Projekt jest konsekwencją obowiązującego od 30 października 2007 r. (Dz.U. nr 200, poz. 1445) orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt P 10/07), który wskazał, że niezgodne z konstytucją jest to, że prawo do emerytury ma 55-letnia kobieta z 30-letnim stażem, a nie ma go 60-letni mężczyzna z 35-letnim stażem.

Przewiduje, że mężczyzna urodzony przed 1949 rokiem będzie mógł przejść na emeryturę po osiągnięciu 60 lat, jeżeli ma co najmniej 35-letni staż ubezpieczeniowy. Mężczyźni urodzeni w latach 1944-1948, którzy nie mogli do tej pory skorzystać z emerytury, bo nie posiadali orzeczenia o niezdolności do pracy, będą więc mogli już w tym roku i kolejnych latach przechodzić na wcześniejszą emeryturę. Z prawa takiego nie skorzystają osoby urodzone po 1948 roku.

60 lat na koniec 2008 roku

Podstawowym warunkiem koniecznym do uzyskania prawa do emerytury z ZUS po wejściu w życie nowych przepisów jest ukończenie w tym roku 60 lat. Nowelizacja ustawy emerytalnej dotyczy bowiem mężczyzn urodzonych przed 1949 rokiem, tj. tych, którzy w tym roku ukończą 60 lat lub ukończyli je wcześniej, ale z uwagi na nieosiągnięcie 65 lat (tj. ustawowego wieku emerytalnego) nie mogli przejść na emeryturę powszechną. Ze świadczenia skorzysta więc na przykład osoba urodzona w grudniu 1948 r., ale nie skorzysta taka, która urodziła się w styczniu 1949 r.

Warto pamiętać, że tak jak dotychczas, z wcześniejszej emerytury będą mogli korzystać mężczyźni, którzy ukończyli w tym roku 60 lat, jeśli będą legitymować się 25-letnim okresem składkowym i nieskładkowym oraz zostaną uznani za całkowicie niezdolnych do pracy.

35 lat stażu ubezpieczeniowego

Po wejściu w życie nowych przepisów ZUS, zanim przyzna emeryturę 60-latkowi, będzie sprawdzał, czy spełnia on (choć niekoniecznie w tym roku), inne warunki do jej uzyskania. Są to:

odpowiedni staż ubezpieczeniowy,
tzw. ostatni - pracowniczy - tytuł ubezpieczenia lub odpowiedni okres podlegania ubezpieczeniu pracowniczemu.

Podstawowym warunkiem do uzyskania prawa do emerytury przewidzianej w znowelizowanych przepisach jest legitymowanie się 35 latami składkowymi i nieskładkowymi. Jeśli 60-letni mężczyzna będzie posiadał taki staż ubezpieczeniowy, uzyska prawo do emerytury bez konieczności posiadania orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy.

Dla kogo będzie zarezerwowane prawo do wcześniejszej emerytury na zasadach określonych w znowelizowanych przepisach ? Co musi być tzw. ostatnim tytułem ubezpieczenia ? Jakie dopuszcza się wyjątki od tej zasady ? Co powinny zrobić osoby które po wyroku TK postanowiły nie czekać na dostosowanie przepisów do wyroku (TK dał na to ustawodawcy rok), ale zgłosiły się do ZUS po emeryturę a ZUS tym osobom odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie ma na to podstawy prawnej?

Bartosz Marczuk

Więcej: Gazeta Prawna 9.04.2008 (70) - str.15