Mieszkania za darmo

Nowelizowana ustawa reguluje zasady i tryb przekazywania przez przedsiębiorstwa państwowe niektórych nieruchomości gminom oraz spółdzielniom mieszkaniowym. Przekazanie wymaga złożenia oświadczenia i przedstawienia szczegółowej dokumentacji nieruchomości i dokonywane jest umową zawartą w formie aktu notarialnego.

Po zawarciu umowy gmina nabywa prawo własności budynku mieszkalnego i innych urządzeń wzniesionych na gruncie. Przekazanie nieruchomości następuje nieodpłatnie, lecz na jednostkę samorządu przechodzą wszelkie prawa i obowiązki związane z przekazywaną nieruchomością. Są to nie tylko wierzytelności (np. z tytułu zaległych czynszów), ale również długi powstałe przed dniem zawarcia umowy.

- Zgodnie z przepisami ustawy o lasach możemy przekazywać należące do nas lokale gminom dopiero, gdy nie wykupią ich najemcy. Z napływających do nas nieoficjalnych informacji wynika jednak, że gminy czynią to niechętnie - mówi Sławomir Trzaskowski, dyrektor Centrum Informacyjnego Lasów Państwowych.

Z pozoru mogłoby się wydawać, że otrzymanie darmowego budynku to dobry interes. Często jednak tak nie jest. Przedsiębiorstwa pozbywają się przede wszystkim lokali, które są im nieprzydatne, tzn. takich, gdzie wpływy z najmu przekraczają ponoszone nakłady, pustostanów, w których nie chce lub nie może nikt mieszkać, albo niedokończonych inwestycji.

Nie chcą, ale muszą brać

- Wszystkie gminy w Polsce dążą do wyprzedaży nieprzydatnych zasobów mieszkaniowych nawet za symboliczne kwoty, tymczasem przepisy wymuszają na nich sytuację zupełnie odwrotną - nieprzydatne lokale trafiają do ich majątku. Skutkiem tego jest konieczność tworzenia dodatkowych zakładów budżetowych, zatrudniania nowych pracowników czy utrzymania nieruchomości w przyzwoitym stanie technicznym. Wątpię, żeby czynsze z wynajmu któregokolwiek z takich mieszkań pokrywały chociażby wydatki na remonty - wyjaśnia Mariusz Kozikowski, radca prawny z Gdyni.

Czy w tej chwili nabycie nieruchomości zależy od woli gminy? Jakie nowe zasady przekazywania lokali jednostkom samorządu terytorialnego zaleca Trybunał Konstytucyjny? Jakie zmiany proponuje ustawodawca? W jaki sposób zachowana będzie zasada równorzędności stron zawierających umowę? Jakie regulacje wprowadzają przepisy przejściowe?

Adam Makosz

Więcej: Gazeta Prawna 1.09.2008 (170) - str. 9