Problem wynika z interpretacji art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem ulga obejmuje również uczące się dzieci pełnoletnie, do ukończenia 25 lat, pod warunkiem że nie uzyskały dochodów, z wyjątkiem m.in. dochodu w wysokości niepowodującej obowiązku zapłaty podatku, czyli w rozliczeniu podatkowym za 2007 rok - 3015 zł. Według niektórych urzędów skarbowych dochód ten ustala się pomniejszając przychód dziecka wyłącznie o koszty, bez znaczenia pozostaje natomiast wysokość odliczeń z tytułu składek ZUS.

- Córka zarobiła 3055 zł, po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne dochód wyniósł 2541,15 zł, a należny podatek 0 zł. Urzędnik odmówił mi jednak prawa do ulgi. Stwierdził, że ulga nie przysługuje, ponieważ dochód przed odliczeniem składek ZUS nie może przekraczać 3015 zł - pisze czytelniczka.

Podobnych listów do redakcji GP napłynęło więcej. Zdaniem ekspertów to błędna interpretacja.

Wszystkiemu winne jest niefortunne użycie przez ustawodawcę sformułowania: dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku. Urzędy skarbowe stosują literalną wykładnię definicji dochodu z art. 9 ust. 2 ustawy o PIT, zgodnie z którą dochodem jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania. Oceniając zatem, czy zarobki dziecka przekroczyły 3015 zł, urzędnicy biorą pod uwagę dochód po odjęciu kosztów, ale przed odliczeniem składek ZUS. W rezultacie uznają, że rodzic nie ma prawa do ulgi, jeżeli dochód dziecka liczony jako różnica między przychodem a kosztami jest wyższy od 3015 zł.

Definicja dochodu

W ocenie Łukasza Bączyka, konsultanta w Dziale Doradztwa Podatkowego PricewaterhouseCoopers intencją ustawodawcy było zapewnienie możliwości odliczenia przez rodzica ulgi na dziecko, jeżeli nie uzyskuje ono kwot w wysokości powodującej obowiązek zapłaty podatku. Ustawodawca posłużył się jednak nie najwłaściwszym w tej sytuacji określeniem - dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku, podczas gdy dochód został zdefiniowany przez przepisy podatkowe jako przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Podstawę opodatkowania (od której oblicza się kwotę wolną od opodatkowania), stanowi z kolei dochód po odliczeniu m.in. kwot składek na ubezpieczenia społeczne.

Na czym polega niedorzeczność literalnej interpretacji tego przepisu art. 6 ust. 4 pkt 3 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.)? Co - wg ekspertów podatkowych - stanowi podstawę do ustalenia, czy wystąpi obowiązek zapłaty podatku?

Magdalena Majkowska

Więcej: Gazeta Prawna 25.04.2008 (82) - str.12