Fot. Paweł Relikowski

W marcu zeszłego roku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że straże miejskie i gminne nie miały prawa używać fotoradarów, bo przepisy te zostały wprowadzone rozporządzeniem ministra spraw wewnętrznych i administracji, a powinny znaleźć się w akcie prawnym wyższego rzędu, czyli w ustawie. Wszystkie rozpoczęte sprawy powędrowały do kosza, dopiero w lipcu 2007 r. straż uzyskała ponownie od Sejmu prawo do używania fotoradarów.

Dzięki wyrokowi TK kierowcy ukarani mandatami mogą starać się o zwrot pieniędzy. Pan Włodzimierz Kacperski z Wołomina odmówił przyjęcia mandatu od warszawskiej Straży Miejskiej, sprawa trafiła do sądu grodzkiego, który wymierzył karę grzywny.

- Konsekwentnie odmawiałem zapłaty, bo uważałem, że straż nie ma do tego prawa. Kara grzywny została mi zamieniona na prace społeczne i dopiero gdy kurator wyznaczony przez sąd zaczął mi grozić, że policja doprowadzi mnie na miejsce pracy, grzywnę zapłaciłem.

Ale w międzyczasie zapadł wyrok Trybunału i nasz czytelnik złożył do sądu wniosek o wznowienie postępowania. Sąd wznowił postępowanie, wyrok uchylił, a sprawę umorzył.

- Sąd może wznowić postępowanie, jeśli w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wyrok stracił moc lub zmienił się przepis będący podstawą skazania - wyjaśnia sędzia Aleksandra Smyk.

Oskarżony nie musi stawiać się na rozprawy, w przypadku gdy sąd sprawę wznawia z własnej inicjatywy, nie ponosi także żadnych kosztów. Jeśli jednak kierowca sam chciałby odzyskać pieniądze, może złożyć wniosek do sądu okręgowego (za pośrednictwem sądu rejonowego) o wznowienie, ale musi liczyć się opłatą 100 zł oraz kosztami adwokackimi. W takim przypadku bowiem występuje tzw. przymus adwokacki czyli wniosek musi być podpisany przez radcę prawnego lub adwokata.

- O wynik takiego wznowienia można być spokojnym - mówi mecenas Maciej Bednarkiewicz. - Zdjęcia straży miejskiej nie mogły być dowodami w sprawie, bo strażnicy nie mieli prawa ich robić, czyli gromadzić materiału dowodowego. Tym samym cała sprawa nie istniała.

Wznowić można sprawy nawet sprzed lat, nie ma ograniczeń czasowych (ale musi to być zdjęcie zrobione przez strażników w okresie, kiedy nie mieli do tego prawa czyli pomiędzy 15 lutego 2003 a 28 marca 2007 r.). Niestety, zwrot dostaniemy bez odsetek.

Co może Straż Miejska i Gminna
- przy użyciu fotoradaru rejestrować: przekraczanie dozwolonej prędkości, korzystanie z pasa ruchu przeznaczonego dla komunikacji miejskiej, przejeżdżanie na czerwonym świetle czy nieustępowanie pierwszeństwa przejazdu,
- nałożyć mandat w przypadku, gdy np. kierowca nieprawidłowo zaparkuje swoje auto, pieszy przejdzie na czerwonym świetle, a rowerzysta jechać będzie po chodniku,
- w trakcie kontroli sprawdzać dokumenty, np. dowód rejestracyjny, prawo jazdy,
- zatrzymać samochód jadący drogą objętą zakazem ruchu w obu kierunkach (także motorowerzystę, rowerzystę, pieszego, czy pojazd konny - o ile naruszają przepisy), a uniemożliwić kierowanie pojazdem osobie, co do której istnieje podejrzenie, że znajduje się pod wpływem alkoholu lub innego podobnie działającego środka (np. narkotyków).

Tomasz Kunert