Artykuł pochodzi z portalu wynagrodzenia.pl

Już po raz czwarty portal wynagrodzenia.pl przy współpracy z pracuj.pl, gazeta.pl, wp.pl, infopraca.pl, jobpilot.pl, bankier.pl przeprowadził Internetowe Badanie Wynagrodzeń (IBW). Jest to największe w Polsce pozarządowe badanie płac. Uczestniczyła w nim rekordowa liczba 80008 osób. W obliczeniach uwzględniliśmy dane 72111 osób. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem najważniejszych wyników.

Zanim przejdziemy do prezentacji danych pragniemy podkreślić, że podobnie jak w poprzednich latach, w tegorocznym badaniu dominują ludzie młodzi z wykształceniem wyższym. 74,9% badanych ma nie więcej niż 35 lat. Ponadto 62,3% to osoby z wykształceniem wyższym. Na pewno wpływa to na wyniki. Prosimy więc pamiętać, że prezentowane dane dotyczą głównie młodych, wykształconych ludzi, posiadających dostęp do internetu.

Pragniemy również podkreślić, że prezentując dane liczbowe posługujemy się głównie medianą, gdyż miara ta lepiej niż średnia charakteryzuje populację badaną. Z badań GUS wynika bowiem, iż 2/3 polaków zarabia poniżej średniej, co może być przyczyną błędów interpretacyjnych. Mediana natomiast jest wartością dzieląca badaną populację na pół. Jeżeli w tekście nie zaznaczono inaczej, to wartości zawarte w tabelach i wykresach należy traktować jako mediany.

W artykule zaprezentowano najciekawsze dane pokazujące różnice w wynagrodzeniach pracowników firm z kapitałem polskim i zagranicznym.

Tabela 1. Wynagrodzenia całkowite w firmach o różnym pochodzeniu kapitału



Pracownicy zatrudnieni w firmach z przewagą kapitału zagranicznego mogli liczyć na zdecydowanie wyższe zarobki niż pracownicy firm polskich, w których mediana zarobków kształtowała się na poziomie 2 600 PLN. Stanowiło to 62% miesięcznej pensji, jaką otrzymywali zatrudnieni w firmach z dominującym kapitałem zagranicznym (mediana 4 200 PLN). Jeszcze większe różnice wystąpiły w przypadku grupy najlepiej zarabiających 10% pracowników. Firmy zagraniczne oferowały tym pracownikom zarobki przewyższające 12 000 PLN, podczas gdy w firmach polskich były one wyższe niż 6 700 PLN, to jest o 44% mniej.

Wykres 1. Średni udział premii w wynagrodzeniu



Udział premii w wynagrodzeniu całkowitym w niewielkim stopniu zależał od kapitału firmy. Dla większości stanowisk kształtował się na zbliżonym poziomie. Specjaliści w firmach z kapitałem polskim otrzymywali premię stanowiącą 15,9% płacy całkowitej, podczas gdy odsetek premii na tym stanowisku w firmach z kapitałem zagranicznym wyniósł 15,2%. Na stanowisku kierownika większego zespołu pracownik zatrudniony w firmie z kapitałem polskim otrzymywał premię stanowiącą 19,7% wynagrodzenia całkowitego. W najwyższym stopniu od premii było uzależnione wynagrodzenie dyrektorów.

Wykres 2. Procentowy rozkład wynagrodzeń w firmach o różnym pochodzeniu kapitału



W firmach z dominującym kapitałem polskim pensje poniżej 2 500 PLN otrzymywała prawie połowa pracowników - 48,6%. W firmach z kapitałem zagranicznym wynagrodzenia do tej wysokości otrzymywało tylko 22,3%. W przedsiębiorstwach polskich zarobki powyżej 5 000 PLN otrzymywało 16,8% pracowników. W firmach zagranicznych odsetek ten był ponad dwukrotnie wyższy i wyniósł 40%. 13,2% pracowników w tych firmach zarabiało powyżej 10 000 PLN.

Tabela 2. Wynagrodzenia na poszczególnych stanowiskach



Pracownicy szeregowi zatrudnieni w firmach z kapitałem polskim zarabiali o 550 PLN mniej niż wyniosły zarobki osób na tym stanowisku pracujących w firmach z kapitałem zagranicznym (mediana 2 450 PLN). Kierownicy małych zespołów w firmach polskich (mediana 3 600 PLN) zarabiali o 10% mniej niż pracownicy na stanowiskach specjalisty (mediana 4 000 PLN) zatrudnieni w firmach z kapitałem zagranicznym. Wynagrodzenie kierownika dużego zespołu w firmach zagranicznych (mediana 6 000 PLN) stanowiło 245% zarobków pracownika szeregowego w tych firmach. W przypadku firm polskich proporcja ta wyniosła 211%.

Tabela 3. Wynagrodzenia kobiet i mężczyzn



Kobiety w firmach polskich otrzymywały miesięczną pensję w wysokości 2 250 PLN. Stanowiła ona trzy czwarte zarobków mężczyzn w tych firmach. W firmach zagranicznych różnica pomiędzy zarobkami kobiet i mężczyzn wyniosła 1 300 PLN. Co dziesiąta kobieta w firmach z kapitałem zagranicznym zarabiała powyżej 9 100 PLN. Taka sama część mężczyzn zarabiała powyżej 14 000 PLN czyli o 54% więcej.

Wykres 3. Wynagrodzenia w zależności od poziomu wykształcenia



Różnice w wynagrodzeniach między firmami z kapitałem zagranicznym i polskim wzrastały wraz z poziomem wykształcenia pracowników. Osoby z wykształceniem podstawowym i zawodowym w firmach polskich zarabiały o 300 PLN mniej niż pracownicy w firmach zagranicznych. W przypadku pracowników z wykształceniem średnim różnica ta wyniosła już 600 PLN, a z wykształceniem licencjackim i niepełnym wyższym wzrosła do 1 200 PLN. Największa dysproporcja wystąpiła w grupie pracowników z wykształceniem wyższym. Zatrudnieni w firmach z kapitałem zagranicznym zarabiali o 67% więcej niż osoby z wykształceniem wyższym w firmach z kapitałem polskim (mediana 3 000 PLN).

Tabela 4. Wynagrodzenia w zależności od stopnia znajomości języka angielskiego



Znajomość języka angielskiego silniej wpływała na wysokość zarobków pracowników zatrudnionych w firmach zagranicznych. Pracownicy zatrudnieni w tych firmach i posługujący się angielskim w stopniu bardzo dobrym (mediana 5 700 PLN) zarabiali o 27% więcej niż osoby znające angielski w stopniu dobrym (mediana 4 500 PLN). Było to także o 63% więcej niż wyniosła miesięczna pensja osób ze słabą znajomością języka angielskiego (mediana 3 500 PLN). Z kolei w firmach z kapitałem polskim zarobki pracowników znających angielski w stopniu bardzo dobrym były o 27% wyższe niż płace osób posługujących się tym językiem w stopniu słabym (mediana 2 500 PLN).

Tabela 5. Wynagrodzenia w zależności od ilości znanych języków obcych



Znajomość języków obcych nie była w stanie zniwelować różnic w wynagrodzeniu wynikających z różnego pochodzenia kapitału. Pracownicy zatrudnieni w firmach z kapitałem polskim zarabiali mniej bez względu na ilość znanych języków. Nawet pracownicy posługujący się dwoma i więcej językami obcymi (mediana 3 000 PLN) zarabiali mniej niż osoby zatrudnione w firmach z kapitałem zagranicznym, które nie znały żadnego języka (mediana 3 400 PLN). Na najwyższe zarobki mogli liczyć pracownicy w tych firmach znający co najmniej dwa języki. Mediana ich wynagrodzenia wyniosła 5 500 PLN, a co dziesiąty z nich zarabiał powyżej 17 000 PLN.

Wykres 4. Wynagrodzenia osób o różnym stażu pracy



Wraz ze stażem pracy wyraźnie zmieniały się wynagrodzenia w firmach z kapitałem zagranicznym. W pierwszym roku pracy zatrudnieni w tych firmach otrzymywali miesięczną pensję w wysokości 2 600 PLN (mediana). Wśród osób o stażu od 6 do 8 lat wynagrodzenie wyniosło 5 000 PLN, czyli było o 92% wyższe. W przypadku firm polskich różnica pomiędzy pracownikami o takim stażu pracy a osobami dopiero zaczynającymi pracę wyniosła 52%. Wynagrodzenie osób o stażu pracy wynoszącym od 11 do 15 lat w firmach zagranicznych kształtowało się na poziomie 6 000 PLN, podczas gdy w firmach polskich było równe 3 100 PLN.

Wykres 5. Porównanie świadczeń dodatkowych



Na podstawie danych zaprezentowanych na wykresie 5 można stwierdzić, że w firmach zagranicznych częściej przyznawano świadczenia dodatkowe niż w firmach z kapitałem polskim. Największe różnice wystąpiły w przypadku dodatkowej bezpłatnej opieki medycznej. Otrzymywało ją 40,3% pracowników firm z kapitałem zagranicznym i tylko 9,8% osób zatrudnionych w firmach polskich. Ubezpieczenia dodatkowe otrzymywało 21,9% osób w firmach zagranicznych i tylko 9,1% pracowników firm polskich. Najpopularniejszym dodatkiem do pensji w firmach polskich był telefon komórkowy. Dysponowało nim 25,7% pracowników.

Tabela 6. Wynagrodzenia w firmach różnej wielkości



Na najwyższe wynagrodzenia mogli liczyć pracownicy największych firm zagranicznych. Mediana wynagrodzenia w tych firmach wyniosła 4 500 PLN i stanowiła 141% miesięcznej pensji, jaką otrzymywali zatrudnieni w największych firmach z kapitałem polskim. W przypadku średnich firm różnica wyniosła 1 410 PLN. 75% pracowników w polskich firmach tej wielkości zarabiało poniżej kwoty 4 100 PLN. W firmach zagranicznych 3/4 osób zarabiało do 7 000 PLN.

Tabela 7. Wynagrodzenia w wybranych branżach



Na wysokość zarobków w poszczególnych branżach silnie wpływał rodzaj dominującego kapitału w firmie. W przemyśle ciężkim płace w firmach zagranicznych (mediana 4 000 PLN) były o jedną trzecią wyższe niż w firmach polskich. W branży IT różnice były jeszcze większe. Pracownicy w firmach z kapitałem zagranicznym zarabiali o 53% więcej niż zatrudnieni w firmach polskich (mediana 3 800 PLN). W branży mediów różnica to wzrosła do 56%.

Wykres 6. Wynagrodzenia w wybranych działach



Rozpiętości w wynagrodzeniach oferowanych w firmach polskich i zagranicznych wynikały także z faktu zatrudnienia w konkretnym dziale firmy. Płace w działach informatycznych w firmach z przewagą kapitału polskiego (mediana 3 600 PLN) stanowiły 60% wynagrodzenia, na jakie mogli liczyć pracownicy tych działów w firmach z przewagą kapitału zagranicznego (mediana 6 000 PLN). W przypadku działów: produkcyjnego, jakości i obsługi klienta różnice te były mniejsze. W działach produkcyjnych firm polskich pensje pracowników (mediana 2 761 PLN) stanowiły 85% zarobków, jakie otrzymywali zatrudnieni w firmach zagranicznych (mediana 3 250 PLN).

Tabela 8. Wynagrodzenia w poszczególnych regionach



Zarobki w firmach polskich we wszystkich regionach były zdecydowanie niższe niż w firmach zagranicznych. W regionie mazowieckim różnica pomiędzy firmami wyniosła 2 100 PLN. Co czwarty pracownik w przedsiębiorstwach z dominującym kapitałem polskim zarabiał poniżej 2 200 PLN, a w firmach zagranicznych jedna czwarta pracowników zarabiała do 3 500 PLN, czyli o 59% więcej. W najniżej opłacanym regionie wschodnim różnica pomiędzy firmami polskimi (mediana 2 200 PLN) a zagranicznymi wyniosła 900 PLN.

Wykres 7. Wynagrodzenia w wybranych województwach



Płace oferowane w firmach polskich jedynie w województwie mazowieckim przekroczyły poziom 3 000 PLN. Mediana wyniosła 3 400 PLN i była o 38% mniejsza niż zarobki pracowników firm zagranicznych (mediana 5 500 PLN). W województwie dolnośląskim zarobki zatrudnionych w firmach polskich (mediana 2 500 PLN) stanowiły 67% wynagrodzenia, jakie otrzymywały osoby pracujące w firmach zagranicznych w tym województwie (mediana 3 753 PLN). Z kolei w województwie małopolskim firmy zagraniczne oferowały płace o dwie trzecie wyższe niż firmy polskie (mediana 2 500 PLN).

Podsumowanie

Porównanie poziomu wynagrodzeń w firmach z kapitałem polskim i zagranicznym pokazało znaczące różnice w opłacaniu pracowników. Wpływ dominującego kapitału na zarobki był różny w zależności np. od lokalizacji i wielkości firmy. W żadnym z tych porównań jednak zarobki w firmach polskich nie przewyższyły płac oferowanych w firmach z przewagą kapitału zagranicznego.

Katarzyna Jaśko
wynagrodzenia.pl

Wyjaśnienie terminów użytych w artykule: wynagrodzenie podstawowe - stałe składniki wynagrodzenia brutto, tj. płaca zasadnicza określona umową o pracę, ponadto dodatek funkcyjny lub stażowy wynagrodzenie całkowite - miesięczne wynagrodzenie brutto przysługujące pracownikowi z uwzględnieniem wszystkich ruchomych dodatków pieniężnych, takich jak: premie, nagrody i in. mediana - wartość dzieląca wszystkie dane na pół; lepiej niż średnia oddaje tendencję centralną wyników, jako że średnia może być zaburzona przez wyniki skrajne. Poniżej i powyżej mediany znajduje się dokładnie po 50% danych. Innymi słowy, jeżeli mediana wynosi 3000 PLN, to połowa osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a połowa powyżej 3000 PLN górny kwartyl - wartość, powyżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli górny kwartyl wynosi 4500 PLN, to 3/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/4 powyżej 4500 PLN dolny kwartyl - wartość, poniżej której mieści się 25% danych. Innymi słowy, jeżeli dolny kwartyl wynosi 1500 PLN, to 1/4 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 3/4 powyżej 1500 PLN. pierwszy decyl - wartość, poniżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli pierwszy decyl wynosi 1000 PLN, to 1/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 9/10 powyżej 1000 PLN. dziewiąty decyl - wartość, powyżej której mieści się 10% danych. Innymi słowy, jeżeli dziewiąty decyl wynosi 5000 PLN, to 9/10 osób zatrudnionych na danym stanowisku zarabia poniżej, a 1/10 powyżej 5000 PLN.