Skorzystać z niego będą mogli poszkodowani w katastrofach, poszkodowani przez wadliwe produkty, firmy farmaceutyczne, koncerny tytoniowe, a nawet występujący z roszczeniami akcjonariusze mniejszościowi w spółkach. Pozwy wnosiłyby osoby fizyczne oraz przedsiębiorcy.

Jeden skład sędziowski

Bez względu na liczbę powodów, których obejmuje pozew zbiorowy, sprawę ma rozpatrywać jeden skład sędziowski. Wyda on jeden wyrok dotyczący wszystkich osób. Jeżeli zasądzi odszkodowanie, to w takiej samej wysokości dla wszystkich. Wszyscy powodowie uiszczą wspólnie jedną opłatę sądową, a sporządzi pozew i reprezentować ich na rozprawie może nawet tylko jeden adwokat.

Taniej i prościej

Opłata sądowa ma wynosić 2 proc. wartości sporu, czyli będzie niższa od dotychczasowej, która sięga 5 proc. Teraz, gdy grupa osób zostanie poszkodowana przez to samo zdarzenie, to każda z nich musi wnieść osobno pozew, osobno uiścić opłatę sądową. Gdy sprawę miałby prowadzić adwokat, to każdy poszkodowany musi ustanowić i opłacić pełnomocnika. Każde powództwo sąd rozpoznaje osobno.

- Instytucja pozwu zbiorowego spowoduje, że zamiast kilkuset pozwów do sądu wpłynie tylko jeden - mówi adwokat Maria Urbańska z Kancelarii Kosiński i Wspólnicy. - Wprawdzie przepisy procedury cywilnej znają instytucję współuczestnictwa w sporze i umożliwiają kilku osobom w jednej sprawie występować w roli powodów lub pozwanych, to jednak takiego trybu postępowania nie można utożsamiać z instytucją pozwu zbiorowego - wyjaśnia radca prawny Piotr Olczyk z Kancelarii Olczyk & Kubicki.

- Tym bardziej że art. 72 k.p.c. mówi o kilku osobach występujących w jednej sprawie podczas gdy pozew zbiorowy może wnieść nawet kilkaset osób - dodaje. - W dodatku teraz dopuszczalność występowania współuczestnictwa jest ograniczona wymaganiami dotyczącymi właściwości sądu. Tych ograniczeń nie będzie w przypadku pozwu zbiorowego - tłumaczy Piotr Olczyk.

Dla kogo pozew zbiorowy

Projekt ustawy ma przewidywać, że pozew może wnieść co najmniej dziesięć osób, lub dziesięć podmiotów gospodarczych. Wprowadzi tzw. przymus adwokacki, co oznacza, że powodowie nie mogą napisać pozwu sami, lecz musi to zrobić profesjonalny pełnomocnik.

Co jest istotą pozwu zbiorowego? Co trzeba dołączyć do pozwu, oprócz koniecznych dokumentów będących dowodami na to, że argumenty w pozwie są prawdziwe? Czy pozew powinien określać wysokość dochodzonego roszczenia jednakową dla wszystkich powodów? Jak przebiega dalsza procedura?

Więcej: Gazeta Prawna 23.06.2008 (121) - str. 18

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz