Alimenty inaczej

Projekt przewiduje, że nawet wówczas gdy alimenty zostały orzeczone przez sąd, to po dojściu dziecka do pełnoletności zobowiązany rodzic będzie mógł uchylić się od ich płacenia. Pełnoletnie dziecko nie otrzyma alimentów, gdy uiszczanie ich łączy się z nadmiernym uszczerbkiem dla zobowiązanego rodzica albo wówczas gdy dziecko nie dokłada żadnych starań, aby móc samodzielnie utrzymać się. Natomiast od wykonywania obowiązku alimentacyjnego rodzice nie będą mogli uchylić się w stosunku do małoletniego dziecka.

- Rodzice będą mogli uchylić się od wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec dziecka pełnoletniego, jednak nie wygaśnie on automatycznie - tłumaczy adwokat Maciej Lipiec z kancelarii Adwokackich. Wyjaśnia, że w większości krajów UE na rodzicach ciąży bezwzględny obowiązek alimentacyjny jedynie w stosunku do małoletnich dzieci. Natomiast dzieci pełnoletnie dostają tam alimenty wówczas, gdy nie mogą utrzymać się samodzielnie, ponieważ są niepełnosprawne, chore albo kontynuują naukę.

W projekcie zaproponowano zmianę zasad wykonywania obowiązku alimentacyjnego, gdy dziecko nie jest w stanie utrzymać się samodzielnie albo gdy jest niepełnosprawne. Osoba zobowiązana będzie mogła ten obowiązek wykonywać osobiście, wychowując dziecko. Natomiast pozostałe osoby zobowiązane do alimentów będą pokrywały koszty utrzymania uprawnionego.

Fundusz pomocy społecznej

W projekcie zaproponowano, aby świadczenia z funduszów pomocy społecznej nie wpływały na zakres obowiązku alimentacyjnego. Zdaniem Macieja Lipca zobowiązany często ma skromne dochody, natomiast może swoją pracą i osobistymi staraniami przyczyniać się do zapewnienia odpowiednich warunków osobie małoletniej lub niepełnosprawnej.

W takiej sytuacji bywają dziadkowie zobowiązani do płacenia alimentów wnukowi albo przebywający na emeryturze lub rencie rozwiedziony małżonek, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny w stosunku do osoby niepełnosprawnej. Kolejna propozycja dotyczy niezaspokojonych potrzeb uprawnionego przed wniesieniem powództwa o alimenty. Sąd w wyroku powinien uwzględnić należną z tego tytułu kwotę, a nawet w uzasadnionych przypadkach może rozłożyć ją na raty.

Ojcostwo 16-latka

Zamiast dotychczasowej instytucji uznania dziecka projekt proponuje uznanie ojcostwa. Oświadczenie o uznaniu będzie mógł złożyć nawet 16-letni mężczyzna bez zgody swojego przedstawiciela ustawowego.

Co oznacza wprowadzona do projektu instytucja uznania ojcostwa? Jakie zasady dotyczące władzy rodzicielskiej obowiązywać będą przy sądowym ustalaniu macierzyństwa i ojcostwa? Kto może wytoczyć powództwo o ustalenie stosunku prawnego macierzyństwa - a kto o zaprzeczenie macierzyństwa? Kto jest uważany za matkę dziecka - kobieta, która urodziła, czy kobieta wpisana do aktu urodzenia?

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Więcej: Gazeta Prawna 25.06.2008 (123) - str. 15