Artykuł pochodzi z portalu wynagrodzenia.pl

Już po raz czwarty portal wynagrodzenia.pl przy współpracy z pracuj.pl, gazeta.pl, wp.pl, infopraca.pl, jobpilot.pl, bankier.pl przeprowadził Internetowe Badanie Wynagrodzeń (IBW). Jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Uczestniczyła w nim rekordowa liczba 80008 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 72111 osób. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem najważniejszych wyników.

Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do Internetu.

Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 polaków zarabia poniżej średniej co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

Coraz większa ilość nowopowstających w Polsce firm oraz tworzenie wielkich centrów outsourcingowych związanych z księgowością sprawiają, że zawód księgowego staje się w naszym kraju niezwykle popularny. Osoby zatrudnione w tym dziale firmy mają medianę wynagrodzeń w wysokości 2 687 PLN brutto, a więc o 11% mniejszą niż zanotowana dla całego Internetowego Badania Wynagrodzeń 2007. Jednocześnie co 10 osoba zatrudniona w dziale księgowości otrzymuje wynagrodzenie poniżej 1 400 PLN, a dla 25% badanych dochody są wyższe niż 4 150 PLN.

Zarobki są oczywiście uzależnione od stanowiska (tabela 1). Widać tu wyraźną zależność, że płaca rośnie wraz ze szczeblem w hierarchii firmy. Najniżej opłacani są pracownicy szeregowi, z których połowa zarabia pomiędzy 1 500 PLN a 2 800 PLN. Mediana miesięcznych dochodów brutto najliczniejszych w badaniu specjalistów wynosi natomiast 2 600 PLN i jest o 15% niższa niż w przypadku starszych specjalistów. Najlepiej w działach księgowości zarabiają dyrektorzy, z których 10% ma dochody powyżej 14 500 PLN.

W porównaniu do 2006 roku mediana wynagrodzeń najmocniej wzrosła w przypadku specjalistów (o 18,2%). U starszych specjalistów wzrost ten był stosunkowo najniższy (o 8,6%). Z danych przedstawionych w tabeli 1 wynika ponadto, że im wyższe stanowisko tym większa dysproporcja pomiędzy najlepiej i najgorzej zarabiającymi pracownikami. 10% najlepiej opłacanych dyrektorów działów księgowości ma dochody ponad 5-krotnie wyższe niż 10% najniżej zarabiających na tym stanowisku. Na szczeblu pracownika szeregowego różnica ta jest 3,5-krotna.

Tabela 1. Wynagrodzenia całkowite na poszczególnych stanowiskach w 2007 roku



Coraz istotniejszą funkcję w wynagradzaniu pracowników ma premia. W działach księgowości jej udział w całkowitych dochodach jest uzależniony oczywiście od zajmowanego stanowiska (wykres 1). W przypadku specjalistów i starszych specjalistów premia jest na identycznym poziomie jak zanotowana w całym Internetowym Badaniu Wynagrodzeń 2007 i wynosi 11,6%. Najwyższy jej udział w całkowitym wynagrodzeniu mają kierownicy (12,7%) oraz dyrektorzy/prezesi (13,4%).

Wykres 1. Udział premii w wynagrodzeniu całkowitym na poszczególnych stanowiskach



Pełniejszy obraz dotyczący mediany wynagrodzeń w działach księgowości dostarcza wykres 2. Z danych wynika, że ponad połowa księgowych (59,3%) zarabia do 3 000 PLN. W przedziale dochodów powyżej 3 000 PLN do 6 000 PLN znajduje się co 3 badany (29,8%). Najlepiej zarabiający wśród księgowych (powyżej 10 000 PLN) stanowią 3,2% ogółu.

Wykres 2. Odsetek osób zarabiających w określonych przedziałach płacowych



Porównajmy teraz odsetek specjalistów i starszych specjalistów zarabiających w określonych przedziałach (wykres 3). Z danych wynika, że większość (63,3%) specjalistów w dziale księgowości zarabia do 3 000 PLN. Wśród starszych księgowych odsetek ten jest nieco mniejszy (49,6%). W wyższych przedziałach płacowych (powyżej 3 000 PLN do 10 000PLN) jest więcej starszych specjalistów (47,5%) niż osób zatrudnionych na stanowisku specjalista (35,7%).

Wykres 3. Rozkład wynagrodzeń specjalistów i starszych specjalistów w dziale księgowości



Wynagrodzenia kobiet i mężczyzn

Analizując dane dotyczące wynagrodzeń w działach księgowości (tabela 2) widzimy, że mężczyźni zarabiają więcej niż kobiety. Mediana miesięcznych wynagrodzeń całkowitych brutto panów wynosi 3 300 PLN i jest o 27% wyższa niż w przypadku pań (2 600 PLN). Co 10 księgowa ma dochody poniżej 1 345 PLN, a co 10 mężczyzna zatrudniony na tym stanowisku zarabia powyżej 9 500 PLN.

Tabela 2. Wynagrodzenia całkowite kobiet i mężczyzn w działach księgowości



Dysproporcja płacy kobiet i mężczyzn w dziale księgowości pojawia się na każdym stanowisku. Jak widzimy na wykresie 4, na szczeblu specjalisty mężczyźni zarabiają o 19% więcej niż kobiety. Największa różnica występuje natomiast w przypadku dyrektorów. Tu panowie mają o 56% wyższe płace niż panie.

Wykres 4. Mediana wynagrodzeń kobiet i mężczyzn w zależności od zajmowanego stanowiska



Świadczenia dodatkowe

Oprócz wynagrodzenia podstawowego i premii coraz powszechniejszą formą gratyfikacji pracownika stają się świadczenia dodatkowe. W działach księgowości najczęściej w ich ramach zapewnia się dodatkową bezpłatną opiekę medyczną, którą objęte jest 16,21% pracowników. Równie popularne są dodatki w postaci szkoleń wybieranych wg własnego uznania (dla 15,5% pracowników) oraz dofinansowanie nauki (14,2%). Znacznie rzadziej stosuje się świadczenia dodatkowe takie jak udziały/akcje firmy czy prywatna emerytura.

Dane zawarte w tabeli 3 pokazują również, że odsetek osób otrzymujących określone rodzaje dodatkowych gratyfikacji jest uzależniony od zajmowanego stanowiska. I tak, w przypadku starszych księgowych zdecydowanie najwięcej osób (17,2%) otrzymuje możliwość odbycia szkoleń wybieranych wg własnego uznania. Wśród kierowników i dyrektorów najpopularniejszym bonusem jest natomiast telefon komórkowy - odpowiednio dla 28,2% i 49,4% osób na tych stanowiskach.

Pomiędzy stanowiskami nie widać zbyt dużych różnic w przypadku świadczeń w postaci dodatkowego ubezpieczenia, dofinansowania nauki czy bezpłatnych zajęć rekreacyjno sportowych. Dysproporcje rysują się natomiast w przypadku bonusów takich jak samochód służbowy czy laptop/komputer do osobistego użytku. W tym wypadku zależność jest taka, że im wyższy szczebel w organizacji tym większa liczba osób otrzymuje takie świadczenia.

Tabela 3. Odsetek osób otrzymujących określone świadczenia dodatkowe



Wynagrodzenia w działach księgowości w poszczególnych branżach

Uniwersalność zawodu księgowego sprawia, że zatrudniani są oni w firmach działających w każdym obszarze gospodarki. Dlatego też, analizując poziom wynagrodzeń w tym zawodzie wyraźnie widać, że jest on uzależniony od branży (tabela 4). Na wysokie płace księgowi mogą liczyć w firmach działających w przemyśle ciężkim. Połowa z nich zarabia tu bowiem pomiędzy 2 525 PLN a 5 000 PLN.

W przeżywającym w ostatnim czasie dynamiczny rozwój budownictwie mediana miesięcznych wynagrodzeń księgowych wynosi 3 400 PLN i jest na poziomie zbliżonym do branży IT (3 300 PLN). Zdecydowanie najgorzej przedstawia się w tym zestawieniu sytuacja osób w działach księgowości zatrudnionych w sektorze publicznym.

Mediana ich dochodów wynosi bowiem 2 160 PLN i jest o 39% niższa niż w przemyśle ciężkim. Niewiele lepiej jest w innych zdominowanych przez państwowe podmioty firmach działających w służbie zdrowia (2 284 PLN) oraz nauce i szkolnictwie (2 310 PLN).

Tabela 4. Wynagrodzenia w działach księgowości w zależności od branży



Wynagrodzenia w zależności od wielkości, rodzaju i kapitału firmy

Czynnikiem różnicującym poziom wynagrodzeń w działach księgowości jest niewątpliwie wielkość przedsiębiorstwa (tabela 5). Wyraźna jest tutaj zależność, że im większa firma tym płace są wyższe. Najniższe dochody mają księgowi zatrudnieni w mikro firmach (do 9 pracowników), gdzie połowa zarabia pomiędzy 1 300 PLN a 3 000 PLN. W małych przedsiębiorstwach mediana wynagrodzeń jest wyższa o 35%. Zdecydowanie najlepiej opłacani są księgowi w dużych (250-999 pracowników) i największych (>1 000) przedsiębiorstwach. Mediana ich dochodów oscyluje na poziomie 3 000 PLN.

Tabela 5. Wynagrodzenia w działach księgowości w zależności od wielkości firmy



Wynagrodzenia w działach księgowości uzależnione są również od rodzaju firmy. Najlepiej zarabiają księgowi zatrudnieni w firmach prywatnych (2 900 PLN). W spółkach skarbu państwa i innych podmiotach państwowych mediana dochodów jest o 12% niższa, a w firmach działających w sferze budżetowej lub komunalnej o 24% niższa.

Tabela 6. Wynagrodzenia całkowite w działach księgowości w zależności od rodzaju firmy



Po raz kolejny okazuje się, że dla wysokości zarobków w działach księgowości duże znaczenie ma rodzaj kapitału przeważającego w firmie. Na wykresie 5 widzimy, że na każdym stanowisku w księgowości lepiej płacą firmy zagraniczne. Najwyższa różnica ma miejsce w przypadku starszych specjalistów. Tu mediana wynagrodzeń w firmach z dominującym kapitałem zagranicznym jest ponad 2-krotnie wyższa niż w polskich. Najmniejsza w zestawieniu (choć realnie duża) dysproporcja jest w przypadku szeregowych księgowych. W polskiej firmie jest on w stanie zarobić bowiem 69% tego, co osoba na tym stanowisku w przedsiębiorstwie zagranicznym.

Wykres 5. Mediana wynagrodzenia w działach księgowości w zależności od przeważającego kapitału w firmie



Wynagrodzenia w zależności od stażu pracy

Niewątpliwie jednym z ważniejszych czynników wpływających na poziom wynagrodzeń w działach księgowości jest staż pracy. Jak obrazują dane zawarte w tabeli 7, zarobki rosną w miarę wzrostu doświadczenia zawodowego, ale tylko do poziomu, w którym staż pracy wynosi 11-15 lat. Mediana dochodów księgowych z takim stażem wynosi 3 500 PLN i jest o 87% wyższa niż w przypadku osób rozpoczynających pracę. Najbardziej doświadczeni pracownicy działów księgowości (16 lat i więcej) mają medianę miesięcznych wynagrodzeń na poziomie zanotowanym dla całego Internetowego Badania Wynagrodzeń 2007 (3 000 PLN). Co czwarty z nich zarabia jednak poniżej 2 100 PLN.

Tabela 7. Wynagrodzenia całkowite w zależności od stażu pracy



Wynagrodzenia w zależności od wykształcenia i znajomości języków obcych

W powszechnym mniemaniu wykształcenie to jeden z najważniejszych czynników wpływających na poziom wynagrodzenia. Ta teza znajduje swoje potwierdzenie m.in. w przypadku osób zatrudnionych w działach księgowości. Jak pokazują dane przedstawione w tabeli 8 płace księgowych rosną wraz z poziomem wykształcenia. Osoby pracujące w tym zawodzie, które ukończyły tylko szkołę średnią zarabiają 2 228 PLN (mediana), a co 10 z nich ma wynagrodzenie poniżej 1 170 PLN.

Uzyskanie tytułu licencjata przekłada się w działach księgowości na płacę o 7% wyższą. Wśród najliczniejszej w badaniu grupy księgowych z wykształceniem wyższym połowa osób zarabia pomiędzy 2 000 PLN a 4 600 PLN. Jednak warto zauważyć, że dla 10% osób w tej grupie płaca jest niższa niż 1 500 PLN. Statystyczny księgowy zarabia najwięcej, gdy ukończy studia dyplomowe. Mediana jego miesięcznych dochodów wynosi w tym wypadku 3 600 PLN i jest o 20 % wyższa niż zanotowana dla księgowych z tytułem magistra.

Tabela 8. Wynagrodzenia całkowite w zależności od wykształcenia



Rozbudowujące się w naszym kraju centra outsourcingowe obsługujące księgowość dla wielkich zagranicznych firm wymagają od swoich pracowników nie tyle odpowiedniej wiedzy (którą nabywają podczas licznych szkoleń), ale przede wszystkim znajomości języków obcych. Taka sytuacja powoduje, że ich znajomość istotnie wpływa na poziom wynagrodzenia w działach księgowości.

Dla osób pracujących w tym zawodzie, które nie posługują się żadnym językiem obcym w stopniu dobrym lub bardzo dobrym mediana dochodów wynosi 2 500 PLN. Znajomość choćby jednego języka powoduje wzrost miesięcznych dochodów o 12%. Najwyższe płace mają księgowi, którzy potrafią dobrze lub bardzo dobrze operować dwoma językami obcymi. Mediana ich wynagrodzenia wynosi 3 460 PLN, a co 4 z nich zarabia powyżej 5 570 PLN.

Tabela 9. Wynagrodzenia całkowite w zależności od ilości języków obcych opanowanych w stopniu dobrym lub bardzo dobrym



Wynagrodzenia w regionach

Na koniec przyjrzyjmy się, jak kształtują się płace w działach księgowości w zależności od województwa (wykres 6). Z danych wynika, że najwyższe wynagrodzenia mają księgowi w województwie mazowieckim. Mediana ich dochodów wynosi 3 650 PLN i jest o 36% wyższa od zanotowanej dla całego działu księgowości (2687 PLN). Na zbliżonym do siebie poziomie zarabiają księgowi w województwie małopolskim i dolnośląskim. Zdecydowanie najniższe dochody mają zatrudnieni w województwie świętokrzyskim i podkarpackim, gdzie mediana dochodów wynosi 2 000 PLN. To o 45% mniej niż w Warszawie.

Wykres 6. Wynagrodzenia w działach księgowych w poszczególnych województwach



Pod względem wysokości zarobków w działach księgowości wśród miast wojewódzkich zdecydowanym liderem jest Warszawa. Zarobki księgowych w stolicy są na poziomie 4 000 PLN i są o 33% wyższe niż w Krakowie i Wrocławiu. Najmniej zarabiają pracownicy działów księgowości w Lublinie (2 420 PLN) i w Katowicach (2 397 PLN).

Wykres 7. Mediana wynagrodzeń całkowitych w działach księgowości w wybranych miastach Polski



Podsumowanie

Z danych zawartych w artykule wynika, że w działach księgowości pracownicy zarabiali o 11% mniej niż wynosi mediana zanotowana dla całego badania. Poziom dochodów jest uzależniony od zajmowanego stanowiska oraz płci. Najwięcej zarabiają księgowi zatrudnieni w firmach z branży przemysłu ciężkiego, pracujący w największych przedsiębiorstwach oraz w podmiotach prywatnych. Na każdym stanowisku lepiej wynagradzani są mężczyźni oraz osoby zatrudnione w firmach z przewagą kapitału zagranicznego. Mediana dochodów jest ponadto uzależniona od stażu pracy, wykształcenia oraz znajomości języków obcych. Najlepiej płacą księgowym firmy w Warszawie.

Arkadiusz Koperek
wynagrodzenia.pl

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule: wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in. mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN. pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN. dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.