Mam nadzieję, że dzięki temu Ty nie popełnisz podobnego błędu. Otóż firma kolegi wystawiła pomyłkowo (po wygaśnięciu umowy) fakturę VAT jednemu ze swoich dotychczasowych klientów i przesłała mu ją pocztą. Kontrahent jednak zwrócił oryginał faktury z informacją, że nie została ona u niego wprowadzona do ewidencji księgowej. W tej sytuacji mój kolega zastanawiał się, czy może anulować tę fakturę, która została wystawiona i zaewidencjonowana w księgach i ewidencji sprzedaży.

Zwróć uwagę, że uptu nie przewiduje trybu anulowania faktury VAT. Musisz zatem pamiętać, że jeśli wystawisz fakturę, w której wykażesz kwotę VAT - masz obowiązek zapłaty tego podatku (art. 108 ust. 1 uptu). Przepis ten dotyczy więc przypadku wystawienia faktury, przez które powinieneś rozumieć sporządzenie tego dokumentu i przekazanie go nabywcy. Jeśli kontrahent otrzyma od Ciebie fakturę, wówczas będzie to równoznaczne z jej wprowadzeniem do obrotu prawnego. Z kolei faktura, która została jedynie sporządzona, ale nie została wystawiona (nie została przekazana kontrahentowi) - nie będzie rodziła obowiązku zapłaty VAT. Tylko w tym przypadku będziesz miał możliwość wycofania faktury (tj. jej anulowania).

W przypadku mojego kolegi tak jednak nie było, gdyż zarówno wystawił, jak i dostarczył on fakturę swojemu kontrahentowi. Oznacza to, że w tej sytuacji nie miał możliwości jej anulowania. Moim zdaniem nie ma tu znaczenia także fakt, że kontrahent zwrócił mu oryginał faktury. Stanowisko to potwierdza także NSA, który w wyroku z 19 grudnia 2000 r. (sygn. akt III SA 1715/99) wydanym co prawda pod rządami starej uptu, ale zachowującym aktualność także i dziś stwierdził, że "Możliwość anulowania faktur mimo, że nie jest dopuszczona wyraźnie przez ustawę o podatku od towarów i usług, należy zaaprobować jako praktyczną i realną drogę wycofania się podatnika z błędnego wystawienia dokumentu rozliczeniowego. Jednak powinna ona dotyczyć wyłącznie tych dokumentów rozliczeniowych, które nie zostały wprowadzone przez podatnika do obrotu prawnego (np. poprzez doręczenie ich kontrahentom)".

Jak więc widzisz, przy wystawianiu faktur VAT musisz postępować nad wyraz ostrożnie, gdyż może się zdarzyć, że będziesz zmuszony zapłacić VAT należny z faktury, za którą należności nie otrzymałeś i z pewnością już nie otrzymasz.

Rafał Kuciński
prawnik, redaktor poradnika

Poradnik "VAT w praktyce" to serwis informacyjny, w którym zawsze znajdziesz aktualne informacje, porady.

www.vatwpraktyce.pl