Projekt ustawy metropolitalnej, czyli ustawy o polityce miejskiej i współpracy jednostek samorządu terytorialnego, powstał w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji. Obecnie jest w konsultacjach międzyresortowych.

Metropolią, zgodnie z projektem, ma być obszar obejmujący co najmniej jedno miasto na prawach powiatu wraz z otaczającymi je gminami. Ma on charakteryzować się silnymi związkami funkcjonalno-przestrzennymi, w tym dużym przepływem osób, towarów i usług. Dodatkowo powinien być mocno zaludniony i intensywnie zagospodarowany. Gęstość zaludnienia nie może być mniejsza niż 200 mieszkańców na kilometr kwadratowy. Granice metropolii mogą przecinać teren powiatu i wykraczać poza granice województwa.

Metropolia będzie mogła powstać z mocy ustawy lub rozporządzenia Rady Ministrów. Organami zarządzającymi metropolią stanie się zespół, do którego wejdą przedstawiciele gmin i powiatów należących do niej.

- Po drobnych poprawkach ustawa powinna stać się priorytetem prac legislacyjnych - mówi adwokat Jacek Świeca z Business Center Club. Wejście w życie proponowanych przepisów stanowi szansę rozwoju szczególnie dla gmin niedoinwestowanych i zagrożonych wysokim bezrobociem, dodaje.

Szansa dla miast

Zespół metropolitalny ma opracowywać strategię rozwoju i zagospodarowania. Uzyska uprawnienia do nabywania, zbywania i dzierżawienia nieruchomości, emitowania obligacji, zaciągania długoterminowych pożyczek i kredytów, udzielania poręczeń.

- Gmina powinna stworzyć atrakcyjne warunki dla inwestorów, natomiast ustawa musi dać samorządom narzędzia do współpracy. Jednak dziś gminy nie są przygotowane do niej - uważa Andrzej Porawski, sekretarz Związku Miast Polskich.

- Część samodzielności gmin musi zostać oddana do wspólnego dysponowania. Złym przykładem jest Warszawa. Była ona już obowiązkowym związkiem 11 gmin. Wówczas ani jedno zadanie w gminie nie zostało przekazane związkowi - podkreśla.

- Kluczowa sprawą jest przekazanie miastom władzy nad nieruchomościami, które są dziś własnością agencji rządowych, kolei, związku działkowców i innych instytucji - postuluje Marcin Przychodzki, radca prawny. - Powinno nastąpić przekazanie własności dworców kolejowych, autobusowych, lotnisk i innych węzłowych elementów infrastruktury - dodaje Przychodzki. Jednak ustawa takich radykalnych zmian nie przewiduje.

Jaką role będą pełniły zespoły miejskie obok metropolii? Dlaczego powołano tylko 2 zespoły metropolitalne na mocy ustawy? Czy inne duże miasta mogą uzyskać taki status tylko za zgodą rządu? Jakie korzyści stwarza powołanie metropolii?

Więcej: Gazeta Prawna 9.10.2008 (198) - str. 11

Katarzyna Żaczkiewicz