Projekt przewiduje podwyższenie do 15 tys. zł wysokości odszkodowania dla strony, której prawa zostały naruszone przez przewlekłość postępowania przygotowawczego, sądowego i wykonawczego. Proponuje się też rozszerzenie zakresu obowiązywania nowych przepisów na postępowanie przygotowawcze. Zmiany te mają przyczynić się do skrócenia czasu trwania aresztów tymczasowych.

Naruszenie praw strony

Skargę na przewlekłość mogą wnosić strony, których prawo do rozpoznania sprawy bez uzasadnionej zwłoki zostało naruszone na skutek działania lub bezczynności sądu albo prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze.

Aby stwierdzić, czy doszło do przewlekłości postępowania, ocenie będą podlegać: terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu rozstrzygnięcia sprawy, czynności wykonywane przez prokuratora prowadzącego albo nadzorującego postępowanie przygotowawcze, które mają doprowadzić do jego zakończenia, oraz czynności sądu lub komornika sądowego podejmowane w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej. Przy czym uwzględniony musi zostać charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej zawiłości, znaczenie rozstrzygniętych w niej zagadnień i zachowania się strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

- Chodzi o ustalenie, czy skarżąca się strona sama nie spowodowała zwłoki. Trzeba ocenić, czy z powodu jej - nawet usprawiedliwionej - nieobecności na rozprawach terminy nie były odraczane, czy też przedłużane, by umożliwić złożenie wymaganych przez sąd dokumentów. Trzeba wiedzieć, czy już w toku trwania postępowania strona nie zgłaszała dodatkowych dowodów, które miały służyć wyłącznie przedłużaniu procesu - tłumaczy adwokat Maria Urbańska z Kancelarii Kosiński i Wspólnicy.

Gdzie można wnieść skargę na przewlekłość postępowania? Kto zajmie się skargami dotyczącymi postępowania przygotowawczego? Kto zapłaci stronie, jeżeli strona udowodni, że doszło do nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu i otrzyma odszkodowanie? Kiedy ustawa wejdzie w życie?

Małgorzata Piasecka-Sobkiewicz

Więcej: Gazeta Prawna 21.10.2008 (206) - str. 2-3