Podatek najczęściej powinna płacić osoba obdarowana. Pojawia się więc pytanie, jak będzie w sytuacji przekazywania 1 proc. podatku dla organizacji pożytku publicznego. Podatnicy wskazujący w zeznaniu rocznym organizację, z którą chcą podzielić się częścią podatku, mogą wpisać konkretną osobę, do której wpłata ma trafić, np. chore dziecko.

Eksperci są podzieleni. Jedni uważają, że w przypadku wpłat 1-procentowych nie może być mowy o przekazywaniu darowizny. Inni podkreślają, że w skrajnych przypadkach fiskus może również przekazywanie 1 proc. podatku ze wskazanym celem potraktować jako darowiznę, którą będzie trzeba rozliczyć w urzędzie skarbowym.

Podatek to dochód państwa

Zdaniem Anny Mazgal z Pozarządowego Biura Rzecznictwa i Interwencji Ogólnopolskiej Federacji Organizacji Pozarządowych wpłata jednoprocentowa nie jest darowizną. Są to pieniądze, które tak naprawdę nie należą do podatnika, tylko do budżetu państwa, tak jak i cały należny podatek.

- Podatnik jest uprawniony do podjęcia decyzji, jaką organizację pożytku publicznego chce wesprzeć, przekazując część swojego podatku. To organizacja decyduje, na jaki cel te pieniądze przeznaczy. Należy przy tym pamiętać, że nie jest związana wskazaniem podatnika, chociaż do dobrych praktyk należy postępowanie zgodnie z tymi wskazaniami - argumentuje Anna Mazgal.

Dodaje, że nie może tu być mowy o sytuacji tożsamej z przekazaniem darowizny konkretnej osobie. Zarówno z punktu widzenia rodzaju środków, jakie otrzymuje organizacja, jak i biorąc pod uwagę fakt, że organizacja ma prawo dysponować tymi środkami w obrębie swoich celów statutowych, których realizacja służy pożytkowi publicznemu.

Podobnie uważa Hanna Filipczyk, menedżer w Accreo Taxand, która wyjaśnia, że zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie rzeczy lub praw majątkowych tytułem polecenia darczyńcy. - Przepis ten może znaleźć zastosowanie do przypadków, gdy darujemy pieniądze organizacjom z przeznaczeniem dla konkretnej osoby, oczywiście, o ile faktycznie otrzyma ona tę pomoc i zostanie przekroczona kwota wolna - tłumaczy Hanna Filipczyk.

Tymczasem - jak podkreśla nasza rozmówczyni - 1 proc. podatku, o którego przekazanie oznaczonej organizacji wnosimy w zeznaniu, darowizną nie jest. Podatnik dysponujący w ten sposób częścią podatku nie rozporządza własnym majątkiem, lecz tylko decyduje (w drobnym zakresie) o dystrybucji środków publicznych.

Czy wpłaty otrzymywane przez osoby w trudnym położeniu za pośrednictwem organizacji pożytku publicznego, podlegają u nich opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn? W jakiej sytuacji osoba otrzymująca środki zgromadzone na subkoncie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od spadków i darowizn - wg niektórych ekspertów? Jakie jest stanowisko fiskusa w tej sprawie?

Ewa Matyszewska

Więcej: Gazeta Prawna 14.04.2008 (73) - str.11