. Ponad połowa badanych (50,7%) osiąga dochody od 1 001 - 3 500 PLN miesięcznie. Zaledwie 3,5% ankietowanych zarabia poniżej 1 000 PLN, natomiast 2,8% - powyżej 20 000 PLN. Stosunkowo duża grupa osób, bo aż 7,4% osiąga dochody w granicach 10 001 - 20 000 PLN.

Wynagrodzenia w różnych województwach

Tabela 2 przedstawia dane dotyczące wysokości zarobków w działach sprzedaży w różnych województwa. Największe dochody osiągają osoby pracujące w województwie mazowieckim. Tam mediana wynagrodzeń w działach sprzedaży wynosi 4 500 PLN. Jest ona ponad dwa razy większa od mediany wynagrodzeń dla województwa lubuskiego, gdzie w działach sprzedaży zarabia się najmniej. Stosunkowo duże zarobki osiągają również osoby pracujące w województwach: pomorskim, wielkopolskim, małopolskim i dolnośląskim. W rejonach tych mediana zarobków waha się w granicach od 3 000 - 3 300 PLN. Najniższe zarobki, poza wspomnianym już rejonem lubuskim, zanotowano w województwach: świętokrzyskim, podlaskim, lubelskim oraz opolskim. Tam mediana nie przekracza 2 610 PLN.


Wynagrodzenia w zależności od branży

Tabela 3 zawiera podstawowe dane dotyczące wysokości wynagrodzeń w działach sprzedaży w zależności od branży. Jak można zauważyć, najlepiej opłacani są pracownicy branży IT. Mediana ich wynagrodzeń wynosi 5 000 PLN. Jest ona zaledwie o 6,4% wyższa od mediany wynagrodzeń pracowników branży ubezpieczeniowej, którzy zajmują drugie miejsce w poniższym zestawieniu. Na trzecim miejscu uplasowali się pracownicy sektora przemysłu ciężkiego. W tym przypadku mediana płacy wynosi 4 300 PLN. Najgorzej zarabiającymi pracownikami są osoby pracujące w usługach, gdzie wynagrodzenie wynosi odpowiednio 3 000 PLN miesięcznie.


Wynagrodzenia na poszczególnych szczeblach zarządzania

Wynagrodzenie pracowników działów sprzedaży, w zależności od szczebla zarządzania, jest bardzo zróżnicowane. Obrazuje to tabela 4. Najliczniejsza grupa - pracownicy szeregowi, zarabiają najmniej. Mediana ich miesięcznego wynagrodzenia wynosi 1 900 PLN. Specjaliści osiągają dochody prawie o 70%, a starsi specjaliści nawet o 150% wyższe niż pracownicy szeregowi. Kierownicy dużych zespołów zarabiają 5 000 PLN miesięcznie, czyli o ok. 22% więcej niż kierownicy zespołów małych. Zdecydowanie największe dochody osiągają osoby na najwyższym szczeblu zarządzania. Co czwarty dyrektor zarabia powyżej 17 000 PLN, a co dziesiąty - powyżej 31 000 PLN miesięcznie.


Od stanowiska uzależniona jest ruchoma część wynagrodzenia, czyli wysokość premii. Wykres 2 przedstawia jak kształtuje się ta zmienna w działach sprzedaży na poszczególnych szczeblach zarządzania. Zdecydowanie najmniejszy udział premii w wynagrodzeniach mają pracownicy szeregowi - zaledwie 18,5%. Na pozostałych stanowiskach wielkość ta rozkłada się równomiernie i wynosi od 22,1% dla kierowników dużych zespołów do 27% w przypadku starszych specjalistów.


Integralną częścią wynagrodzenia są świadczenia dodatkowe. Ich ilość i jakość uzależniona jest od zajmowanego stanowiska. Jak wynika z tabeli 5 stosunkowo najmniej zróżnicowany pakiet świadczeń dodatkowych przysługuje pracownikom szeregowym. 20% z nich posiada telefon komórkowy, około 14% - samochód służbowy, bezpłatną opiekę medyczną oraz dodatkowe ubezpieczenia. Zupełnie inaczej procenty te rozkładają się wśród pracowników z najwyższych szczebli zarządzania. Ponad 80% dyrektorów i członków zarządu posiada telefon komórkowy. Blisko 65% z nich ma służbowy samochód oraz komputer do osobistego użytku. Co trzeci dyrektor korzysta z bezpłatnej opieki medycznej, a co czwarty - ryczałtu na paliwo. Spośród wszystkich, wymienionych w poniższej tabeli świadczeń, najbardziej popularnym wśród pracowników działów sprzedaży jest telefon komórkowy. Posiada go 45,8% ankietowanych. Najmniej popularnym świadczeniem okazała się prywatna szkoła lub przedszkole dla dzieci. Z tego rodzaju benefitów korzysta zaledwie 0,2% pracowników działów sprzedaży.


Przyjrzyjmy się jeszcze, jak wyglądają wynagrodzenia na poszczególnych szczeblach zarządzania biorąc pod uwagę płeć pracownika. Jak wynika z wykresu 3, niezależnie od zajmowanego stanowiska, mężczyźni zarabiają zdecydowanie więcej niż kobiety. Różnica w zarobkach waha się od 530 PLN w przypadku pracowników szeregowych do nawet 3 500 PLN w przypadku pracowników najwyższych szczebli zarządzania.


Wynagrodzenia w zależności od kwalifikacji i stażu pracy pracowników

Na wysokość wynagrodzenia w ogromnym stopniu wpływają kwalifikacje posiadane przez pracowników oraz staż ich pracy. Zależności te obrazują poniższe tabele. Pierwsza z nich - tabela 6, przedstawia, jak kształtują się wynagrodzenia w zależności od posiadanego wykształcenia. Tradycyjnie już, najgorzej opłacaną grupą są osoby posiadające wykształcenie podstawowe i zawodowe. Mediana ich płac wynosi 1 600 PLN i jest o prawie 63% niższa niż mediana wynagrodzeń osób z wykształceniem wyższym. Ci ostatni zarabiają najwięcej. Co druga osoba z tej grupy osiąga dochody w granicach 2 600 - 7 500 PLN, a co dziesiąta - większe niż 13 000 PLN. Warto również zwrócić uwagę, że osoby posiadające licencjat zarabiają o 30% mniej niż osoby, które ukończyły studia wyższe.


Tabela 7 prezentuje, jak kształtują się wynagrodzenia w zależności od faktu ukończenia studiów podyplomowych. Jak można zauważyć wyższą pensję otrzymują osoby, które takie studia skończyły. Jest ich jednak stosunkowo niewiele, bo stanowią zaledwie 12,2% wszystkich ankietowanych. Mediana ich płacy wynosi 5 400 PLN i jest o 80% wyższa niż wynagrodzenie osób, które studiów podyplomowych nie ukończyły.


Zdecydowanie większe dysproporcje zauważymy wśród płac pracowników biorąc pod uwagę kryterium ukończenia studiów MBA. Obrazuje to tabela 8. Osoby, które ukończyły takie studia osiągają dochody wynoszące 13 000 PLN miesięcznie. Pozostali pracownicy zarabiają zaledwie 3 200 PLN. Warto również zwrócić uwagę, iż co czwarta osoba posiadająca MBA zarabia powyżej 22 000 PLN, a co dziesiąta - powyżej 35 000 PLN.


Wpływ na wynagrodzenie posiada również znajomość języka angielskiego (tabela 9). Osoby, które w sposób bardzo dobry posługują się tym językiem zarabiają najwięcej, bo 4 730 PLN. Stanowi to aż 189,2% wynagrodzenia osób, które nie mówią po angielsku. Pracownicy, którzy w sposób słaby, średni lub dobry władają tym językiem osiągają dochody w granicach 3 000 - 3 400 PLN.


Tabela 10 obrazuje jak kształtują się wynagrodzenia pracowników działów sprzedaży w zależności od ilości języków obcych znanych w stopniu dobrym lub bardzo dobrym. Z pewnością nie jest dużym zaskoczeniem fakt, iż wynagrodzenie rośnie wraz ze wzrostem ilości znanych języków. Osoby, które władają trzema lub więcej językami dostają pensje ponad dwukrotnie wyższą niż osoby, które nie mówią płynnie w żadnym języku obcym. Mediana ich płac wynosi odpowiednio 6 600 i 3 000 PLN. Osoby, które w stopniu dobrym lub bardzo dobrym znają tylko jeden język obcy osiągają dochody wynoszące 3 500 PLN. Pracownicy mówiący płynnie w dwóch językach dostają pensje w wysokości 4 500 PLN miesięcznie.


Istotnym czynnikiem mającym wpływ na wysokość osiąganych dochodów jest staż pracy. Jak obrazuje tabela 11, najmniej zarabiającą grupą w dziale sprzedaży są osoby z małym doświadczeniem (1 901 PLN). Wynagrodzenie rośnie wraz ze wzrostem stażu pracy. Najwyższą wartość - 5 000 PLN - osiąga w przypadku osób z 11-15 letnim doświadczeniem. Osoby pracujące dłużej niż 16 lat zarabiają 4 300 PLN miesięcznie. Mediana ich wynagrodzenia jest zatem niższa o 14% niż płaca osób z 11-15 letnim stażem pracy oraz o 4,45% niższa niż zarobki osób z 9-10 letnim doświadczeniem.


Wynagrodzenia w zależności od wielkości, rodzaju oraz kapitału firmy

Na wysokość wynagrodzeń istotny wpływ mają: wielkość, rodzaj i kapitał firmy. Po przeanalizowaniu danych zawartych w tabeli 12 zauważyć można, iż mediana płac rośnie wraz ze wzrostem wielkości przedsiębiorstwa. Firmy zatrudniające 1-9 osób płacą swoim pracownikom zdecydowanie najmniej, bo zaledwie 1 924 PLN. W tym przypadku jedynie 10% osób zarabia powyżej 5 400 PLN. W małych i średnich przedsiębiorstwach pracownicy osiągają dochody od 2 705 do 3 500 PLN. W dużych i bardzo dużych firmach wynagrodzenia przekraczają 4 100 PLN. W przedsiębiorstwach zatrudniających ponad tysiąc osób połowa pracowników zarabia 2 800 - 7 200 PLN, natomiast 10% z nich osiąga dochody wyższe niż 12 800 PLN.


Tabela 13 prezentuje wysokość wynagrodzeń w zależności od rodzaju firmy. Największe dochody można osiągnąć prowadząc własną działalność gospodarczą. Co druga osoba w takim przypadku osiąga dochody przekraczające 4 700 PLN, co czwarta - 8 000 PLN, natomiast co dziesiąta - 12 600 PLN. Dochody wynoszące od 3 240 do 3 300 PLN (mediana) można osiągnąć pracując w firmie prywatnej lub w spółce skarbu państwa. Najmniejsze wynagrodzenie otrzymują pracownicy sfery budżetowej lub komunalnej. Mediana ich płac wynosi 2 375 PLN. Stanowi to niewiele ponad połowę tego, co zarabiają osoby prowadzące własną działalność gospodarczą.


Wysokość wynagrodzeń pracowników działów sprzedaży uzależniona jest również od kapitału firmy (tabela 14). Tradycyjnie już, więcej zarabiają pracownicy firm z kapitałem zagranicznym. Mediana ich płacy wynosi 4 500 PLN i jest o 66,67% wyższa od wynagrodzenia osób pracujących w firmie z kapitałem polskim. 25% pracowników firm zagranicznych zarabia powyżej 8 000 PLN, 10% - osiąga dochody przekraczające 14 000 PLN. W przypadku firm polskich wartości te wynoszą odpowiednio 4 500 i 7 850 PLN.


Podsumowanie

Mediana wynagrodzeń w działach sprzedaży wynosi 3 280 PLN. Co czwarty pracownik zarabia 5 900 PLN, natomiast co dziesiąty - 10 300 PLN. W województwie mazowieckim wynagrodzenia są zdecydowanie wyższe niż w pozostałych regionach Polski. Mediana płac kształtuje się tam na poziomie 4 500 PLN. W województwie pomorskim, które zajmuje drugie miejsce w klasyfikacji przedstawionej w tabeli 2, wartość środkowa wynosi 3 300 PLN. Najwięcej zarabiają osoby pracujące w branży IT. Mediana ich wynagrodzenia wynosi 5 000 PLN. Najmniej można zarobić pracując w usługach (3 000 PLN).

Wynagrodzenia na poszczególnych szczeblach zarządzania są bardzo zróżnicowane. Najmniej zarabiają pracownicy szeregowi (1 900 PLN), najwięcej - osoby na najwyższych szczeblach zarządzania (10 000 PLN). Najpopularniejszym dodatkiem do wynagrodzenia okazały się telefony komórkowe, posiada je aż 45,8% ankietowanych.

Najlepiej opłacanymi pracownikami są osoby posiadające najwyższe kwalifikacje (wykształcenie wyższe, studia podyplomowe, studia MBA, znajomość języków obcych). Znacznie wyższe wynagrodzenie osiągają pracownicy firm z kapitałem zagranicznym. Zarabiają oni 4 500 PLN, podczas gdy mediana osób pracujących w firmach z kapitałem polskim wynosi zaledwie 2 700 PLN.

Bożena Jastrząb
wynagrodzenia.pl

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule:

Przypominamy, że zgodnie z pkt. 2.6 - 2.8 regulaminu portalu wynagrodzenia.pl kopiowanie, przetwarzanie i wykorzystywanie tekstów portalu w innych celach niż do użytku osobistego wymaga pisemnej zgody redakcji.

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule: wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in. Mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN. pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN. dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.