Pracownicy ZUS informują osoby ubiegające się po raz pierwszy o renty, żeby składali wnioski z dokumentacją medyczną do końca tego roku. Tylko w ten sposób mogą sobie zagwarantować, że ich renty będą ustalane według obecnych zasad. Najwięcej problemów z wyliczaniem świadczeń będą mieć osoby, które w przeszłości otrzymywały renty, a o nowe wystąpią po 18-miesięcznej przerwie w ich pobieraniu.

Nowe świadczenia

Od 1 stycznia 2009 roku pierwsze osoby oszczędzające w otwartych funduszach emerytalnych otrzymają świadczenia z dwóch filarów. Wysokość nowych emerytur będzie zależeć od sumy składek zgromadzonych na koncie w OFE i ZUS. Zmiany te wymusiły konieczność wprowadzenia nowych mechanizmów ustalania wysokości rent z tytułu niezdolności do pracy. Wysokość rent będzie, podobnie jak emerytur, zależeć od kwoty zwaloryzowanych składek na ubezpieczenie emerytalne oraz kapitału początkowego.

- Osoby opłacające składki otrzymają niższe świadczenia, niż gdyby przy takich samych dochodach miały ustalane renty według obecnie obowiązujących zasad. Zacznie obowiązywać zasada, że ile wpłaciłeś do systemu emerytalnego, tyle dostaniesz w formie świadczenia - mówi Bogna Nowak-Turowiecka, ekspert ubezpieczeniowy z Konfederacji Pracodawców Polskich.

Wskazuje, że reforma była konieczna, bo inaczej system emerytalny stałby się niewypłacalny. Zwraca jednak uwagę, że ochrona młodych osób niezdolnych do dalszej pracy zawodowej, które krótko oszczędzały na przyszłą emeryturę, będzie polegać na uzupełnieniu ich stażu ubezpieczeniowego, a tym samym kapitału na emeryturę, do pełnych 30 lat.
Graniczna data

Najwięcej wątpliwości ubezpieczonych dotyczy nie tyle sposobu obliczania świadczenia, ale tego, do kiedy będzie można ubiegać się o stare renty. Zgodnie z ustawą z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz niektórych innych ustaw (czeka na podpis prezydenta), osoby urodzone po 31 grudnia 1948 r., które 1 stycznia 2009 r. mają ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, będą otrzymywać świadczenia wyliczone według dotychczasowych zasad.

Na jakich zasadach będą ustalane renty dla ubezpieczonych urodzonych przed 1949 r.? Jakie świadczenia otrzymają ubezpieczeni, którzy będą mieć ponad 18-miesięczną przerwę w otrzymywaniu rent? W jakim okresie świadczenia będą wypłacane na podstawie tzw. mieszanego sposobu ich obliczania?

Bożena Wiktorowska

Więcej: Gazeta Prawna 24.11.2008 (229) - str. 6