Język angielski jest domyślnym językiem biznesowym. Coraz częściej też sporządzamy i podpisujemy umowy w języku angielskim, w dodatku do umowy w języku polskim.

Konstrukcja umowy w języku angielskim jest ściśle określona i brak w niej określonych elementów może spowodować jej nieważność lub kontrowersyjność prawną. Dlatego dobrze jest wiedzieć co ma się znaleźć w podpisywanej umowie kredytu, o pracę czy umowie kupna-sprzedaży.

Wyjaśnienie wszystkich zawiłości wymienionych trzech rodzajów umów w języku angielskim znajdziesz w książce "Jak czytać i rozumieć angielskie umowy" Leszka Berezowskiego (Wydawnictwo C.H. Beck, 2008). Za zgodą Wydawcy znajdziesz poniżej kilka objaśnień związanych z umowami.

Formuła zawarcia umowy

NOW, THEREFORE, in consideration of (1) the foregoing (2) and the respective (3) representations (4), warranties (5), covenants (6) and agreements (7) set forth in this Agreement (8) and intending (9) to be legally (10) bound (11) hereby (12), the parties hereto agree as follows:

Komentarz:

(1) W powszechnie znanej i używanej angielszczyźnie consideration oznacza "rozważanie" czy też "rozpatrywanie" wydarzeń i okoliczności. W połączeniu z przyimkami in i of słowo to wyraża zatem takie samo znaczenie jak polskie zwroty "po rozważeniu", "po rozpatrzeniu".

(2) Wyrażenie the foregoing zastępuje fragment tekstu poprzedzający zdanie, w którym zwrot ten występuje. Spełnia więc ono rolę zaimka, który pozwala uniknąć żmudnych powtórzeń. W cytowanym przykładzie fragmentem, do którego odsyła foregoing , są oczywiście oświadczenia stron dotyczące okoliczności jakie skłoniły je, aby przystąpić do umowy.

(3) The respective znaczy to samo co polski przymiotnik "poszczególny" i zapowiada wystąpienie wyliczenia.

(4) Representations to "oświadczenia" stron potwierdzające prawdziwość faktów, które brane były pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o przystąpieniu do umowy. Standardowo zamieszcza się je w środkowej części tekstu, choć najistotniejsze z nich przytacza się na samym początku.

(5) Warranties to oświadczenia stron potwierdzające prawdziwość faktów mających istotne znaczenie dla ważności i wykonalności umowy. Należy je zatem rozumieć jako oświadczenia udzielające "rękojmi" za ewentualne wady prawne lub wady fizyczne rzeczy, których umowa dotyczy.

(6) Covenants to "przyrzeczenia" podjęcia lub zaniechania przez strony umowy konkretnych czynności po terminie jej podpisania.

(7) Pisane małą literą i w liczbie mnogiej agreements oznacza "uzgodnienia" pomiędzy stronami umowy określane również jako arrangements. Rzeczownik agrement ma bowiem dosyć szerokie znaczenie sięgające od nieformalnych uzgodnień i porozumień aż po oficjalny tekst umowy.

(8) Użycie wielkich i małych liter odróżnia tekst czytanej właśnie umowy czyli Agreement od uzgodnień pomiędzy jej stronami czyli agreements.

(9) W angielskim języku prawnym czasownika intend używa się w znaczeniu "wyrazić wolę", "mieć zamiar". Brzmi on o wiele mniej uroczyście niż przedstawione powyżej czasowniki desire czy wish, ale rozumiany jest dokładnie tak samo.

(10) Legally znaczy ""godnie z prawem", wskazuje zatem na legalność zamiarów, jakie mają strony czytanej umowy.

(11) W angielskim języku prawnym stosuje się przymiotnik bound w znaczeniu "związany" postanowieniami wskazanymi w jego pobliżu. W tym przypadku strony wyrażają wolę związania się warunkami niniejszej umowy czyli jej zawarcia.

(12) W takim kontekście hereby ma znaczenie by this agreement - "poprzez zapisy tej umowy". Po użytym wcześniej przymiotniku bound z reguły występuje przyimek by, który odnajdujemy w drugiej części złożenia hereby. Z tego względu takiego użycia hereby nie można odczytać jako znaczącego "niniejszym", "uroczyście" etc.

Postanowienia bezpośrednio realizujące cel umowy

Article 3. ORDER PROCEDURES (1)
SOUNDMASTER shall place (2) with SUNRISE INDUSTRIES monthly firm (3) purchase orders (4) in Whiting for the SUPPLY PARTS at least 3 months before start of the production month of the SUPPLY PARTS thereby (5) ordered or at least 4 months before the end of the month in which SUPPLY PARTS are to be shipped (6) from relevant port(s) of shipment, whichever (7) is applicable. By the end of each month, non-binding (8) rolling forecasts (9) for the SUPPLY PARTS order for the period of next six months shall be given to SUNRISE INDUSTRIES by SOUNDMASTER for SUNRISE INDUSTRIES"s smooth arrangements (10) of the SUPPLY PARTS. In case (11) the relevant SUPPLY PARTS are to be manufactured outside Japan, however, the number of months provided (12) above shall be increased by one.

Komentarz:

(1) Order procedures to "tryb składania zamówień".

(2) Czasownik place z reguły występuje razem z rzeczownikiem order, tworząc taką samą parę jak "składać zamówienie" w języku polskim. Nazwę kontrahenta, u którego składa się zamówienie, poprzedza się przyimkiem with. W języku polskim odpowiada mu uzycie nazwy kontrahenta w odpowiednim przypadku (zazwyczaj jest to celownik).

(3) W odniesieniu do zamówień przymiotnik firm znaczy "nieodwołalny". W taki samym znaczeniu używa się również złożenia non-cancellable.

(4) Dosłownie rzecz biorąc purchase order to "zlecenie zakupu", ale powszechnie używa się jego krótszego synonimu "zamówienie".

(5) Użycie zaimka Tereby odsyła czytelnika do wspomnianych powyżej miesięcznych zamówień na piśmie (monthly purchase orders in writing), wskazując, że mowa o supply parts czyli "podzespołach" zamówionych właśnie w tym trybie. Połączenie zaimka Tereby z następującym po nim czasownikiem ordered oznacza zatem to samo co polskie wyrażenie "w taki sposób zamówionych".

(6) Czasownik ship znaczy "wysyłać", "ekspediować", "przewozić", ale wbrew temu co sugeruje angielska pisownia, nie musi to wcale być transport drogą morską. Tego samego czasownika używa się w odniesieniu do przewozu rzeczy koleją, samochodem czy samolotem. W cytowanym tekście wskazany jest port, w tym przypadku chodzi zatem o transport statkiem. Rzeczownikiem powiązanym znaczeniowo z czasownikiem ship jest shipment czyli "transport", "załadunek".

(7) Zaimek whichever zazwyczaj rozpoczyna zdania podrzędne, które wskazują w jaki sposób należy wybrać między alternatywami przedstawionymi we wcześniejszych fragmentach zdania lub tekstu. W cytowanym przykładzie wskazano dwie alternatywne metody składania zamówień, a zdanie zaczynające się od whichever informuje, że do danego zamówienia ma zastosowanie tylko ten fragment przytoczonego postanowienia, który opisuje opcję wybraną przez kontrahenta. Zdanie to pełni zatem w tekście taką samą rolę jak polskie wyrażenie "w zależności od wybranego wariantu", "w zależności od wybranego trybu".

(8) Non-binding znaczy dokładnie to samo co polski przymiotnik "niewiążący".

(9) Rolling forecast to "prognoza krocząca" czyli stale uaktualniana o miniony tydzień, miesiąc czy kwartał. Niezależnie od upływu czasu tego typu prognoza zawsze obejmuje więc okres o takiej samej długości.

(10) W odniesieniu do podzespołów, komponentów etc. rzeczownik arrangement oznacza "zapewnienie" ciągłych dostaw. Połączenie tego rzeczownika z przymiotnikiem smooth oraz użytym przed nazwą producenta przyimkiem for jest zatem równoważne polskiemu wyrażeniu "w celu płynnego zapewnienia dostaw", "w celu zapewnienia płynnych dostaw".

(11) In case rozpoczyna zdania warunkowe w taki sam sposób jak polskie wyrażenia "jeśli", "jeżeli", "w przypadku".

(12) Czasownika pro vide w angielskim języku prawnym często używa się w znaczeniu "zapisać", "określić" w tekście umowy. Tak też należy rozumieć zastosowanie tego czasownika w cytowanym fragmencie.

Postanowienia końcowe: binding effect

This Agreement shall be binding (1) upon and inure (2) to the benefits of the parties hereto and their respective successors (3) and permitted assigns (4).

Klauzula binding effect potwierdza, że strony związane są postanowieniami umowy i wskazuje osoby uprawnione do korzystania z praw, które z niej wynikają. Przytoczoną powyżej nazwę binding effect należy zatem odczytać jako "moc wiążącą". Ponieważ tekst omawianej klauzuli zazwyczaj mieści się w jednym krótkim zdaniu, często jest ona łączona z innymi postanowieniami w dłuższe jednostki redakcyjne. Nie ma to jednak wpływu na jej treść.

Komentarz:

(1) Czasownik bind znaczy "wiązać"; często spotykany w tekstach prawnych imiesłów binding wyraża zatem takie samo znaczenie jak polski przymiotnik "wiążący". W połączeniu z przyimkiem upon używa się go natomiast do wskazania osób, które "wiąże" umowa.

(2) Archaiczny czasownik inure oznacza to samo co bardziej współczesne wyrażenie take effect czyli "wejść w życie". Wyrażenie inure for the benefit of znaczy natomiast to samo co używany obecnie czasownik vest czyli "nadać prawa" osobom wskazanym po przyimku of oraz "wejść w posiadanie prawa" wskazanego w czytanym tekście, "przejąć prawo do". Przytoczony fragment this Agreement shall be binding upon and inure for the benefit of należy więc odczytać "niniejsza umowa wiąże i nadaje wskazane w niej prawa".

(3) Successor to "następca prawny" czyli osoba, które przejmuje prawa i obowiązki swego poprzednika. Może to zatem być zarówno osoba fizyczna, jak i instytucja.

(4) Assigns to osoby, na które przeniesiono prawa do wskazanego w tekście majątku. Znaczenie tego terminu obejmuje zarówno zwykłych "nabywców", jak i "cesjonariuszy" czyli osoby, na które przelano prawo do wierzytelności. Permitted assigns to zatem osoby, na które prawo pozwala przenieść prawa do majątku. Terminu tego używa się prawie wyłącznie w liczbie mnogiej. Aby wyraźnie wskazać, że chodzi o cesjonariusza, stosuje się termin assignee.

Więcej praktycznych i bardzo zrozumiale objaśnionych szczegółów, zapisów i niuansów z zakresu treści i rozumienia umów kredytowych, umów o pracę i umów kupna-sprzedaży w języku angielskim znajdziesz w książce L. Berezowskiego "Jak czytać i rozumieć angielskie umowy" (Wydawnictwo C.H. Beck, 2008). Wszelkie skróty i uzupełnienia za zgodą Wydawcy. Książkę znajdziesz w księgarni internetowej www.ksiegarnia.beck.pl, wpisując w pole wyszukiwarki zwrot "angielskie umowy".

Mariusz Ludwiński