Większy może więcej? Nie do końca. Wszystko zależy bowiem od tego jak zostanie uargumentowany wniosek o udzielenie pomocy publicznej.

Jak możemy przeczytać w książce "Dopuszczalność pomocy publicznej. Uregulowanie wspólnotowe i krajowe" (Wydawnictwo C.H. Beck, 2009), pomoc państwa na badania i rozwój regulowana jest Wytycznymi KE w sprawie pomocy na badania, rozwój i innowacje oraz GBER (rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych -- General Block Exemption Regulation), które uchyliło dotychczas obowiązujące rozporządzenie o wyłączeniu grupowym (nr 364/2004).

W GBER Komisja Europejska dopuszcza następujące kategorie pomocy na badania , rozwój i innowacje:

1) na projekty badawczo-rozwojowe,
2) na techniczne studia wykonalności,
3) na pokrycie kosztów związanych z ochroną praw własności przemysłowej dla MSP,
4) na działalność badawczo-rozwojową w sektorach rolnictwa i rybołówstwa,
5) dla młodych innowacyjnych przedsiębiorstw,
6) na usługi doradcze w zakresie innowacji i usługi wsparcia innowacji,
7) na tymczasowe zatrudnienie wysoko wykwalifikowanego personelu.

Pomoc na badania , rozwój i innowacje jest dopuszczalna i co do zasady wyłączona spod obowiązku notyfikacji. Wyjątek stanowi pomoc udzielona pojedynczemu przedsiębiorstwu na jeden projekt , a wartość tej pomocy jest na tyle znacząca, że mogłaby istotnie wpłynąć na konkurencję. Obowiązek ten dotyczy pomocy na badania i rozwój oraz studia wykonalności, jeśli wielkość wsparcia przekracza 20 mln euro w przypadku badań podstawowych, 10 mln euro w przypadku badań przemysłowych, 7,5 mln euro w pozostałych przypadkach oraz 5 mln euro na ochronę praw własności przemysłowej dla MSP .

Badania podstawowe zdefiniowane są jako prace eksperymentalne bądź teoretyczne, podejmowane w celu zdobycia nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowanych faktach, bez ukierunkowywania ich na bezpośrednie zastosowanie w praktyce.

Badania przemysłowe to planowane prace badawcze lub badania rozstrzygające (krytyczne), mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz nowych umiejętności , z założeniem, iż uzyskana wiedza może być przydatna w rozwoju nowych produktów, procesów produkcyjnych lub usług, albo prowadzić do znacznego ulepszenia istniejących produktów, procesów produkcyjnych lub usług. Z kolei eksperymentalne prace rozwojowe oznaczają zdobywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej wiedzy i umiejętności z dziedzin nauki, technologii i biznesu oraz innej niezbędnej wiedzy i umiejętności na potrzeby planowania lub projektowania zmienionych bądź ulepszonych produktów, procesów produkcyjnych lub usług.

Eksperymentalne prace rozwojowe obejmują również tworzenie wstępnych prototypów i projektów pilotażowych, które można wykorzystać do celów komercyjnych, jeżeli prototyp z konieczności jest produktem końcowym i jednocześnie jego produkcja jest zbyt kosztowna, aby służył on jedynie do celów demonstracyjnych i dowodowych. Jeżeli jednak wykorzystywanie projektów demonstracyjnych lub pilotażowych wiąże się z generowaniem dochodów, wówczas muszą być one odjęte od kosztów kwalifikowanych.

Jednocześnie, eksperymentalne prace rozwojowe nie obejmują rutynowych lub okresowych zmian produktów, linii produkcyjnych, procesów wytwórczych, istniejących usług, nawet jeśli wiążą się z ulepszeniami. Także inne działania w trakcie realizacji, które mogą prowadzić do udoskonalenia produktów, procesów produkcyjnych lub usług, nie podlegają pod zakres eksperymentalnych prac rozwojowych.

Maksymalne intensywności pomocy na badania i rozwój uzależnione są od etapu realizacji projektu. Wsparcie na badania podstawowe, przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe ustalono na poziomie odpowiednio 100, 50 i 25% kosztów kwalifikowanych. W przypadku badań przemysłowych oraz eksperymentalnych prac rozwojowych pułapy te mogą ulec zwiększeniu o 10 punktów procentowych jeżeli beneficjentem pomocy jest średnie przedsiębiorstwo lub o 20 punktów procentowych jeżeli beneficjentem jest małe przedsiębiorstwo.

Ponadto intensywność pomocy na badania przemysłowe i eksperymentalne może być zwiększona o 15 punktów procentowych (jednak nie więcej niż do 80% kosztów kwalifikowanych), jeżeli:

* projekt obejmuje współpracę między co najmniej dwoma niepowiązanymi ze sobą przedsiębiorstwami, z których żadne nie ponosi więcej niż 70% kosztów kwalifikowanych wspólnego projektu oraz co najmniej jedno z nich jest MSP lub projekt realizowany jest w co najmniej dwóch państwach członkowskich;

* projekt obejmuje współpracę pomiędzy przedsiębiorstwem i organizacją badawczą, która ponosi co najmniej 10% kosztów kwalifikowanych wspólnego projektu i posiada prawo do publikowania wyników badań w zakresie w jakim stanowią one efekt prowadzonych przez tę organizację badań;

* wyniki badań przemysłowych są szeroko rozpowszechniane za pośrednictwem konferencji technicznych i naukowych lub publikacji w czasopismach technicznych bądź naukowych, lub powszechnie dostępnych baz danych , lub bezpłatnego oprogramowania.

Koszty kwalifikowane w zakresie pomocy na badania , rozwój i innowacje obejmują sześć kategorii, przy czym każdy koszt uznawany za kwalifikowany musi łączyć się bezpośrednio z projektem współfinansowanym ze środków publicznych:

1) koszty zatrudnienia -- pracowników badawczych, techników oraz personelu pomocniczego,
2) koszty aparatury i sprzętu niezbędnego dla realizacji projektu badawczego i wykorzystywanego w trakcie jego wdrażania (jeśli aparatura i sprzęt nie zostaną w pełni zużyte w ramach projektu badawczego, wówczas za koszt kwalifikowany uznaje się koszty amortyzacji odpowiadające okresowi realizacji projektu),
3) koszty budynków i gruntów ponoszone w związku z wdrażanym projektem i w czasie jego realizacji; w odniesieniu do budynków pod uwagę brane są koszty amortyzacji odpowiadające okresowi trwania projektu badawczego, z kolei jeśli chodzi o grunty, to uznawane są koszty transferu handlowego lub faktycznie poniesione koszty kapitałowe,
4) koszty badań wykonywanych na podstawie umowy , wiedzy technicznej i patentów zakupionych bądź użytkowanych na podstawie licencji zakupionej po cenach rynkowych, koszty doradztwa i usług równorzędnych wykorzystywanych na potrzeby prac badawczych,
5) dodatkowe koszty ogólne bezpośrednio związane z realizowanym projektem badawczym,
6) inne koszty operacyjne w tym np. koszty materiałów, środków eksploatacyjnych i podobnych produktów, ponoszone w związku z realizowanym projektem.

Pomoc na tymczasowe zatrudnienie wysoko wykwalifikowanego personelu oddelegowanego do małego lub średniego przedsiębiorstwa z organizacji badawczej lub dużego przedsiębiorstwa jest dopuszczalna pod pewnymi warunkami. Po pierwsze, oddelegowany personel nie może zastępować innych pracowników , lecz musi zostać zatrudniony na nowo utworzonym stanowisku w przedsiębiorstwie uzyskującym pomoc publiczną oraz musi posiadać co najmniej dwuletni staż pracy w danej organizacji badawczej lub dużym przedsiębiorstwie.

Po drugie, praca oddelegowanego personelu wykonywana w przedsiębiorstwie otrzymującym pomoc musi dotyczyć działalności B+R+I.

Koszty kwalifikowane obejmują wszelkie koszty związane z "wypożyczeniem" i zatrudnieniem wysoko wykwalifikowanego personelu, w tym koszty korzystania z agencji doradztwa personalnego, a także dodatek dla oddelegowanych pracowników z tytułu przeniesienia do innego miejsca pracy . Maksymalna intensywność pomocy wynosi 50% kosztów kwalifikowanych w ciągu maksymalnie trzech lat dla jednego przedsiębiorstwa i dla jednego oddelegowanego pracownika.

Wiele innych przydatnych informacji na temat zakresu możliwej pomocy publicznej firmom i przedsiębiorcom znajdziesz w książce "Dopuszczalność pomocy publicznej. Uregulowania wspólnotowe i krajowe" Agnieszki Jankowskiej i Mirosława Marka (Wydawnictwo C.H. Beck, 2009). Książkę znajdziesz w księgarni www.ksiegarnia.beck.pl , wpisując w pole wyszukiwarki tytuł. Wykorzystanie za zgodą Wydawcy.

Agnieszka Jankowska, Mirosław Marek
Beck Info Biznes