Te zmiany mają doprowadzić do lepszego nadzoru kuratoriów nad jakością pracy szkół. Dzięki nim większą swobodę w zarządzaniu szkołami zyskają też samorządy. Będą też miały więcej obowiązków. Z tego powodu gminy protestują przed przejęciem części kompetencji kuratorów, wskazując, że muszą zatrudniać dodatkowych pracowników i zwiększać wydatki. Obawiają się też nadużyć.

Zwolnienie bez opinii

Zdaniem Ministerstwa Edukacji Narodowej, które przygotowało projekt nowelizacji ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) uporządkuje on zakres odpowiedzialności i kompetencji dyrektorów szkół, nadzoru pedagogicznego i samorządów. Rząd chce, aby gmina zatrudniając dyrektora szkoły, nie musiała zasięgać opinii kuratorium. Jego rola ma się ograniczyć do zasiadania w komisji konkursowej. Od kuratora nie będzie też już wymagana pozytywna opinia, jeśli gmina będzie odwoływać bez wypowiedzenia ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego. - To złe rozwiązanie. Jeżeli wejdzie w życie, zaskarżymy je do Trybunału Konstytucyjnego - mówi Sławomir Broniarz, przewodniczący Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Tłumaczy, że dyrektor szkoły będzie uzależniony od wójta, który będzie mógł go w każdej chwili odwołać. Podobnie uważa Joanna Berdzik, prezes Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Kadry Kierowniczej Oświaty. Także Edyta Fular, dyrektor Gimnazjum nr 37 w Krakowie, uważa, że lepiej, jeśli oceny dyrektora dokonują dwa organy, a nie jeden. Dodaje, że gmina nie zawsze będzie mieć odpowiednie kompetencje. Innego zdania jest Czesław Tomalik, prezes Zarządu Związku Gmin Śląska Opolskiego. - O ograniczenie kompetencji kuratoriów zabiegaliśmy już w 2004 roku - wskazuje. Jego zdaniem obecna sytuacja prowadzi do tzw. dwuwładzy gmin i kuratoriów.

Niechciane kompetencje

Obecnie dyrektor szkoły każdego roku w maju przygotowuje tzw. arkusz organizacyjny szkoły. Określa w nim m.in. planowane zatrudnienie, pożądane kompetencje nauczycieli i program nauczania. Ten arkusz opiniuje kurator. Rząd chce, aby był zatwierdzany wyłącznie przez samorząd. Czy ocena merytoryczna pracy nauczycieli, w tym arkuszy organizacyjnych, powinna pozostać w kompetencji kuratoriów? Kto będzie mógł prowadzić szkoły? Kto będzie decydować o tworzeniu szkół lub ich likwidacji?

Więcej: Gazeta Prawna 5.01.2009 (2) - str. 5

Artur Radwan