Przepisy nie precyzują jednak, jakich obiektów handlowych zakaz ten dotyczy. - W polskim prawie nie ma definicji placówki handlowej - mówi Jadwiga Gunerka z departamentu prawnego Państwowej Inspekcji Handlowej.

Konieczna nowelizacja

Wszystkie wątpliwości mogą zostać usunięte tylko poprzez nowelizację kodeksu pracy. Zdaniem Ministerstwa Pracy przy określaniu, które obiekty są takimi placówkami, trzeba korzystać z przepisów posiłkowych dotyczących klasyfikacji działalności. Zgodnie z nią handlem jest m.in. sprzedaż detaliczna paliw płynnych. W święta powinni mieć więc wolne także pracownicy stacji benzynowych.

Aby nie dopuścić do ich zamykania w dni świąteczne (a tym samym do paraliżu komunikacyjnego), główny inspektor pracy wydał opinię, zgodnie z którą stacje paliw uznaje się za placówki usługowe, a nie handlowe i ze względu na ich użyteczność społeczną powinny być otwarte. Prawnicy nie mają natomiast wątpliwości, że stacje paliw to placówki handlowe i powinien obowiązywać je zakaz pracy w dni świąteczne.

- Szefowie stacji muszą liczyć się z tym, że ich pracownicy mogą odmówić im świadczenia pracy w święto. Jeśli zostaną z tego powodu zwolnieni, to decyzję tę będą mogli zaskarżyć do sądu pracy - mówi Grzegorz Orłowski, radca prawny z firmy konsultingowej Orłowski, Patulski, Walczak.

Nadal też nie wiadomo, czy w święta mogą pracować na przykład cukiernie lub piekarnie. Zakaz pracy nie będzie ich dotyczył, jeśli uzna się je za placówki gastronomiczne, a nie handlowe. Zdaniem resortu pracy decydujące znaczenie ma to, czy przeważającą działalnością placówki jest handel. Zgodnie z taką interpretacją zakaz pracy w święta obejmuje więc zarówno piekarnie, jak i cukiernie.

Decyduje wpis do rejestru

Paradoksalnie wyjaśnienia resortu pracy wskazują pracodawcom, jak omijać zakaz. O tym, jaka działalność firmy ma charakter przeważający, decydują jej właściciele. Wystarczy więc, że we wniosku o wpis do rejestru podmiotów gospodarki lub o zmianę tego wpisu przedsiębiorcy tak opiszą wykonywaną działalność, aby nie podlegać zakazowi.

Czy możliwe wydaje się także omijanie zakazu przez firmy, które stosują pracę zmianową ? Kto może w święta pracować w handlu? Jakie mogą być konsekwencje zatrudniania wtedy osób na podstawie umów cywilnoprawnych ? Jaką nowelizację Kodeksu Pracy przygotowuje rząd? Czy dozwolone jest podpisywanie ze stałymi pracownikami umów zlecenia, które obowiązują jedynie w święto?

Łukasz Guza

Więcej: Gazeta Prawna 21.05.2008 (99) - str.2, 4-5