Natomiast od 2011 roku wielkość składki będzie zależeć od faktycznych dochodów gospodarstwa. Rolnicy mają od tego czasu prowadzić księgowość.

Zróżnicowane składki

W 2008 roku dotacja z budżetu do KRUS ma wynieść 15,8 mld zł. Jak wskazują eksperci, reforma systemu ubezpieczeniowego rolników jest niezbędna, bo wszyscy oni bez względu na zamożność i osiągane dochody płacą takie same składki (nieco ponad 1 tys. zł rocznie). Dla porównania osoby prowadzące firmy poza rolnictwem wpłacają do ZUS prawie 9 tys. zł rocznie.

Resort rolnictwa i rozwoju wsi zakłada więc, że w przyszłości wysokość składek powinna być powiązana z faktycznie osiąganym dochodem gospodarstwa. Na razie wysokość składek ma być uzależniona od wielkości tzw. standardowej nadwyżki bezpośredniej (SNB). Jest to wartość produkcji z danej działalności rolnej pomniejszona o koszty wynikające z jej prowadzenia.

Rolnicy sprzedający dużo produktów na rynek czy hodujący wiele zwierząt na sprzedaż będą więc płacić wyższe składki niż gospodarstwa o małej sile ekonomicznej produkujące głównie na własne potrzeby. Ci nadal będą opłacać składki na obecnym poziomie.

- Ustalanie dochodu na podstawie nadwyżki jest lepszym rozwiązaniem niż określanie go na podstawie hektarów fizycznych lub przeliczeniowych - mówi Lech Goraj, kierownik Zakładu Rachunkowości Rolnej Instytutu Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Dorabianie z limitem

Resort rolnictwa proponuje też, aby w KRUS pozostali rolnicy, dla których praca na roli jest głównym źródłem utrzymania. Obecnie prawo do ubezpieczenia w Kasie zależy od samego faktu posiadania ziemi, a nie jej uprawiania. Resort zakłada, że jeśli ubezpieczony w KRUS będzie dorabiać, to, aby mieć prawo do pozostania w Kasie, dochód z takiej pracy nie będzie mógł być wyższy niż minimalne wynagrodzenie (obecnie 1126 zł).

Czy limity dorabiania będą złagodzone w stosunku do osób ubezpieczonych w KRUS i dodatkowo prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą ? Czy rolnicy, którzy prowadzą niewielkie firmy lub pracują sezonowo przez kilka tygodni w roku, będą wykluczeni z ubezpieczenia w Kasie ? Jaka kategoria ubezpieczonych pojawi się zamiast "domowników" ? Czy te osoby będą opłacały zróżnicowane składki? Do czego doprowadzi likwidacja kat. osób mających status "domownika" ?

Bożena Wiktorowska

Więcej: Gazeta Prawna 21.05.2008 (99) - str.14