Przez cały XX wiek projektanci z Półwyspu Apenińskiego tworzyli piękne samochody. Piękne modele Lancii, Ferrari czy Alfa Romeo rozpoczynały nierzadko nowe trendy w myśleniu o wyglądzie samochodów. Trudno przecenić dla rozwoju motoryzacyjnego wzornictwa wybrane modele Fiata. Włosi byli jednak także bardzo często konstruktorami najpiękniejszych modeli niewłoskich marek. Bo choć Francuzi słyną z wyczucia smaku, najpiękniejsze modele Peugeota, Renault czy Citroena zostały zaprojektowane przez Włochów. Mimo tego, że Szwedzi szczycą się swoim oryginalnym wzornictwem - także użytkowym - to Włosi stworzyli wygląd kilku Saabów i modeli Volvo. Nawet ikona niemieckiej motoryzacji, jaką jest BMW, ma w swojej historii romans z włoskim wzornictwem. Dla Volkswagena i Audi włoscy projektanci tworzą auta od lat. Również brytyjskie marki miały w swojej ofercie pojazdy projektowane w Italii. Rover, Bentley, Rolls-Royce, a nawet Aston Martin współpracowały z Pininfariną. Oczywiście Włosi nie poprzestali na Europie. Auta japońskie, koreańskie, a nawet niektóre amerykańskie zawdzięczają im swój wygląd.

Giugiaro

Giorgetto Giugiaro to symbol włoskiej sztuki użytkowej. W 1999 roku otrzymał odznaczenie "Największego projektanta samochodowego XX wieku" przyznane w Las Vegas przez 120 dziennikarzy i ekspertów międzynarodowych.

Giugiaro swoją firmę założył w 1968 roku. Na początku współpracował przede wszystkim z Volkswagenem i Alfa Romeo. W połowie lat 70. zaczął kreślić samochody BMW, Hyundaia i Fiata. W ciągu 50 lat swojej działalności zaprojektował także najpiękniejsze modele Seata, Maserati, Ferrari i Lancii. Polska motoryzacja także zawdzięcza sporo włoskiemu mistrzowi - zaprojektował on bowiem w 1975 roku Poloneza.

Bertone

Jednymi z najsłynniejszych włoskich stylistów XX wieku byli nosiciele nazwiska Bertone. Rodzinną tradycję projektowania samochodów zapoczątkował Giovanni Bertone, który w 1912 roku założył warsztat specjalizujący się w konstruowaniu bryczek. W latach 20. i 30. Bertone zaczął współpracować z Fiatem i Alfa Romeo. Prawdziwy rozwój działalności nastąpił jednak dopiero po II wojnie światowej, kiedy kierownictwo nad przedsiębiorstwem przejął syn założyciela - Nuccio Bertone. Za jego rządów powstały m.in. projekty kilku modeli Lancii, Lamborghini, Ferrari oraz Volvo. W latach 60. styliści Bertone zaprojektowali także popularny skuter Lambretta. Od śmierci Nuccio w 1997 roku, firma prowadzona jest przez wdowę po nim - Lilli Bertone.

Pininfarina

Protoplastą kolejnego wielkiego rodu włoskich stylistów był Battista Pininfarina, który swoje biuro projektowe założył w 1930 roku. Firma szybko zdobyła sławę, zwłaszcza dzięki projektom karoserii wykonywanych na specjalne zamówienie gwiazd Hollywood. W 1947 jeden z pojazdów zaprojektowanych przez Pinafarinę trafił na wystawę w nowojorskim Museum of Modern Art. Od tego czasu niemal wszystkie europejskie koncerny zapragnęły mieć modele, których projekty wyszły spod ręki znakomitego włoskiego stylisty. W 1952 roku Pininfarina rozpoczął stałą współpracę z Ferrari, która twa do dziś. Przez kolejne lata z włoskiego biura wyszły projekty m.in. kilku modeli Maserati, Lancii, Alfa Romeo, Mitsubishi, Rovera, Hondy, Rolls-Royce'a, Cadillaca i Bentleya. Obecnie firmę prowadzi syn Battisty, Sergio Pininfarina i Renzo Carli. Oprócz biura projektowego, firma posiada także fabrykę, w której powstaje każdego roku około 40 tys. samochodów robionych na zamówienie.

Bertoni

Flaminio Bertoni to kolejny włoski geniusz stylu. Swój talent po raz pierwszy objawił w 1934 roku, kiedy - jak głosi legenda - podczas jednej nocy wyrzeźbił w glinie sylwetkę Citroena Traction Avant, przepięknego samochodu, który wprowadził francuski koncern do nowoczesnego świata motoryzacji. Auto produkowane było w latach 1934-1957, a wielki sukces tego modelu przesądził, że Bertoni przez kolejne lata był głównym projektantem Citroena. W 1955 stworzył dla Francuzów model DS, który podobnie jak Traction Avant wywołał sensację w skali międzynarodowej, a już pierwszego dnia złożono zamówienia na 12 tysięcy sztuk. Z miejsca okrzyknięto go samochodem przyszłości, na co pewien dziennikarz miał odpowiedzieć, że to auto dzisiejsze, ale wszystkie pozostałe są przestarzałe.

Bertoni zmarł przedwcześnie w 1964 i niestety nie zostawił spadkobierców swojego talentu.

I.DE.A.

Institute of Development in Automotive Engineer (I.DE.A.) został założony w 1978 roku przez Franco Mantegazzę jako rodzinny interes. Dzięki kilku rewelacyjnym konstrukcjom, firma szybko zdobyła rozgłos i przeniosła się z macierzystego Moncalieri do Turynu, mekki stylistów. Poprzez trzydzieści lat istnienia, współpracowali z firmą m.in. Renzo Piano, Walter de Silva i Ercoel Spada, a więc najwybitniejsi architekci drugiej połowy minionego stulecia. Wśród najbardziej znanych aut zaprojektowanych przez stylistów biura znajdują się Fiat Tipo, Tempra i Palio, Lancia Dedra i Kappa, a także Alfa Romeo 155. Ostatnio firma rozpoczęła współpracę z indyjską Tatą, opracowując modele Nano i Indygo oraz liczne inne koncepty.

Pagani

Horazio Pagani - jak sam opowiada - rysował samochody odkąd mógł utrzymać ołówek w ręku. Jako dziecko marzył, że samochody jego autorstwa będą pokazywane na największych wystawach samochodowych na świecie. Miał sporo szczęścia - w 1983 roku spotkał na swojej drodze Giulio Alfieriego, wówczas głównego konstruktora Lamborghini. Miał mu wtedy powiedzieć: - Nawet jeśli każesz mi zamiatać podłogi zostanę, żeby zbudować najpiękniejszy samochód świata.

Alfieri dał mu szansę i to bynajmniej nie jako sprzątaczowi. Pagani brał udział w tworzeniu kilku modeli Lamborghini, między innymi Diablo. Najpiękniejsze auto, które obiecał zbudować Alfieriemu, skonstruował jednak nie dla Lamborghini. W 1991 roku założył własne biuro projektowe Modena Design i od razu przystąpił do tworzenia swojego życiowego dzieła. Powstało w 1999 roku, a na imię mu Pagani Zonda. To rzeczywiście jedno z najpiękniejszych aut świata. Wóz ma silnik Mercedesa, a 100 km/h osiąga w cztery sekundy. Inspirowany jest wyścigowymi bolidami spod znaku trójramiennej gwiazdy, które startowały w Le Mans na początku lat dziewięćdziesiątych. Zonda jest niepodobny do żadnego z seryjnych samochodów, jest marką jedyną w swoim rodzaju, jest wreszcie spełnionym marzeniem dziecka, które chciało stworzyć auto, którym zachwycaliby się wszyscy na świecie.

Paweł Urbaniak