Było to już czwarte badanie wzorców umownych stosowanych przez biura podróży - tłumaczy Małgorzata Krasnodębska-Tomkiel, prezes UOKiK.

- Ostatnią kontrolę przeprowadziliśmy dwa lata temu. Od tego czasu zmieniły się przepisy i od 2007 roku na przedsiębiorców, którzy naruszają zbiorowe interesy konsumentów, możemy nakładać kary finansowe w wysokości do 10 proc. przychodu, który uzyskali w minionym roku - dodaje prezes.

Oferta specjalna

- Najwięcej ograniczeń w zakresie odpowiedzialności organizatora turystyki występuje w ofertach last minute - tłumaczy Agnieszka Doering z delegatury UOKiK w Katowicach. Jej zdaniem wiele biur zapomina o tym, że oferta last minute musi zapewniać konsumentowi takie same prawa, jakie są przy innych wyjazdach. Natomiast z klientami zawierane są umowy z klauzulami niedozwolonymi, które umożliwiają biurom podróży dokonywanie zmian w warunkach imprezy - na przykład zaoferowanie im już po przyjeździe znacznie niższego standardu zakwaterowania niż był w ofercie.

Agnieszka Doering uważa za niezgodne z przepisami ograniczanie przy tych ofertach prawa do reklamacji: zastrzeganie dłuższego terminu do rozpoznawania i stawianie konsumentowi uciążliwych wymogów, które trudno jest spełnić. Biura domagają się, aby występujące nieprawidłowości przedstawiciel organizatora potwierdził na piśmie już za granicą.

Niepotwierdzone nieprawidłowości nie są rozpatrywane

Zdaniem Małgorzaty Krasnodębskiej-Tomkiel fakt, że konsument nie uzyskał potwierdzenia złożenia reklamacji, nie może pociągać za sobą utraty prawa do dochodzenia roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy. Uważa, że niezgodne z przepisami jest zastrzeganie dla organizatora turystyki prawa do zmiany w świadczeniu usług, gdy podstawowa forma podróży będzie zachowana.

Jednostronne zmiany umowy

Zarzuty UOKiK dotyczą też przyznawania sobie przez organizatorów prawa do jednostronnej zmiany umowy bez uzasadnionej przyczyny. Podwyższane są zwłaszcza ceny. Natomiast przepisy ustawy o usługach turystycznych dopuszczają zmianę kosztów imprezy tylko w określonych przypadkach przewidzianych w umowie. Organizator może podnieść cenę na przykład wówczas, gdy wzrosły opłaty urzędowe lub koszty transportu. W dodatku cena wycieczki nie może zmienić się na 20 dni przed jej rozpoczęciem.

Czy w razie podwyżki, bez względu na jej wysokość, konsument powinien móc odstąpić od umowy? Czy organizator odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy również przez przewoźnika i właściciela hotelu? Kto podjął działania zmierzające do ochrony interesów konsumentów?

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Więcej: Gazeta Prawna 19.06.2008 (119) - str. 16