Do niedawna powszechnie spekulowano, jak wielki wpływ na drastyczne wzrosty cen mieszkań miały zakupy w celach spekulacyjnych. Obecnie ciekawszym tematem jest to, czy spekulanci już w większości sprzedali lub wystawili do sprzedaży swoje mieszkania, a w konsekwencji - jak wpływa to na ceny mieszkań.

Po wejściu Polski do Unii Europejskiej wzrosła grupa osób i instytucji kupujących mieszkania z myślą o szybkich i dużych zyskach. W Polsce pojawiło się szczególnie dużo inwestorów zagranicznych. Irlandczycy, Hiszpanie, Anglicy, Niemcy, Holendrzy kupowali całe piony w nowych inwestycjach na krakowskim Ruczaju czy piętra na warszawskim Mokotowie. Nawet pobieżna obserwacja rynków w krajach, które wcześniej niż Polska weszły do jednoczącej się Europy, jasno pokazywała, że w nowych krajach członkowskich ceny nieruchomości pójdą gwałtownie w górę.

Ci, którzy zainwestowali w nieruchomości w 2004 czy 2005 roku, nie pomylili się, bo ceny z miesiąca na miesiąc osiągały rekordowe poziomy. Nie ma wiarygodnych i pełnych danych, które pozwoliłyby ustalić, jaki wpływ na tę sytuację mieli inwestorzy spekulacyjni. Jednakże, jak pokazują wyniki najnowszej sondy KRN.pl pt. Jaki procent mieszkań w boomie cenowym lat 2005-2007 był zakupiony wyłącznie w celach spekulacyjnych, Polacy powszechnie sądzą, że udział ten był wysoki.

Ponad 30 proc. osób, które wzięły udział w sondzie, uważa, że w ostatnich latach większość mieszkań została kupiona z myślą o ich szybkiej sprzedaży. Tak wysokie poparcie tej opcji może dziwić, szczególnie jeżeli weźmie się pod uwagę fakt, z jak wielkim niedoborem mieszkań mamy do czynienia w Polsce. Co czwarta osoba jest zdania, że tego typu transakcje stanowiły 30-50 proc. wszystkich operacji na rynku nieruchomości. Niecałe 30 proc. uważa zaś, że tzw. spekulanci brali udział w zakupie 20-30 proc. mieszkań w Polsce. Tylko 13 proc. respondentów zaznaczyło w sondzie przedział 10-20 proc., a zaledwie co pięćdziesiąty internauta wskazał przedział poniżej 10 proc.

Zakup nieruchomości to zawsze inwestycja - każdy kupujący liczy na to, że jego nowy nabytek przez lata zyska na wartości lub przynajmniej nie straci. W tym sensie każdy nabywca domu czy mieszkania jest inwestorem, choć nie spekulantem. Podsumowując wyniki sondy, można stwierdzić, że większość z nas jest zdania, iż rynek nieruchomości był w ostatnich latach zdominowany przez spekulantów i transakcje spekulacyjne. Jednak w opinii wielu ekspertów rynku nieruchomości nawet w szczytowym momencie boomu cenowego transakcje spekulacyjne stanowiły poniżej 1/3 wszystkich transakcji. Ile dokładnie, nie wiadomo. Tak znaczące zradykalizowanie opinii publicznej, zobrazowane wynikami powyższej sondy, może być więc wyrazem niezadowolenia, czy nawet niezgody na obecny poziom cen nieruchomości.

Bartłomiej Burejza