Co zniechęca

Przyczyn tej sytuacji wymienić można co najmniej kilka. Jedną z najważniejszych jest brak dostatecznej informacji o warunkach pozyskania unijnych środków na wdrożenie innowacji. Przedsiębiorców odstraszają skomplikowane procedury i biurokratyczna mitręga, a także m.in. wymogi kapitałowe.

To niedobrze. Wielu przedsiębiorców uważa bowiem, że wydatki na innowacje nie są konieczne, skoro i bez nich nieźle sobie radzą. Potwierdzają to badania przeprowadzone przez PKPP Lewiatan, z których wynika, że aż 51 proc. małych i średnich przedsiębiorstw nie dostrzega potrzeby inwestowania w innowacje. Wiele kontrowersji wzbudza także samo pojęcie innowacyjności, często źle interpretowane lub niewłaściwie rozumiane, zarówno przez instytucje wdrażające programy pomocowe, jak i samych przedsiębiorców, którzy ubiegają się o dotacje.

Mimo występujących problemów są przedsiębiorcy, którzy postanowili skorzystać z szansy dofinansowania rozwoju swojej firmy z unijnych środków. Jak twierdzi Iwona Szendel z Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, warunkiem uzyskania wsparcia jest jednak rozpoczęcie realizacji projektu obejmującego nabycie i wdrożenie innowacyjnych rozwiązań technologicznych, które zaowocują wprowadzeniem na rynek nowych produktów. Przy czym technologia zakupywana lub wdrażana w ramach projektu nie może być stosowana przez światowe przedsiębiorstwa dłużej niż trzy lata, względnie jej stopień rozprzestrzenienia w świecie w danej branży nie przekracza 15 proc.

Są fundusze, ale...

Do tej pory fundusze unijne trafiły zaledwie do około 1 proc. spośród 2 milionów aktywnie działających przedsiębiorstw (99 proc. z nich to małe i średnie firmy). Przedsiębiorcy w Polsce zrealizowali lub wciąż realizują ponad 11 tysięcy projektów w ramach programów operacyjnych 2004 - 2006. Do dofinansowania unijnego w wysokości ok. 2,3 mld zł dołożyli oni ponad 1 mld zł środków własnych. Z "Monitoringu kondycji sektora MŚP 2007" wynika, że 25 proc. małych i średnich firm wskazuje fundusze unijne jako najlepsze źródło finansowania inwestycji. Jednocześnie ponad połowa małych i średnich przedsiębiorstw nie dostrzega potrzeby inwestowania w innowacje.

Zainteresowani pozyskaniem środków na sfinansowanie innowacyjnych projektów w swoich firmach mogą ubiegać się o nie do końca lipca br. W latach 2007 - 2013 przewidziano na ten cel 9,7 mld euro. Pierwsze pieniądze zostaną wypłacone pod koniec tego roku. Są one przeznaczone m.in. na rozwój elektroniki, dostęp do internetu oraz promocję eksportu.

Aby przetrwać

Wojciech Cellary z Akademii Ekonomicznej w Poznaniu podkreśla, że obecne środki na innowacje są większe niż kiedykolwiek wcześniej, właśnie dzięki funduszom strukturalnym Unii Europejskiej. Nie są one jednak duże, biorąc pod uwagę istniejące potrzeby. Dlatego przy rozdziale środków publicznych przeznaczonych na innowacje, należy preferować te, które cechują się najwyższym stopniem rozpowszechniania i najniższym ryzykiem. Takie innowacje są może niezbyt spektakularne, mają jednak największe znaczenie gospodarcze.

Zdecydowana większość małych i średnich przedsiębiorstw w Polsce jest nieinnowacyjna. Oznacza to, że w ostatnich latach nie wdrożyły one żadnego nowego rozwiązania. Jeśli więc firmy nie zaczną się szybko modernizować, to w warunkach globalizacji i zaostrzającej się konkurencji wielu z nich nie uda się przetrwać.

Grażyna Garlińska