Obecnie zwolnienie najbliższej rodziny z podatku od spadków i darowizn uzależnione jest od spełnienia warunku zgłoszenia nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego. Niewywiązanie się z tego obowiązku skutkuje koniecznością zapłaty podatku na zasadach ogólnych.

- Proponowaną zmianę należy ocenić pozytywnie. Podatnicy uprawnieni do całkowitego zwolnienia najczęściej zapominają o obowiązku zgłoszenia właśnie w przypadku spadkobrania, szczególnie gdy sądowe potwierdzenie nabycia spadku uzyskują po kilku latach od śmierci spadkodawcy - mówi Justyna Bauta-Szostak, radca prawny i doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy.

Złożona w Sejmie nowelizacja zakłada utrzymanie wymogu zgłoszenia jedynie w odniesieniu do nabycia majątku na podstawie darowizny lub polecenia darczyńcy. W przypadku darowizn pieniężnych zachowany będzie także obowiązek jej udokumentowania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy, jego rachunek prowadzony przez SKOK lub przekazem pocztowym.

- Utrzymanie obowiązku zgłoszenia w przypadku darowizn jest rozwiązaniem słusznym, uzasadnionym z punktu widzenia fiskusa kontrolą zmian w majątku podatnika. Należałoby jednak rozważyć wydłużenie miesięcznego terminu na dokonanie zgłoszenia - mówi Justyna Bauta-Szostak.

Zgodnie z projektem, złożenie w urzędzie skarbowym zgłoszenia o nabyciu majątku w praktyce dotyczyłoby wyłącznie darowizny lub polecenia darczyńcy. Przyjęcie proponowanych zmian oznaczałoby zatem zniesienie obowiązku informowania fiskusa nie tylko w razie nabycia spadku, ale również w przypadku wystąpienia pozostałych tytułów nabycia majątku, które zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn podlegają opodatkowaniu. Potwierdza to Justyna Bauta-Szostak.

- Z brzmienia projektowanych przepisów wynika, że obowiązek zgłoszenia byłby wyłączony we wszystkich innych niż darowizna przypadkach nieodpłatnego nabycia majątku, a zatem nie tylko przy dziedziczeniu, ale również m.in. przy zniesieniu współwłasności czy zachowku - mówi ekspert MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy. Zwraca jednocześnie uwagę, że brak obowiązku zgłoszenia uzasadniono w projekcie zmian brakiem ryzyka nadużyć w pozostałych wypadkach nabycia z uwagi na udział czynnika oficjalnego (czyli np. sądu). Jak podkreśla Justyna Bauta-Szostak nie zawsze jednak występuje czynnik oficjalny. Dotyczy to np. zniesienia współwłasności, które może być dokonane umownie.

Warto przypomnieć, że w Sejmie znajduje się drugi projekt nowelizacji ustawy o podatku od spadków i darowizn złożony przez klub LiD. Zakłada on m.in. wydłużenie terminu na złożenie oświadczenia o nabyciu majątku do sześciu miesięcy. Projekt ten będzie jutro rozpatrywany przez sejmową podkomisję.

ULGA PODATKOWA

Uprawnieni do całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn:

• małżonek
• zstępni
• wstępni
• pasierb
• rodzeństwo
• ojczym
• macocha

Autor: Magdalena Majkowska