Prowadzenie działalności bez takiej zgody zostało przez ustawodawcę zagrożone sankcją karną. W rezultacie korzystanie z konstytucyjnej wolności poddane zostało w bezprecedensowy sposób reglamentacji administracyjnej.

Trybunał stwierdził, że w trakcie uchwalania ustawy doszło do naruszenia zasad przyzwoitej legislacji, co jest sprzeczne z art. 2 konstytucji. Mimo że Rada Ministrów projekt ustawy oceniła negatywnie, a następnie Senat ją odrzucił, Sejm wadliwą ustawę uchwalił. - Ustawa naruszyła zasadę wolności gospodarczej określoną w art. 22 konstytucji. Ograniczenie wolności może nastąpić tylko z powodu ważnego interesu publicznego. A ten warunek nie został spełniony - podkreślał zastępca RPO Stanisław Trociuk, a Trybunał się z tym argumentem zgodził.

Zdaniem przedstawiciela RPO ważnym interesem publicznym nie jest ani kształtowanie korzystnych warunków nabywania towarów i usług, ani poprawa jakości usługi konsumentów, rozwój sieci handlowej czy rozwój infrastruktury, określone w art. 5 ustawy o sklepach wielkopowierzchniowych.

Zdaniem Małgorzaty Niepokulczyckiej z Federacji Konsumentów, zaskarżona ustawa zdecydowanie ograniczyła prawa konsumentów do swobodnego dokonywania wyborów rynkowych po odpowiadających im cenach. Podobnego zdania byli również przedstawiciele przedsiębiorców. Zdaniem Krzysztofa Kajdy z departamentu prawnego Lewiatana, jedynym rzeczywistym celem ustawy była ochrona małych obiektów handlowych poprzez zahamowanie powstawania nowych i utrudnienia prowadzenia działalności przez już istniejące markety. Nie może to być jednak ważny interes publiczny w rozumieniu konstytucji.

Zdaniem Wojciecha Papisa, wiceprezesa Kongregacji Przemysłowo-Handlowej, uchylenie ustawy spowoduje wzmożony rozwój obiektów wielkopowierzchniowych, które będą rugować z rynku małe sklepy. Po wyroku TK inwestycje handlowe będą mogły się rozwijać i zostanie zahamowana tendencja do grupowania kapitału.

Czy ustawa o sklepach wielkopowierzchniowych posługiwała się pojęciami i instytucjami wcześniej skreślonymi z innych ustaw? Czy uchwalona przez Sejm Ustawa zablokowała wiele setek inwestycji budowlanych, a tym samym i rozwój gospodarczy w innych obszarach? Kiedy wyrok TK wejdzie w życie?

Więcej: Gazeta Prawna 9.07.2008 (133) - str. 9

Katarzyna Żaczkiewicz-Zborska, współpraca Roman Grzyb