Kosztowne wykopaliska

- Nasz projekt stanowi realizację wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że całkowite przerzucenie ciężaru finansowania wykopalisk na właścicieli zabytkowych obiektów jest niekonstytucyjne (wyrok z 4 września 2007 r., sygn. akt K 20/07). Dlatego podstawowym założeniem naszego projektu jest wprowadzenie obowiązku dofinansowania badań archeologicznych przez państwo, jeśli jest to niezbędne dla ochrony zabytku - wskazuje senator Krzysztof Kwiatkowski, przewodniczący Komisji Ustawodawczej.

Wejście w życie wyroku TK zostało odroczone o 18 miesięcy, czyli do 19 kwietnia 2009 r. Na razie więc inwestor, który zamierza realizować roboty budowlane przy zabytku nieruchomym wpisanym do rejestru lub objętym ochroną konserwatorską w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ma obowiązek finansowania wykopalisk. W praktyce nie może liczyć na żadną pomoc z budżetu państwa.

- Dziś koszty prac archeologicznych pokrywa właściciel, niezależnie od tego, czy jest to duży inwestor, np. deweloper, czy też osoba fizyczna - wskazuje Mirosław Opęchowski z Wojewódzkiego Urzędu Konserwacji Zabytków w Szczecinie. Przyznaje, że niekiedy koszty prac archeologicznych przekraczają koszt planowanych robót, np. przyłączy wodno-kanalizacyjnych. Zakres wykopalisk określa wojewódzki konserwator zabytków.

Obowiązkowa dotacja

Projekt senacki przewiduje, że dofinansowanie wykopalisk będzie obowiązkiem państwa. Dotacja będzie udzielana przez ministra kultury w wysokości do 50 proc. kosztów badań archeologicznych i dokumentacji, a jeśli zabytek posiada szczególną wartość historyczną, artystyczną czy naukową lub wymaga przeprowadzenia złożonych prac - nawet do 100 proc. kosztów wykopalisk.

Kto popiera rozwiązanie proponowane przez Senat? Jakie jest stanowisko Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w/s zaangażowania państwa w finansowanie wykopalisk? W jakiej sytuacji i kiedy - wg ministerstwa i wg Senatu - inwestor uzyskiwałby dotację?

Ewa Grączewska-Ivanova

Więcej: Gazeta Prawna 20.08.2008 (162) - str. 9