Zadania powiatów

- Chcemy, by o przyznaniu prawa do pełnomocnika z urzędu nie decydował już sąd - tłumaczy sędzia Grzegorz Wałejko z Ministerstwa Sprawiedliwości.

- Dziś, jeśli ktoś potrzebuje adwokata z urzędu, to składa wniosek do sądu o zwolnienie z kosztów. Wówczas to sąd bada sytuację materialną wnioskodawcy. Po wejściu w życie ustawy całość zagadnień związanych z kosztami sądowymi i oceną sytuacji materialnej przejdzie do jednostek samorządowych, konkretnie - do powiatów, dodaje. O zwolnieniu z kosztów sądowych i przyznaniu pełnomocnika ma decydować starosta. Będzie on jednak mógł powierzyć to zadanie kierownikowi ośrodka pomocy rodzinie. Pracownicy socjalni i samorządowcy nie widzą większego problemu w przekazaniu im jeszcze jednego zadania.

- Jeżeli udzielanie pomocy prawnej i zwrot kosztów sądowych stanie się zadaniem zleconym administracji i pójdą za tym odpowiednie środki - to pomysł jest godny poparcia - mówi Elżbieta Turczewska, dyrektor Powiatowego Centrum Rodzinie w Białymstoku.

Kryteria dochodowe

Zdaniem dyrektora Grzegorza Wałejko, kryteria przyznawania pełnomocnika z urzędu i zwolnienia z kosztów sądowych powinny być maksymalnie proste. Wstępnie przyjęto, że o pomoc taką będą mogły się ubiegać osoby, których dochód jest niższy niż 200 proc. kwoty określonej w art. 8 ustawy o pomocy społecznej, czyli 461 zł w przypadku osoby prowadzącej samodzielnie gospodarstwo i 316 zł na osobę w rodzinie (ustawa z 12 marca 2004 r. - t.j. Dz.U. 2008 r. nr 115, poz. 728).

Stan majątkowy wnioskodawcy powinien być udokumentowany, np. przez zeznanie podatkowe. Decyzję o przyznaniu pomocy ma natomiast wydawać kierownik ośrodka.

Czy sądy nie są przygotowane do oceniania sytuacji materialnej stron procesu? Gdzie muszą się zapisać osoby i organizacje, które zechcą świadczyć pomoc prawną? Do czego to ich zobowiązuje? Kto dzisiaj świadczy bezpłatną pomoc prawną?

Katarzyna Żaczkiewicz

Więcej: Gazeta Prawna 6.10.2008 (195) - str. 12