W obecnym stanie prawnym, zgodnie z ustawą Prawo bankowe, do informacji stanowiących tajemnicę bankową zalicza się m.in. informację o osobie użytkującej samochód, jeśli stanowi on zabezpieczenie wierzytelności banku. W takich przypadkach w ewidencji pojazdu jako właściciel auta figuruje bank, w wyniku czego organy ścigania mają bardzo poważne problemy, by dotrzeć do kierowcy będącego sprawcą przestępstwa bądź wykroczenia.

Sytuacja taka najczęściej ma miejsce w momencie przekroczenia dozwolonej prędkości przez kierującego i uwiecznienia tego faktu przez fotoradar. Mimo iż policja posiada zdjęcie, a tym samym dane auta, nie jest w stanie ukarać winnego kierowcę. Podobne przypadki mogą się zdarzyć w sytuacji kradzieży paliwa na samoobsługowych stacjach benzynowych czy też ucieczki z miejsca kolizji drogowej.

Według danych policyjnych w 2006 roku zanotowano 920 takich przypadków, kiedy to policja nie mogła dotrzeć do sprawcy wykroczenia, choć wiedziała dokładnie, jakim autem wówczas się posłużono. Za każdym razem banki powoływały się na tajemnicę bankową.

Jeszcze w 2005 roku wydawało się, że nie będzie w omawianej kwestii żadnego problemu. Generalny Inspektor Nadzoru Bankowego zajął stanowisko, że w przypadku przewłaszczenia na bank samochodu tytułem zabezpieczenia kredytu, bank może przekazać organom ścigania informacje dotyczące użytkownika pojazdu. Jednak decydująca okazała się uchwała Sądu Najwyższego z 2006 roku. Według orzeczenia SN banki nie mogą ujawniać żądanych informacji, gdyż prowadzone postępowanie dotyczy wykroczenia, a nie przestępstwa.

Dlatego też niezbędna jest zmiana przepisów. W przyjętej już przez Sejm znaczną większością głosów (400 za, 0 przeciw, 6 wstrzymało się) nowelizacji prawa bankowego poszerzony o organy ścigania został zakres podmiotów, którym bank będzie miał obowiązek udzielenia informacji stanowiących tajemnicę bankową. Tym samym, nie tylko policja, ale i straż gminna (miejska) czy straż graniczna oraz każdy inny organ uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w sprawach o wykroczenie będzie miał dostęp do informacji o użytkowniku samochodu.

Ustawa trafiła obecnie do Senatu i jeśli zostanie uchwalona bez żadnych poprawek, wówczas wejdzie w życie po upływie 14 dni od daty publikacji.

Wojciech Traczyk