Częstym problemem przedsiębiorców jest możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów, wydatków na udział w różnego rodzaju kursach, szkoleniach, a także studia na uczelni wyższej i innego rodzaju formy dokształcenia i doskonalenia zawodowego.

Pracodawcy maja także problem czy finansując pracownikowi tego typu formy dokształcenia mogą zaliczyć ten wydatek do kosztów uzyskania przychodów i czy świadczenie takie stanowi opodatkowany przychód pracownika.

W kwestii kosztów uzyskania przychodów należy wskazać na podstawową zasadę zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów, która mówi, że wydatek może być kosztem, jeżeli został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W odniesieniu do wydatków na dokształcanie związek taki będzie istniał, jeżeli kurs, szkolenie, czy też studia, mają ścisły związek z działalnością przedsiębiorcy i podniesienie kwalifikacji zawodowych jest niezbędne do prowadzenia działalności i może przyczynić się do wzrostu przychodów przedsiębiorcy.

Nie może być jednak kosztem wydatek, który nie spełnia powyższych warunków. Urzędy skarbowe uznają zgodnie, że do kosztów działalności gospodarczej nie może zostać zaliczony wydatek na takie kształcenie, które nie jest niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej i którego celem jest podniesienie ogólnego poziomu wiedzy przedsiębiorcy.

Analizując poszczególne wyjaśnienia urzędów skarbowych widać, że granica między kształceniem niezbędnym do prowadzenia działalności gospodarczej lub wykonywania określonego rodzaju pracy a kształceniem podnoszącym ogólny poziom wiedzy przedsiębiorcy lub pracownika, jest bardzo cienka. Oto przykładowe interpretacje, w których urzędy zakwestionowały zaliczenie wydatków na dokształcanie do kosztów uzyskania przychodów:

• usługi zarządzania i doradztwa na rzecz innych podmiotów gospodarczych - studia magisterskie na kierunku administracja, specjalność: prawo gospodarcze i handlowe (Urząd Skarbowy w Kościanie, 28 kwietnia 2005r., PD/415-11/05);
• działalność w zakresie robót budowlanych, montażowo - instalacyjnych, instalacje sanitarne oraz roboty wykończeniowe - Studiach Podyplomowych Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie o tematyce "Zarządzanie personelem" (Drugi Urząd Skarbowy w Częstochowie, 16 maja 2005r., DUS-PBF-406/25/2005);
• pośrednictwo ubezpieczeniowe - studiuje na wydziale Marketing i Zarządzanie (Urząd Skarbowy w Tomaszowie Lubelskim, 9 stycznia 2006r., PD/415-28/2005);
• projektowanie budowlane, urbanistyczne, technologiczne - studia podyplomowe na kierunku: Wycena nieruchomości (Urząd Skarbowy w Lubinie, 13 stycznia 2005r., PDI-415/39/BF/04);
• świadczenie usług pielęgniarskich - kształcenie zawodowe w szkole pomaturalnej w zakresie farmacji (Urząd Skarbowy w Pile, 9 grudnia 2005r., DD/415/5514/39/05);
• usługi pielęgniarskie - nauka języka włoskiego (Urząd Skarbowy w Ełku, 20 października 2005r., US.III/415-37/05).

Sprawa wydaje się prostsza w zakresie opodatkowania pracowników z tytułu otrzymania od pracodawcy dofinansowania na dokształcanie. Zasadniczo nie podlegają opodatkowaniu szkolenia niezbędne do wykonywania obowiązków zawodowych pracownika (np. w zakresie BHP). Opodatkowaniu podlegają natomiast szkolenia podnoszące poziom ogólnej wiedzy i wykształcenia pracownika (np. studia podyplomowe, kursy językowe, kurs praw jazdy). Ustawa o PIT zawiera jednak zwolnienie tych świadczeń z opodatkowania, jeżeli przyznawane są one zgodnie z odrębnymi przepisami. Sformułowanie "odrębne przepisy" obejmuje cały szereg aktów prawnych, z których wynika prawo pracownika do otrzymywania od pracodawcy świadczeń w związku z podnoszeniem swych kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego. Do tego katalogu zaliczyć można m.in. rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej oraz Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 12 października 1993 r. w sprawie zasad i warunków podnoszenia kwalifikacji zawodowych i wykształcenia ogólnego dorosłych (Dz. U. Nr 103, poz. 472, z późn. zm.). Ponadto niektóre grupy zawodowe maja odrębne uregulowania dotyczące tej kwestii.

Ministerstwo Finansów w piśmie z 30 kwietnia 2008 r. (DD3/033/10/KDJ/08/173) potwierdziło, że nie ma więc przeszkód do stosowania zwolnienia od podatku do świadczeń otrzymanych przez pracowników w związku z podjęciem przez nich studiów podyplomowych - bez względu na formę w jakiej pracownik podejmuje te studia tj. szkolna lub pozaszkolna. MF rozwiało także wcześniejsze wątpliwości dotyczące szkoleń, stwierdzając, że stosowanie zwolnienia podatkowego nie jest uzależnione od posiadania akredytacji przez organizatora szkoleń. Pogląd ten potwierdził także WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 14 marca 2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1505/07 oraz WSA w Warszawie w wyroku z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 1915/07.

Artykuł pochodzi z Przeglądu Finansowego Bankier.pl.