Przekazują darowizny na rzecz np. fundacji, ale ze wskazaniem konkretnej osoby, której mają być przekazane wpłacone pieniądze. To nic innego, jak darowizna z poleceniem, która podlega podatkowi od spadków i darowizn. Darczyńca na takim przekazaniu pieniędzy korzysta, bo uwzględnia je w rocznym PIT, ale paradoksalnie traci obdarowany.

Osoba korzystająca ze środków przekazywanych przez fundację w wyniku wykonania polecenia zobowiązana jest bowiem do zapłaty podatku od spadków i darowizn w momencie nabycia przez nią w okresie pięciu lat od jednej osoby środków pieniężnych, w wysokości przekraczającej kwoty wolne. - Jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej, czyli spoza bliższej i dalszej rodziny, limit ten wynosi 4902 zł - podkreśla Piotr Kowalczyk, ekspert z ECDDP.

Podejście profiskalne

Zdaniem Tomasza Schimanka, eksperta z Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce, dla większości organizacji pozarządowych oraz osób korzystających z ich wsparcia podatek od spadków i darowizn nie jest problemem, gdyż organizacje nie wykorzystują formy darowizny w swojej działalności.

- Nawet w przypadku osób chorych, na których operację czy leczenie organizacje zbierają pieniądze, a niestety są to coraz częstsze przypadki, z reguły zebrane środki nie są przekazywane tym osobom, gdyż organizacja wykorzystuje je na opłacenie kosztów związanych z leczeniem, operacją, podróżą do szpitala itp. - zwraca uwagę Tomasz Schimanek.

Unikanie darowizn

Formuła darowizny jest rzadko wykorzystywana przez organizacje pozarządowe z dwóch powodów. Tomasz Schimanek jako powód podstawowy wymienia to, że organizacje chcą mieć pewność, że środki finansowe przez nie pozyskiwane, często dużym wysiłkiem, rzeczywiście wykorzystane zostaną na skuteczne i efektywne formy pomocy potrzebującym. Tę pewność można uzyskać, finansując koszty różnych form wsparcia, z których korzystają beneficjenci organizacji. W niektórych przypadkach przekazywanie środków finansowych samym zainteresowanym niestety takiej gwarancji nie daje.

Z jakiego jeszcze powodu formuła darowizny jest rzadko wykorzystywana przez org. pozarządowe? W jaki sposób przy obecnych regulacjach podatkowych organizacje i ich beneficjenci mogą uniknąć płacenia podatku? Jaka zmiana przepisów - zdaniem ekspertów i fundacji - potrzebna jest w tym zakresie?

Więcej: Gazeta Prawna 24.02.2009 (38) - str. 4-5

Ewa Matyszewska