Jeżeli w wyniku późniejszych zdarzeń strony ją rozwiążą, nabywca nie będzie mógł żądać zwrotu zapłaconego podatku. Kupujący poniesie zatem ciężar ekonomiczny związany z zapłatą podatku od czynności cywilnoprawnych pomimo, iż nie zostanie osiągnięty rezultat gospodarczy polegający na uzyskaniu przez kupującego własności rzeczy. Jest to niekorzystne dla nabywcy w porównaniu do sytuacji, gdy rzeczy są nabywane od przedsiębiorców rozliczających podatek VAT. W razie zwrotu towaru przedsiębiorca jest bowiem uprawniony by skorygować "do zera" wystawioną fakturę VAT, co spowoduje, iż nabywca nie jest obciążony kwotą podatku VAT.

Możliwość ubiegania się o zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych przez kupującego wystąpi jedynie w takich wypadkach gdy zawarta umowa sprzedaży będzie mogła zostać unieważniona przez jedną ze stron. Taka możliwość występuję jednak wyjątkowo, np. jeżeli sprzedaż nastąpi w wyniku wyzysku, pod wpływem groźby lub błędu. Kodeks cywilny upoważnia w takim przypadku nabywcę do złożenia stosownego oświadczenia, w którym może unieważnić transakcję. Dopiero unieważnienie transakcji upoważnia kupującego do ubiegania się o zwrot zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych.

Należy jednak podkreślić, iż kupujący zawsze będzie uprawniony do wystąpienia o zwrot nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych, jeżeli podatek został zapłacony w wysokości wyższej od należnej. Może się to zdarzyć w razie zawyżenia podstawy obliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych bądź zastosowania przez podatnika wyższej stawki podatku niż stawka przewidziana dla danej transakcji.

Michał Dec - doradca podatkowy w Kancelarii Podatkowej Ożóg i Wspólnicy