Polski przedsiębiorca, który chciałby otworzyć swoją firmę w Unii Europejskiej, zasadniczo może kierować się kilkoma przesłankami. Po pierwsze, chęcią ekspansji własnej firmy na wybranym rynku europejskim. Po drugie, znalezieniem korzystniejszych rozwiązań podatkowych. Po trzecie, emigracją zarobkową.

Wybór kraju najkorzystniejszego, jeżeli chodzi o ekspansję już funkcjonującej firmy, może okazać się trudny. Wynika to z tego, że każdy z krajów członkowskich ma wewnętrzne uregulowania dotyczące prowadzenia działalności gospodarczej, a także dysponuje charakterystycznym dla siebie rynkiem pod względem: siły ekonomicznej klientów, wielkości rynku, siły konkurentów, infrastruktury biznesowej, dodatkowych ulg, zachęt i pomocy dla zagranicznych inwestorów.

Jak to ogólnie wygląda?

Najwyższy podatek dochodowy zapłaci przedsiębiorca w Niemczech (38,34%), a najniższy na Cyprze (10%). Niskimi stawkami charakteryzuje się również Irlandia (12,5%), Litwa i Łotwa (15%) oraz Węgry (16%). Na Słowacji i w Polsce stawka jest taka sama i wynosi 19%. Wciąż jest to wartość poniżej średniej europejskiej, która wynosi 26,55%.

Stawka podatku VAT waha się w różnych krajach od 15% do 25%. Najniższą stawką charakteryzują się Cypr i Luksemburg (15%), Hiszpania i Niemcy mają VAT na poziomie 16%. Średnia europejska to 19,4%, a Polska ze swoim 22% VAT zalicza się do krajów o najwyższym podatku VAT.

Średni czas rejestracji w krajach Unii waha się od 4 dni do 35 dni. W 2004 roku najszybciej można było zarejestrować spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością na Malcie (4 dni), Słowacji (5 dni), Czechach, Wielkiej Brytanii i Cyprze (7 dni). Najdłużej, bo aż 35 dni, trwała rejestracja we Włoszech.

Jeżeli chodzi o koszty rejestracji, występują znaczne rozbieżności pomiędzy poszczególnymi krajami. W Danii nie pobiera się żadnych opłat. Niskie koszty rejestracji poniesie przedsiębiorca w Wielkiej Brytanii, Holandii, na Litwie, Węgrzech, w Słowacji, na Łotwie, w Szwecji, Estonii i Francji - do 250 euro. Najwyższe koszty rejestracji czekają przedsiębiorcę w Grecji, gdzie wynoszą 1750 euro.

Dla osób, które chciałyby założyć samodzielną działalność gospodarczą, znaczenie ma stawka podatku dochodowego od osób fizycznych. Najkorzystniejsza 19-procentowa stawka liniowa występuje na Słowacji. Dzięki temu, a także z powodu bliskości geograficznej i kulturowej oraz niższych niż w Polsce kosztów pracy jest to kraj szczególnie atrakcyjny dla polskich przedsiębiorców. Dodatkową zachętą jest również uproszczona procedura rejestracji firmy.

Firma na Słowacji

Zgodnie z Ustawą o działalności gospodarczej zagraniczna osoba fizyczna może prowadzić działalność gospodarczą na terenie Słowacji, jeśli spełnia ona ogólne oraz specyficzne warunki określone w tej ustawie (jednolity tekst Ustawy Nr 455/1991 Zb. o prowadzeniu działalności gospodarczej wraz z załącznikami jest dostępny na stronie www.civil.gov.sk/p09/p09-03.shtm - tekst w języku słowackim).

Dla niektórych rodzajów działalności należy wykazać się odpowiednimi kwalifikacjami. Wymogi niezbędne dla uzyskania zezwolenia na prowadzenie działalności określa załącznik Nr 2 do Ustawy o działalności gospodarczej.

Ustawa określa także przypadki, kiedy na prowadzenie działalności gospodarczej wymagana jest koncesja. Koncesje są wymagane między innymi do produkcji, konserwacji i handlu bronią, amunicją i materiałami wybuchowymi, świadczenia usług w zakresie lotnictwa, transportu osobowego, wymiany walut, ochrony mienia, aukcji, weterynarii, prowadzenia cmentarzy oraz usług kurierskich. Wymagania niezbędne do uzyskania koncesji zawiera załącznik Nr 3 do Ustawy.

Obywatel polski, który zamierza rozpocząć działalność na terenie Słowacji jako osoba fizyczna, powinien, po zapoznaniu się z wymaganiami określonymi w ustawie o działalności gospodarczej, udać się do Urzędu ds. Działalności Gospodarczej (Živnostensky úrad) w miejscu, gdzie zamierza prowadzić tę działalność i zgłosić chęć wykonywania działalności gospodarczej lub złożyć wniosek o wydanie odpowiedniego zezwolenia (Živnostensky list) lub koncesji, w przypadku kiedy są one wymagane. Formularze niezbędne do rejestracji działalności gospodarczej na terenie Słowacji są dostępne pod adresem www.civil.gov.sk/p09/p09-02.shtm. Zestawienie adresowe Urzędów ds. Działalności Gospodarczej dostępne jest pod adresem www.civil.gov.sk/p18/p18-04.shtm.

Przedsiębiorca oprócz rejestracji działalności w Urzędzie ds. Działalności Gospodarczej zobowiązany jest również do zarejestrowania się w urzędzie podatkowym na potrzeby podatku dochodowego i podatku VAT oraz w słowackim zakładzie ubezpieczeń społecznych.

Dochody wszystkich podmiotów (osób fizycznych, prawnych, rezydentów i osób niebędących rezydentami) opodatkowane są jedną 19-procentową stawką podatku liniowego. Osoby zagraniczne podlegają obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych na terenie Słowacji. Zarówno przy opodatkowaniu dochodów osób fizycznych, jak i prawnych, stosuje się postanowienia umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Podstawę opodatkowania, podobnie jak w Polsce, stanowią przychody pomniejszone o koszty ich uzyskania, kwoty zwolnione od podatku oraz stratę z bieżącego lub poprzedniego okresu podatkowego.

Specyfikę zakładania firmy w Niemczech i Czechach oraz więcej informacji na temat zakładania firmy w Polsce, pod względem finansowym oraz organizacyjnym, znajdziesz w książce Grzegorza Michalskiego i Katarzyny Prędkiewicz "Tajniki finansowego sukcesu dla mikrofirm. Od uruchomienia do stabilnego wzrostu" (Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2007). Książkę znajdziesz w księgarni internetowej Becka pod adresem www.ksiegarnia.beck.pl, wpisując w pole przeglądarki zwrot "tajniki finansowego".

Mariusz Ludwiński