Ministerstwo Finansów uznało, że ponieważ pieniądze nie trafiają bezpośrednio z UE do beneficjenta pomocy, to nie można objąć ich zwolnieniem.

Taka interpretacja, zdaniem ekspertów, jest niedopuszczalna. Coraz częściej potwierdzają ją też sądy administracyjne, które wskazują na zakaz opodatkowania pieniędzy pochodzących z bezzwrotnej pomocy w kraju beneficjenta. Korzystne orzecznictwo sądów powinno być dla podatników zachętą do kwestionowania niekorzystnych rozstrzygnięć organów podatkowych. Odwołanie, a potem skarga do sądu administracyjnego daje duże szanse na odzyskanie straconych pieniędzy.

Dystrybucja nie jest istotna

Korzystne dla podatników stanowisko potwierdził kolejny wyrok sądu administracyjnego. W wyroku z 27 marca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skrytykował stanowisko fiskusa i uwzględnił skargę podatniczki (sygn. akt IISA/Wa 2165/07 niepublikowany). Chodziło o wynagrodzenie sfinansowane w części ze środków pomocowych UE. Podatniczka została zatrudniona jako zarządzający projektem. Tak jak w wielu innych przypadkach projekt był dofinansowany w 75 proc. ze środków UE, w tym przypadku w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Podatniczka stwierdziła, że 75 proc. jej wynagrodzenia korzysta ze zwolnienia. Zdaniem fiskusa - nie z powodu prefinansowania.

W ocenie organu zawarty w art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT wymóg zagranicznego pochodzenia środków bezzwrotnej pomocy jest spełniony tylko wtedy, gdy pieniądze do beneficjenta trafiają bezpośrednio z UE. Ponieważ w tym przypadku przechodzą przez budżet państwa, to podlegają opodatkowaniu.

Sąd uznał, że prefinasowanie nie stoi na przeszkodzie do zastosowania zwolnienia. Bez znaczenia pozostaje to, czy środki wypłacane są bezpośrednio przez instytucje międzynarodowe, czy też następuje to za pośrednictwem podmiotów krajowych, w tym przy wykorzystaniu mechanizmu prefinansowania.

Gdyby przyjmować za powszechnie obowiązującą interpretację organów podatkowych, art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o PIT byłby w zasadzie przepisem martwym, jako niemającym zastosowania w ramach realizacji programów pomocowych - wyjaśnił sąd. W konsekwencji budżet państwa uzyskiwałby dochód z opodatkowania środków pochodzących z bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Zdaniem sądu, niedopuszczalne jest, aby środki, które co do zasady, winny służyć wsparciu konkretnych celów strukturalnych, stanowiły źródło wtórnego finansowania budżetu państwa.

Do czego prowadzi stanowisko MF, które uwzględnia jedynie techniczne zagadnienia związane ze sposobem wypłaty środków pomocowych? Na co wskazuje przepis kreujący omawiane zwolnienie podatkowe? Dlaczego w tej chwili finał spraw sądowych podatników z fiskusem w tej sprawie jest nieprzewidywalny?

Aleksandra Tarka

Więcej: Gazeta Prawna 20.05.2008 (98) - str. 11