Z sondy GP przeprowadzonej w wojewódzkich sądach administracyjnych wynika, że podatników nie odstraszyły wyroki NSA. W WSA w Warszawie podatnicy wycofali jedynie cztery skargi, a w WSA w Kielcach tylko trzy. Pozostałe WSA nie odnotowały wycofania skarg (brak informacji z WSA w Lublinie i Szczecinie).

Niekorzystne wyroki NSA

Jak przypomina Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy z Ożóg i Wspólnicy, skład orzekający NSA w czterech wyrokach z 12 czerwca 2008 r. (sygn. akt II FSK 606/08, II FSK 722/08, II FSK 235/08, II FSK 329/08) uznał, że nie ma możliwości stosowania zwolnienia dla najbliższych członków rodziny (tzw. grupa zerowa) od podatku od spadków nabytych przed 1 stycznia 2007 r., a po 12 maja 2006 r.

- Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że zwolnienie to przysługuje najbliższym wyłącznie, jeśli spadek nabyli po 31 grudnia 2006 r. - przypomina doradca. Wszystkie cztery sprawy rozstrzygnął jeden skład orzekający. W przeszłości zdarzały się różnice stanowisk pomiędzy różnymi składami orzekającymi. - Zatem wyroki te nie powinny być traktowane jako ugruntowana linia orzecznictwa - uważa Andrzej Nikończyk.

Przeciwne stanowisko prezentuje Monika Mazur, prawnik z kancelarii Auxilium. - Wyroki NSA z czerwca 2008 r. wydane przez sąd w składzie trzyosobowym świadczą o kształtowaniu się pewnej linii orzeczniczej w kwestii opodatkowania spadków nabytych w okresie od 12 maja 2006 do 31 grudnia 2006 r. - twierdzi Monika Mazur.

Dodaje, że w każdym z wyroków NSA potwierdził decyzje urzędów skarbowych, odmawiające prawa do zwolnienia od podatku spadków nabytych we wspomnianym wyżej okresie. Mimo że orzeczenia NSA zapadające w składzie trzyosobowym są wiążące tylko dla stron postępowania, istnieje znaczne prawdopodobieństwo, że w podobnych sytuacjach zarówno urzędy skarbowe, jak i wojewódzkie sądy administracyjne będą kierowały się wskazówkami zawartymi w wyrokach NSA z 12 czerwca 2008 r.

Z informacji GP oraz najnowszych orzeczeń WSA wynika, że sądy oddalają skargi w sprawach zwolnienia z podatku spadków nabytych między 12 maja a 31 grudnia 2006 r. (np. wyrok WSA w Poznaniu z 24 lipca, sygn. akt I SA/Po 261/08). Monika Mazur przyznaje, że obecnie trudno powiedzieć, czy najnowsze orzecznictwo NSA spowoduje wycofywanie skarg złożonych przez podatników do WSA.

Czy wyroki wydane do tej pory w sprawach o zwolnienie z podatku spadkowego w praktyce w istotny sposób kształtują linię orzecznictwa, wyznaczając kierunek przyszłych rozstrzygnięć? Jakie mogą być konsekwencje wycofania przez podatnika skargi - podatkowe i finansowe?

Łukasz Zalewski

Więcej: Gazeta Prawna 13.08.2008 (158) - str. 9