W ocenie 69% uczestników badania internetowego pracodawcy "chętnie" i "raczej chętnie" odnoszą się zarówno do NFZ, jak i do EFOP. Zdaniem 63% pracodawców stosowanie tych form zwiększa konkurencyjność firm, a badanych uważa je za rozwiązania nowoczesne.

Wśród zalet pracodawcy wymieniają: zmniejszenie kosztów, łatwiejsze dostosowanie stanu zatrudnienia do potrzeb firmy , brak stałych zobowiązań wobec pracowników , łatwiejsze rozstawanie się z pracownikiem. Jednocześnie 42% badanych pracodawców sądzi, że pracobiorcy niechętnie podejmują pracę w tych formach, zwłaszcza w NFZ. Zdają sobie sprawę, że to, co dobre z punktu widzenia firmy , nie musi być takie z punktu widzenia pracownika.

Z odpowiedzi pracodawców, na pytanie które formy zatrudnienia są korzystne dla każdej ze stron wynika, że pole potencjalnych konfliktów jest mniejsze w przypadku EFOP. Obszar wspólnych interesów jest tu znacznie większy i oznacza, że obie strony czerpią z tych form korzyści.

Największe rozbieżności (zob. tabelę poniżej) występują w przypadku umów zlecenia i o dzieło, bardzo chętnie stosowanych przez firmy , a zarazem budzących duże opory ze strony pracowników , ze względu na mniejsze prawa pracownicze i świadczenia w porównaniu z zatrudnieniem na czas nieokreślony. Z kolei praca w domu jest na pierwszym miejscu preferencji pracobiorców, jej zastosowanie w firmach jest jednak wciąż bardzo niewielkie.

Najmniejsze opory wśród pracowników budzą formy, które w największym stopniu pozwalają im godzić pracę zawodową z życiem osobistym i rodzinnym, a także zapewniają większą autonomię:

* praca w domu (telepraca ),
* ruchomy czas pracy i
* zadaniowy czas pracy .
* samozatrudnienie

Na ostatnim miejscu znalazło się samozatrudnienie, forma ta nie jest jednak często wykorzystywana przez firmy . Naturalnie pogodzenie interesów pracodawców i pracobiorców nie jest rzeczą prostą i z pewnością nie zawsze jest możliwe. Stosowanie poszczególnych NFZ i EFOP w dużej mierze zależy od rodzaju prowadzonej działalności, co potwierdziły omawiane badania. Warto jednak znać takie formy, które są do zaakceptowania zarówno dla jednej, jak i dla drugiej strony, i ułatwią zatrudnianie poszukiwanych specjalistów w obecnych warunkach rynku pracy .

Wśród NFZ warto zwrócić uwagę na leasing pracowniczy. Forma ta jest obecnie rzadko stosowana przez firmy , a zarazem stosunkowo wysoko akceptowana przez pracowników . Zatrudnienie poprzez agencje pracy tymczasowej jest nową formą, uregulowaną ustawowo w ostatnich latach.

Respondenci zwrócili uwagę na następujące jej zalety: odciąża firmy od formalności, które załatwia agencja pracy tymczasowej firmy , umożliwia sprawdzenie pracownika przed jego ewentualnym zatrudnieniem na stałe oraz nie powoduje zobowiązań wobec tak zatrudnionych pracowników .

Więcej informacji na temat elastycznych form zatrudnienia znajdzie się w Raporcie końcowym z realizacji projektu: "Badanie czynników warunkujących wykorzystanie niestandardowych form zatrudnienia w Polsce" opracowanego w ramach SPO RZL 2004-2006, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego. Badanie realizuje Wyższa Szkoła Zarządzania Personelem, Obsidum- Millward Brown SMG/KRC oraz Fundacja "Kobiety dla Kobiet". Pełne wyniki badań zostaną zaprezentowane na ogólnopolskiej konferencji 28 lutego 2008 r. w Warszawie oraz na portalu www .nf.pl

dr Teresa Borkowska-Kalwas | Wyższa Szkoła Zarządzania Personelem