Firmy myślące o wejściu na giełdę często zastanawiają się nad potrzebą wprowadzenia do swojego repertuaru działań komunikacyjnych z zakresu relacji inwestorskich. Czy kontakty z inwestorami indywidualnymi i inwestorami instytucjonalnymi rzeczywiście przydadzą im się? Czy wpłyną na wzrost zaufania, a co za tym idzie - na niesprzedawanie akcji, gdy ceny na całej giełdzie spadną? Czy przyciągną nowych inwestorów, a więc i nowe pieniądze do firmy?

Specjaliści wymieniają co najmniej trzy główne korzyści z właściwego prowadzenia działań relacji inwestorskich (źródło: "Relacje inwestorskie", D. Niedziółka, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008).

Korzyść pierwsza - płynność akcji

Płynność akcji przedsiębiorstwa, na którą wpływają relacje inwestorskie, odgrywa kluczową rolę w osiągnięciu pełnej wyceny i zmniejszeniu kosztu kapitału. Fakt, że płynność akcji jest ważną determinantą zdolności firmy do pozyskiwania kapitałów, a także pozytywnie wpływa na wycenę akcji został potwierdzony badaniami. Korzyści wynikające z większej płynności akcji powodują, że spółki są chętne do podejmowania starań mających na celu poprawę sytuacji w tym zakresie. Inne badania przeprowadzone na przykładzie rynków rozwijających się wykazały, że większa płynność w istotnym stopniu wpływa na mniejsze oczekiwane zwroty z inwestycji przez inwestorów.

Wraz ze zmniejszaniem się płynności wzrasta wrażliwość ceny akcji oraz zwiększa się ryzyko inwestycyjne. Dla części inwestorów (zwłaszcza większych) niska płynność dyskwalifikuje dany papier wartościowy, a pozostali żądają premii za związane z tym ryzyko. Badania przeprowadzone na podstawie danych z giełdy szwajcarskiej i giełdy NASDAQ wykazały, że najmniej płynne akcje były notowane z dyskontem rzędu około 30 procent.

Pozytywny wpływ na płynność akcji ma transparentność spółki (przejrzystość jej działania, podejmowania decyzji), jej reputacja oraz zaufanie do kierownictwa - czynniki sprzyjające przyciąganiu większej liczby inwestorów do spółki. Pozytywny wpływ zakresu i jakości ujawniania informacji na płynność został potwierdzony wieloma badaniami. Dla utrzymania odpowiedniej płynności niezbędne jest jednak także dbanie o rozproszenie akcji wśród inwestorów i odpowiednią strukturę akcjonariatu. Liczba inwestorów ma duży wpływ na efektywność rynku akcji przedsiębiorstwa. Dobrze realizowane relacje inwestorskie pomagają w przyciąganiu nowych i utrzymywaniu obecnych inwestorów, co bezpośrednio przekłada się na płynność.

Problem płynności dotyczy zazwyczaj spółek o mniejszej kapitalizacji. Najczęściej jest to spowodowane faktem, że spółki w niedostateczny sposób starają się przyciągnąć inwestorów indywidualnych. Takie zaniedbanie może utrudnić lub spowolnić rozwój małego przedsiębiorstwa.

Korzyść druga - koszt kapitału

Profesjonalne relacje inwestorskie mają znaczny wpływ na obniżanie kosztu kapitału dla spółki, od kiedy zaś biznes jest ostatecznie wyceniany na podstawie różnicy między kosztem kapitału a zwrotem z kapitału, obniżanie kosztu kapitału jest równie ważne co zwiększanie zwrotu z kapitału.

Jest to korzystne zarówno dla akcjonariuszy, ponieważ wpływa na wycenę akcji, jak i dla samych przedsiębiorstw, ponieważ efektywnie rozszerza zestaw możliwych inwestycji spółki. Niższy koszt kapitału powoduje, że zarządy mogą akceptować takie projekty biznesowe, które wcześniej (przy wyższym koszcie kapitału własnego) były nieopłacalne.

Korzyścią z lepiej poinformowanych i lojalnych akcjonariuszy oraz wyższej płynności akcji jest niższy koszt pozyskania kapitału. Stąd duże znaczenie ma dążenie do możliwie pełnej transparentności firm.

Wpływ ujawniania informacji na redukowanie kosztu kapitału został potwierdzony wieloma badaniami. Model teoretyczny, stworzony w 1991 r. przez Douglasa W. Diamonda i Roberta E. Verrecchię, jednoznacznie wskazuje na obniżenie kosztów finansowania poprzez wdrożenie w spółkach efektywnej komunikacji z otoczeniem. Redukcja ta jest większa dla większych spółek. Można przytoczyć wyniki badań empirycznych, przeprowadzonych w 1997 r. przez Christinę Botosan, które wskazały, że obszerna i wiarygodna dyskusja na ważne tematy dotyczące spółki, zawarta w sprawozdaniu zarządu z działalności, pozwala na obniżenie kosztów kapitału o 150 punktów bazowych. Wysoka jakość ujawniania informacji przez spółki notowane w Szwajcarii wpłynęła na obniżenie kosztu kapitału o 1,9 punktu procentowego. Wpływ jakości informacji dostępnych dla inwestorów na obniżenie kosztu kapitału został również potwierdzony bardziej współczesnymi badaniami. Źle realizowany przepływ informacji ze spółki na rynek kapitałowy wpływa na zwiększenie premii żądanej przez inwestorów w zamian za niezidentyfikowane ryzyko, co przekłada się bezpośrednio na wzrost kosztów finansowania działalności.

Korzyść trzecia - wycena spółki

Najbardziej widocznym efektem profesjonalnych relacji inwestorskich jest prawidłowa (najczęściej wyższa) wycena spółki. Jest to korzystne zarówno dla akcjonariuszy, jak i spółek. Firma jest z reguły zainteresowana jak najwyższą ceną swoich akcji. Wtedy o wiele łatwiej zdobyć środki na dalszą ekspansję. Aby utrzymać popyt na akcje spółki na wysokim poziomie, należy efektywnie informować inwestorów o działalności firmy. Przepływ informacji między spółką a jej akcjonariuszami pozwala im patrzeć na giełdowy kurs jako na długofalowy trend i nie reagować nerwowo na doraźne spadki i wzrosty.

Zwiększenie cen akcji przedsiębiorstwa jest następstwem przejrzystości działania, zaufania do zarządu, reputacji firmy, optymalnej bazy akcjonariuszy, płynności oraz zmniejszenia kosztów kapitału. Często akcentowane jest zwłaszcza znaczenie transparentności w kształtowaniu wartości spółki. Przedsiębiorstwa o wysokiej przejrzystości są postrzegane jako mniej ryzykowne i przez to są wyżej wyceniane. Ponadto pełniejsza informacja pozwala dokonać prawidłowej wyceny spółki, dzięki czemu rzadziej dochodzi do niedoszacowania jej przez rynek.

Również A. Szablewski podkreśla znaczenie wpływu dostępności informacji dla inwestorów na wycenę akcji przedsiębiorstwa. Skutecznie prowadzona współpraca firmy z inwestorami wywiera pozytywny, długofalowy wpływ na jej wycenę przez rynek. Autor wskazuje na następujące korzyści z tej współpracy:

• zmniejszenie luki informacyjnej
  
  Zarząd ma wiedzę na temat działalności i perspektyw spółki oraz zdolności do generowania wolnych przepływów pieniężnych. Bez zapewnienia ze strony firmy stałego dopływu rzetelnych informacji co do strategii i efektywności prowadzonego biznesu, wiarygodnych projekcji finansowych, rynek kapitałowy wyceni akcje firmy poniżej jej "prawdziwej wartości". I odwrotnie: udostępnianie prawdziwych i pełnych informacji w oczekiwanym przez społeczność finansową czasie wpływa na zmniejszenie bądź zlikwidowanie luki informacyjnej, docenienie wartości akcji firmy i ich wycenę zgodnie z "prawdziwą wartością".
• pojawienie się oczekiwań inwestorów co do przyszłości firmy i jej pozycji konkurencyjnej
  
  Im szerszą i bardziej rzetelną wiedzą na temat firmy będą dysponować inwestorzy, tym węższy będzie zakres ich niepewności i jej wpływ na wycenę akcji firmy przez rynek kapitałowy.

Badania przeprowadzone na rynku amerykańskim dowiodły, że więcej dobrowolnie ujawnionych informacji wpływa na wyższą wycenę akcji. Kalkulacje dokonane przez firmę Standard & Poors wskazują, że spółki charakteryzujące się dużą przejrzystością działania osiągają średnio o 14% wyższe ceny akcji. Badania empiryczne dowodzą więc, że przyjęcie nowoczesnego modelu relacji inwestorskich opartych na transparentności rzeczywiście wpływa na tworzenie wartości, co znajduje odzwierciedlenie we wzroście kursu akcji.

Jeśli zainteresowała cię tematyka relacji inwestorskich, więcej zasad, podstawowe narzędzia oraz strategie realizacji znajdziesz w książce "Relacje inwestorskie" Dariusza Niedziółki (Wydawnictwo Naukowe PWN, 2008). Książkę znajdziesz w księgarni internetowej www.ksiegarnia.pwn.pl, wpisując w pole wyszukiwarki zwrot "relacje inwestorskie".

Wszelkie skróty i uzupełnienia za zgodą Wydawcy.

Mariusz Ludwiński