Pytanie: Rozliczam spółkę cywilną, mamy zamiar wyremontować warsztat. Jeżeli wartość remontu wyniesie ponad 3.500 zł, to zwiększy się wartość budynku? Jeżeli spółka będzie przeprowadzać remonty okresowo i wartości faktury nie przekroczą 3.500 zł, to można je jednorazowo ująć w kosztach uzyskania przychodu?

Odpowiedź: Jeżeli Pani jednostka dokonuje remontu, czyli następuje przywrócenie pierwotnych cech budynku, to koszty remontu ujmuje Pani w okresie ich poniesienia, czyli nie zwiększają one wartości początkowej budynku.

Odpowiadając na Pani pytanie, pragnę zwrócić uwagę na istotę remontu i ulepszenia.

Remont jest procesem, którego celem jest przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego, na przykład wymiana zużytej części na nową. Warto podkreślić, że:

• pojęcie remontu nie obejmuje bieżących konserwacji, czyli czynności mających na celu bieżącą sprawność środków trwałych,
• istotą remontu jest założenie, że następuje on w toku używania (eksploatacji) środka trwałego i jest skutkiem tej eksploatacji (Wyrok NSA z 8 sierpnia 1997 roku, sygn. akt.: SA/Gd 159/96), w wyniku przeprowadzonego remontu nie ulega zwiększeniu pierwotny stan użytkowy środka, mierzony przykładowo jego wydajnością.

Natomiast celem ulepszenia środka trwałego jest wzrost wartości użytkowej środka po jego przeprowadzeniu, na przykład zainstalowanie dodatkowych przyrządów do maszyny produkcyjnej w celu poprawy jakości wytwarzanych produktów. Obok pojęcia ulepszenie występują pojęcia bliskoznaczne, a mianowicie: modernizacja, przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja. Według znaczeń słownika języka polskiego:

• ulepszenie - to udoskonalenie, poprawienie czegoś, zracjonalizowanie, zmienianie,
• modernizacja - to unowocześnienie, uwspółcześnienie,
• przebudowa - to zmiana istniejącego stanu na inny, ulepszenie, poprawienie,
• rozbudowa - to powiększenie, rozszerzenie budowli, dobudowanie nowych elementów, dobudowanie innych budowli,
• rekonstrukcja - to odtworzenie czegoś na podstawie zachowanych fragmentów,
• adaptacja - to przystosowanie do innego użytku, przerobienie dla nadania innego charakteru.

Wartość początkową stanowiącą cenę nabycia lub koszt wytworzenia środka trwałego powiększają koszty jego ulepszenia, polegającego na przebudowie, rozbudowie, modernizacji lub rekonstrukcji, które powodują, że wartość użytkowa tego środka po zakończeniu ulepszenia przewyższa posiadaną przy przyjęciu do używania wartość użytkową mierzoną okresem użytkowania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonego środka trwałego, kosztami eksploatacji lub innymi miarami (art. 31 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości, Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm., dalej: uor).

Według uor ulepszenie jest to przedsięwzięcie polegające na przebudowie (zmiana konstrukcji, funkcji istniejącego stanu na inny), rozbudowie (powiększenie, rozszerzenie budynku, linii technologicznej, zespołu komputerowego, rekonstrukcji (odtworzenie, odbudowa zużytego całkowicie lub częściowo środka trwałego), adaptacji (przystosowanie środka trwałego do wykorzystania go w innym celu niż wskazywało na to jego pierwotne przeznaczenie albo nadanie mu nowych cech użytkowych, modernizacji (unowocześnienie środka trwałego), w wyniku którego wartość użytkowa tego środka, po zakończeniu, przewyższa posiadaną przezeń przy przyjęciu do użytkowania wartość użytkową.

W świetle art. 22g ust. 17 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm., dalej: updof) środki trwałe uznaje się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcje, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 3.500 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania.

Ponadto przepisy przewidują, że wartość początkową powiększa się o wydatki związane z nabyciem części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 3.500 zł. Warto więc pamiętać, że pod pojęciem ulepszenia w prawie podatkowym, podobnie jak w uor, rozumie się: przebudowę, rozbudowę, adaptację oraz modernizację.

Pismo Ministerstwa Finansów z 13 marca 1995 r. (nr PO 3/722 - 160/94), w którym pojęcie ulepszenia obejmuje:

• przebudowę, czyli zmianę (poprawienie) istniejącego stanu środków trwałych,
• rozbudowę, czyli powiększenie składników budynków i budowli,
• rekonstrukcję, czyli odtworzenie (odbudowanie) zużytych całkowicie lub częściowo składników majątkowych,
• adaptację, czyli przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż wskazywało jego pierwotne przeznaczenie,
• modernizację, czyli unowocześnienie środka trwałego.

Z przedstawionych zasad wynika, że nie zawsze koszty związane z ulepszeniem środka trwałego powiększają jego wartość. W prawie podatkowym zauważalna jest zasada istotności, czyli jeżeli koszty ulepszenia przekraczają w roku podatkowym 3.500 zł, to dopiero wówczas muszą one powiększyć wartość początkową danego środka trwałego.

Omówione zagadnienie ilustruje tabela.

Tabela. Zasady odnoszenia kosztów ulepszenia i remontów według prawa podatkowego

Rodzaj kosztów	Zasady odnoszenia
1. Koszty konserwacji środków trwałych.	Odnoszone są do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio po ich poniesieniu w pełnej kwocie.
2. Koszty remontów środków trwałych.	Odnoszone są do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio po ich poniesieniu w pełnej kwocie. Jeżeli kwoty remontów są istotne, mogą wpływać na zniekształcanie sytuacji majątkowej, finansowej oraz wynik finansowy, zgodnie z uor można je rozliczać w czasie.
3. Koszty związane z ulepszeniem środków trwałych, których wartość nie przekracza w roku podatkowym 3.500 zł.	Odnoszone są do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio po ich poniesieniu w pełnej kwocie.
4. Koszty związane z ulepszeniem środków trwałych, których wartość przekracza w roku podatkowym 3.500 zł.	Zwiększają wartość początkową środka trwałego.
5. Koszty związane z nabyciem części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa wartość nie przekracza 3.500 zł.	Odnoszone są do kosztów uzyskania przychodów bezpośrednio po ich poniesieniu w pełnej kwocie.
6. Koszty związane z nabyciem części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa wartość przekracza 3.500 zł.	Zwiększają wartość początkową środka trwałego.

Podstawa prawna:

• art. 31 ust. 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.)
• art. 22g ust. 17 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm.)

Portal FK to pierwszy serwis, gdzie możesz indywidualnie konsultować swoje wątpliwości w zakresie podatków dochodowych, VAT, rachunkowości i ZUS. Możesz zadać pytanie z danej dziedziny. www.portalfk.pl