Cena wycieczki może bowiem ulec zmianie jedynie z powodów, które wskazane są w ustawie o usługach turystycznych (Dz.U. z 2004 r. nr 223, poz. 2268). Tymczasem biura podróży w sposób sprzeczny z prawami konsumentów rozszerzają ustawowy katalog. Niezgodne z ustawą jest także podnoszenie ceny, jeżeli do wyjazdu pozostało mniej niż 21 dni.

Bezprawne podniesienie ceny

Biuro podróży ma obowiązek podania konsumentowi ceny imprezy turystycznej. Wynika to z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o usługach turystycznych. - Cena imprezy turystycznej ma charakter jednolitego ryczałtowego wynagrodzenia i obejmuje koszty świadczeń podanych w programie, opłaty skarbowe, opłaty manipulacyjne, wizowe, wynagrodzenie pilota, przewodników, składki ubezpieczenia kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków oraz marżę biura. Klient ma prawo sądzić, że obejmuje ona wszystkie opłaty związane z wycieczką - mówi Konrad Gruner z biura prasowego UOKiK.

Dodaje, że jeżeli jest inaczej, biuro podróży jest obowiązane wyraźnie to określić. Prawo określa także, w jakich przypadkach cena może być podwyższona. - Możliwość zmiany ceny usługi turystycznej musi wynikać wprost z zawartej z klientem umowy i może nastąpić tylko w trzech wypadkach: gdy po stronie organizatora imprezy turystycznej nastąpi wzrost kosztów transportu, wzrost opłat urzędowych, podatków lub opłat należnych za takie usługi, jak lotniskowe, załadunkowe lub przeładunkowe w portach morskich i lotniczych, a także wzrost kursów walut - tłumaczy Tomasz Lustyk, prawnik z Kancelarii Gardocki i Partnerzy Adwokaci i Radcowie Prawni.

Dodaje, że powyższe sytuacje są wyjątkami od zasady nienaruszalności umów i, jak wszystkie wyjątki, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. - Jak jednak wynika z raportu Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedsiębiorcy pomimo szczegółowości i precyzyjności regulacji bardzo często w umowach zastrzegają sobie prawo do jednostronnej zmiany umowy bez uzasadnionej przyczyny - mówi Konrad Gruner.

Ograniczenie czasowe

Ustawa o usługach turystycznych nakłada także ograniczenie czasowe dla możliwości zmiany ceny wycieczki. - Umowa nie może zastrzegać krótszego terminu zmiany ceny niż 21 dni przed datą wyjazdu. Niedopuszczalne jest postanowienie przewidujące podniesienie ceny w 5, 10, a nawet 20 dniu przed wyjazdem - mówi Aleksandra Wędrychowska-Karpińska, radca prawny, wspólnik w Kancelarii WKB Wierciński, Kwieciński, Baehr.

Jakie jeszcze niedozwolone postanowienia umowne występują w umowach, które konsument podpisuje z biurem podróży? Kiedy konsument ma prawo odstąpić od umowy? Czy po rezygnacji klienta, w związku z podwyżką ceny - przedsiębiorca powinien zwrócić wszystko, co od konsumenta uzyskał w związku z wykonaniem umowy?

Małgorzata Kryszkiewicz

Więcej: Gazeta Prawna 2.09.2008 (171) - str. 19