Obecnie obowiązuje ustawa z 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. nr 5, poz. 24 z późn. zm.). Podstawą do dyskusji są trzy projekty ustaw przygotowane przez: Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich, Izbę Wydawców Prasy oraz posłów z Klubu Parlamentarnego PiS.

Najdalej idące zmiany zakłada projekt przedstawiony przez Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich. Przewiduje on reglamentację dostępu do zawodu dziennikarza. Wprowadza kategorię dziennikarzy zawodowych, licencjonowanych i media workerów (osoby, które przygotowują proste informacje prasowe, ale nie mogą powoływać się na status dziennikarza).

- Kryterium rozróżniające stanowi uzyskanie co najmniej dyplomu licencjata albo minimum czteroletni staż pracy w redakcji - tłumaczy dr Joanna Taczkowska, autorka projektu ustawy przygotowanego na zlecenie SDP. Przeciwko reglamentowaniu dostępu do zawodu dziennikarskiego wypowiada się Jerzy Baczyński, redaktor naczelny Polityki. - Kluczowe znaczenie powinny mieć tu kwalifikacje i przestrzeganie etyki zawodowej - mówi.

Autoryzacja wciąż obowiązkowa

Większość dziennikarzy opowiada się za zniesieniem obowiązku autoryzacji wypowiedzi dla mediów. W Europie jest on rzadkością. - Kwestia autoryzacji powinna być pozostawiona wzajemnym uzgodnieniom dziennikarza i jego rozmówcy - uważa Jerzy Baczyński.

Jednak wszystkie trzy projekty utrzymują autoryzację. Bardzo kazuistyczne unormowanie proponuje SDP. W projekcie ustawy określono czas przeznaczony na autoryzację, który w przypadku prasy nie może być krótszy niż jeden cykl wydawniczy, a w przypadku radia, telewizji i internetu ma wynosić minimum cztery godziny. Brak autoryzacji nie może jednak prowadzić do wstrzymania publikacji w planowanym terminie.

Sprostowanie i odpowiedź

Wszystkie projekty odnoszą się także do kwestii sprostowania nieprawdziwych informacji i odpowiedzi na publikację naruszającą dobra osobiste.

W projekcie poselskim zrezygnowano z instytucji sprostowania. Ustosunkowanie się do podanych w artykule faktów i ocen byłoby możliwe wyłącznie w formie odpowiedzi na publikację. Zdaniem autorów takie rozwiązanie uprości dochodzenie praw przez osobę pokrzywdzoną.

Jakie jeszcze instytucje - obok sprostowania i odpowiedzi - pojawiają się w projekcie SDP? Jakie zmiany w zakresie odpowiedzialności dziennikarskiej przewiduje projekt poselski? Co to jest przekaz pozaprasowy? Jakie warunki musi spełniać redaktor naczelny? Kiedy resort kultury planuje zorganizować debatę nad trzema projektami prawa prasowego?

Katarzyna Wójcik

Więcej: Gazeta Prawna 4.08.2008 (151) - str. 15