Świadczenia kompensacyjne to drugie rozwiązanie - po wpisanych już do uchwalonej ustawy o emeryturach pomostowych rekompensatach do kapitału początkowego - obejmujące nauczycieli, którzy nie zyskali prawa do świadczeń pomostowych. Związkowcy krytykują jednak rekompensaty. Ich zdaniem nie są one wystarczającym zadośćuczynieniem za odebranie prawa do wcześniejszych emerytur.

Wykup praw nabytych

Rekompensaty po raz pierwszy pojawiły się w rządowym projekcie ustawy z 9 maja 2005 r. o emeryturach pomostowych i rekompensatach. Zakładano wtedy, że o odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury będzie się mogła ubiegać osoba, która urodziła się po 31 grudnia 1948 r., a przed 1 stycznia 1999 r. i przynajmniej przez 5 lat wykonywała w pełnym wymiarze czasu pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Rekompensata miała być obliczana jak kapitał początkowy i przyznawana w formie dodatku zwiększającego kapitał na emeryturę.

- Trzeba było takim osobom dać zadośćuczynienie za utratę prawa do wcześniejszego kończenia pracy - mówi Krzysztof Pater, były minister polityki społecznej.

Datą graniczną, powyżej której nie było wolno liczyć stażu uprawniającego do rekompensat, miał być 31 grudnia 2006 r., czyli dzień poprzedzający wejście w życie ustawy o emeryturach pomostowych.

- Rekompensaty miały być wypłacone wszystkim osobom, które były zatrudnione w szczególnych warunkach lub charakterze na podstawie rozporządzenia z 1983 roku - wyjaśnia Krzysztof Pater.

Poprawki do poprawek

Obecne rozwiązania dotyczące rekompensat wprowadzono do ustawy o emeryturach pomostowych w wyniki przyjęcia poprawki posłów lewicy. Wstępna propozycja zmian powstała w OPZZ.

- Przygotowaliśmy posłom cały rozdział ustawy poświęcony zasadom wypłat tych odszkodowań. Jednak w czasie prac w Sejmie uległ on pewnym modyfikacjom, które resort pracy teraz będzie musiał wyjaśnić - mówi Wiesława Taranowska, wiceprzewodnicząca OPZZ.

Czy o rekompensaty będą mogły się starać osoby, niemające 15-letniego stażu w dniu wejścia w życie ustawy o emeryturach pomostowych? Dlaczego wg ZNP rekompensaty nie spełniają oczekiwań nauczycieli?

Więcej: Gazeta Prawna 6.01.2009 (3) - str. 8

Bożena Wiktorowska